Το πρώτο σημαντικό ρήγμα στον εργασιακό νόμο Χατζηδάκη, με τον οποίο μεταξύ άλλων θεσμοθετήθηκαν διατάξεις για τον πλήρη έλεγχο της συνδικαλιστικής δράσης μέσω των όρων δημιουργίας υποχρεωτικού γενικού μητρώου συνδικαλιστικών οργανώσεων και εργαζομένων (ΓΕΜΗΣΟΕ), είναι γεγονός. Ειδικότερα το Δ’ Τμήμα του ΣτΕ με την υπ. αριθμόν 2175/2022 απόφασή του έκρινε ότι το ΓΕΜΗΣΟΕ είναι αντισυνταγματικό, αντίθετο στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), στον συνδικαλιστικό νόμο 1264/1982, στον νόμο για τις ελεύθερες συλλογικές διαπραγματεύσεις (νόμος 1876/1990), αλλά παράλληλα το ΓΕΜΗΣΟΕ κάνει ιδιαιτέρως σοβαρή επέμβαση στο δικαίωμα της συνδικαλιστικής ελευθερίας κατά παράβαση του άρθρου 23 παράγραφος 1 του Συντάγματος.
Λόγω της κρίσης περί αντισυνταγματικότητας το Δ’ Τμήμα παραπέμπει την προσφυγή των σωματείων κατά της διάταξης του νόμου Χατζηδάκη στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, προκειμένου να αποφανθεί τελικά εάν το ΓΕΜΗΣΟΕ είναι συνταγματικό, νόμιμο και σύμφωνο με την ΕΣΔΑ. Ωστόσο έχει ιδιαίτερη σημασία ότι η παραπομπή εδράζεται στο σκεπτικό που εξέφρασε το επταμελές σε σύνθεση Δ’ Τμήμα του ΣτΕ (πρόεδρος η αντιπρόεδρος Μαρία Καραμανώφ και εισηγητής ο πάρεδρος Νίκος Μαρκόπουλος), στο οποίο μεταξύ των άλλων προτάσσεται ότι «η προαγωγή δημοσίου συμφέροντος σκοπών δεν πρέπει να επιδιώκεται με νομοθετικές ρυθμίσεις που καταλήγουν να προσβάλλουν τον πυρήνα της συνδικαλιστικής ελευθερίας ή συνεπάγονται περιορισμούς της εν λόγω ελευθερίας κατά παράβαση της αρχής της αναλογικότητας ή επιφέρουν παράνομη προσβολή άλλων προστατευτέων από το Σύνταγμα ή και το Ενωσιακό Δίκαιο δικαιωμάτων, όπως το δικαίωμα στην προστασία των δεδομένων προσωπικού».
Ο νομικός σύμβουλός του Εργατοϋπαλληλικού Κέντρου Αθήνας, Γ. Μελισσάρης, δήλωσε στην «Εφ.Συν.» ότι πρόκειται για «μια σπουδαία νίκη κόντρα σε όλα τα προγνωστικά», ενώ η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας, μετά τον πρώτο αιφνιδιασμό από την απρόσμενη απόφαση που ενισχύει και το σημερινό απεργιακό κλίμα ενάντια στις κυβερνητικές πολιτικές, επιχείρησε να υποβαθμίσει την απόφαση του ΣτΕ. «Η απόφαση του Δ’ Τμήματος του ΣτΕ, όπως αυτή δημοσιεύτηκε σε περίληψη, δεν θίγει τον νέο θεσμό του ΓΕΜΗΣΟΕ στον πυρήνα του. Μόνο επιμέρους ζητήματα λειτουργίας θίγονται στην εν λόγω απόφαση του Δ’ Τμήματος και παραπέμπονται προς οριστική κρίση στην Ολομέλεια» αναφέρει σε ανακοίνωση που εξέδωσε χθες βράδυ, διατηρώντας ανέμελο στιλ. «Το υπουργείο θα καταθέσει τις απόψεις του στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου. Σε κάθε περίπτωση, με δεδομένο ότι το ΓΕΜΗΣΟΕ δεν αμφισβητείται, θα ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την αποτελεσματική λειτουργία του» σημειώνεται στην ανακοίνωση.
Στο ΣτΕ είχαν προσφύγει κατά του ΓΕΜΗΣΟΕ το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Αθηνών και το Σωματείο Εργαζομένων ACS-Ταχυδρομικές Υπηρεσίες.
Κατά τη διαδικασία οι νομικοί εκπρόσωποι των συνδικάτων υποστήριξαν ότι το ΓΕΜΗΣΟΕ οδηγεί σε φίμωση της ελεύθερης συνδικαλιστικής δράσης των εργαζομένων ανασύροντας από τις μαύρες σελίδες της ιστορίας της χώρας πρακτικές πλήρους ελέγχου της συνδικαλιστικής δράσης, όπως έγινε με αντίστοιχο νομοθέτημα της επταετίας για την τήρηση φακέλων των σωματείων στο υπουργείο Εργασίας. Επίσης η ΓΣΕΕ είχε ζητήσει επανειλημμένα από τον υπουργό Εργασίας να παγώσει η υποχρεωτική από 1.1.22 εφαρμογή της διάταξης έως ότου αποφανθεί οριστικά το ΣτΕ. Και τώρα αποδεικνύεται πόσο δίκιο είχε.
