Μεθαύριο ανοίγει, με καθυστέρηση αρκετών ημερών, η πλατφόρμα για το πολυδιαφημισμένο market pass, το ηλεκτρονικό κουπόνι για αγορές βασικών αγαθών, το οποίο η κυβέρνηση παρουσιάζει ως «μέτρο ενίσχυσης των νοικοκυριών, με σκοπό την κάλυψη μέρους του αυξημένου κόστους αγορών, ιδίως ειδών διατροφής, λόγω της σημαντικής αύξησης του δείκτη τιμών καταναλωτή». Καλύπτει την περίοδο από τον Φεβρουάριο έως και τον Ιούλιο του 2023 και πιστώνεται είτε μέσω εφαρμογής στο κινητό είτε «ψαλιδισμένο» κατά 20% σε τραπεζικό λογαριασμό. Οι πρώτες σκέψεις για «κουπόνι τροφίμων» είχαν διατυπωθεί από πηγές του κυβερνητικού επιτελείου από τον Απρίλιο του 2022, το μέτρο συμπεριλήφθηκε στις προεκλογικές εξαγγελίες στη ΔΕΘ, η σχετική τροπολογία ψηφίστηκε τον Δεκέμβρη και η ΚΥΑ εκδόθηκε στις 20 Ιανουαρίου.
Ενώ οι διαρροές της κυβέρνησης τον Αύγουστο έκαναν λόγο για «επίδoμα που θα ξεκινά από 100 ευρώ τον μήνα και θα ξεπερνά τα 200 ευρώ σε κάποιους δικαιούχους», τα ποσά που θα πιστωθούν είναι μόλις 22 ευρώ τον μήνα για μονοπρόσωπο νοικοκυριό, συν 10 ευρώ ανά μέλος, για έξι μήνες. Για παράδειγμα, μια οικογένεια με ένα παιδί θα λάβει 42 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 1,40 ευρώ τη μέρα ή 1,12 σε τραπεζικό λογαριασμό. Πρακτικά είναι άλλο ένα γλίσχρο επίδομα, χειρότερο από συσσίτιο, αφού με αγοραστικούς όρους δεν φτάνει καν για ένα κουλούρι Θεσσαλονίκης ανά άτομο (καθώς το κουλούρι έχει φτάσει τα 60 λεπτά). Επικοινωνιακά όμως το εύρος του μέτρου, καθώς ανακοινώνεται ότι θα καλύψει περίπου 3 στα 4 νοικοκυριά, προβάλλεται ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις και αποκτά καθαρά ψηφοθηρικό χαρακτήρα, σε συνδυασμό με την παροχολογία των προεκλογικών επιδομάτων.
Κυρίως όμως οι επιδοματικές πολιτικές, τύπου fuel pass, power pass και εσχάτως market pass, δεν αντιμετωπίζουν τον σκληρό πυρήνα της ακρίβειας, που δεν είναι αποκλειστικά εισαγόμενη όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση, ούτε βάζουν φρένο στις κερδοσκοπικές τάσεις. Το κόστος του μέτρου έχει αποτιμηθεί στα 650 εκατομμύρια ευρώ και καλύπτεται από το αποθεματικό του προϋπολογισμού για την καταπολέμηση της ενεργειακής κρίσης. Το ποσό έχει ανακοινωθεί ότι θα προέλθει από τη φορολόγηση στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων με 33%. Αφήνοντας στην άκρη το γενναιόδωρο «σκόντο» στα πραγματικά υπερκέρδη των δύο μεγάλων πετρελαϊκών ομίλων (βλ. «Εφ.Συν.», 20.12.2022, «Εκτακτη φορολογία διυλιστηρίων ή… “φορο-απάτη pass”», ένα άλλο ζήτημα που έχει επισημάνει η αντιπολίτευση είναι ότι το ποσό αυτό ορίζεται ως «δαπάνη» για τις εταιρείες, που μπορούν να την αξιοποιήσουν για να μειώσουν τη φορολογική τους επιβάρυνση.
Μποϊκοτάζ
«Το market pass είναι παραδοχή της αποτυχίας του “καλαθιού του νοικοκυριού”, που όχι μόνο δεν μείωσε τον πληθωρισμό στα τρόφιμα, αλλά κατά τη διάρκεια της εφαρμογής του μέτρου συνεχίστηκαν οι ανατιμήσεις, φτάνοντας ετησίως το 15,5% σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, ενώ σε συγκεκριμένα είδη ξεπερνάνε το 30%-40%», λέει στην «Εφ.Συν.» ο Νίκος Τσεμπερλίδης, πρόεδρος του Κέντρου Προστασίας Καταναλωτών, το οποίο έχει έδρα τη Θεσσαλονίκη. Το ΚΕΠΚΑ ξεκινάει από σήμερα μποϊκοτάζ στις 4 αλυσίδες σουπερμάρκετ στις οποίες επιβλήθηκαν πρόστιμα για αισχροκέρδεια, με διάρκεια από 2 έως 23 ημέρες, ανάλογα με τον αριθμό των κωδικών στους οποίους διαπιστώθηκε παράβαση της νομοθεσίας για το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Ο πρόεδρος του ΚΕΠΚΑ δηλώνει ότι η δημοσιοποίηση των επωνυμιών των επιχειρήσεων είναι μια «νίκη της πίεσης του κινήματος των καταναλωτών απέναντι και στην κυβέρνηση, καθώς εμείς ζητούσαμε επίμονα να μας πουν τα ονόματα των επιχειρήσεων και τα προϊόντα στα οποία υπάρχει αισχροκέρδεια, ώστε να ξέρουμε ποιος κρίκος της αλυσίδας ευθύνεται».
«Εμπαιγμός»
Εμπαιγμό με προεκλογικό χαρακτήρα χαρακτηρίζει το market pass και ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Καταναλωτών, Γιώργος Λεχουρίτης, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων ότι «απευθύνεται σε όσους έχουν νέας γενιάς κινητά, ενώ όσοι δεν έχουν θα πάρουν το 80% μέσω τραπέζης. Δηλαδή πρέπει να δώσω 500 ευρώ για να πάρω νέο κινητό, για να μου δώσουν πίσω 100 ευρώ σε πέντε μήνες; Ποιον κοροϊδεύουν;».
-320x213.jpg)
