Η ΜΟΔ και οι απευθείας αναθέσεις

Με αφορμή το δημοσίευμα της «Εφ.Συν.» στις 21/10/2022 με τίτλο «Πάρτι απευθείας αναθέσεων σε κολλητούς», που αφορούσε τις συμβάσεις ανάθεσης στην Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης Αναπτυξιακών Προγραμμάτων ΜΟΔ ΑΕ, λάβαμε επιστολή από τον πρόεδρο του ΔΣ της εταιρείας κ. Γεώργιο –Εμμανουήλ Παπαδημητρίου. Παραθέτουμε το μεγαλύτερο μέρος της επιστολής:

«Σε σχέση με το δημοσίευμα της εφημερίδας σας της 21.10.22, το οποίο βασίζεται σε παραπλανητικές και ανακριβείς πληροφορίες για τη ΜΟΔ, θέλουμε για την αποκατάσταση της αλήθειας να αποσαφηνίσουμε τα ακόλουθα. Η εντύπωση του συντάκτη σας ότι η ΜΟΔ είναι «μονάδα του Δημοσίου που διαχειρίζεται δισεκατομμύρια δημοσίων πόρων» απέχει πολύ από την πραγματικότητα.

Η διαχείριση των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ είναι αποκλειστική αρμοδιότητα των Διαχειριστικών Αρχών του ΕΣΠΑ και όχι της ΜΟΔ. Η ΜΟΔ είναι καθαρά υποστηρικτική δομή που έχει ως αποστολή την επιστημονική και τεχνική στήριξη της Δημόσιας Διοίκησης, καλύπτοντας κυρίως ανάγκες σε εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό, τεχνογνωσία, πληροφοριακά συστήματα και υλικοτεχνική υποδομή. Όπως θα διαπιστώσετε από τον κατωτέρω πίνακα με τα απολογιστικά στοιχεία της εταιρίας – και αντίθετα με αυτά που υπαινίσσεται ο συντάκτης σας – ο συνολικός απολογισμός του έτους 2020 ήταν κατά 7,57% μειωμένος σε σχέση με αυτόν του έτους 2019.

Ο πίνακας με τις συμβάσεις της ΜΟΔ που συνέταξε ο συντάκτης σας παρουσιάζει μία εξ ολοκλήρου πλασματική και παραπλανητική εικόνα, διότι συγκρίνει ανόμοια στοιχεία και δεδομένα: Τα στοιχεία που παραθέτει για το 2019 αφορούν αποκλειστικά και μόνο το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Τεχνική Βοήθεια 2014-2020  (συγχρηματοδοτούμενοι πόροι), ενώ για το 2020 αθροίζει στις αναθέσεις του προγράμματος αυτού και τις αναθέσεις δύο επιπλέον προγραμμάτων, οι οποίες είναι αναρτημένες σε διακριτά αρχεία στην ιστοσελίδα μας: α) του Υποπρογράμματος Β (εθνικοί πόροι και όχι συγχρηματοδοτούμενοι) και β) του Προγράμματος Αγροτική Ανάπτυξη.

Συνεπώς η σύγκριση που επιχειρείται είναι επί λανθασμένης βάσης και κατ΄επέκταση, ο ισχυρισμός του ότι «ο αριθμός των συμβάσεων έχει αυξηθεί από το 2019 στο 2020 κατά 355%, ενώ το συνολικό ποσό που τους αντιστοιχεί αυξήθηκε την ίδια περίοδο κατά 630%» είναι εκτός πραγματικότητας.

Όπως θα διαπιστώσετε από τον ορθό πίνακα που παραθέτουμε ανωτέρω υπάρχει μεν συνολική αύξηση των αναθέσεων το 2020 σε σχέση με το 2019 η οποία, όμως, είναι πολύ μικρότερη από αυτήν που ισχυρίζεται ο συντάκτης σας και αιτιολογείται πλήρως από τις έκτακτες, επείγουσες ανάγκες και επιπλέον αρμοδιότητες που προέκυψαν κατά το 2020.

Το 2020 ξεκίνησε η πανδημία Covid-19, με αποτέλεσμα:

● Να απαιτηθούν έκτακτα μέτρα προστασίας για τον περιορισμό της διασποράς του ιού σε όλες τις Ειδικές Υπηρεσίες του ΕΣΠΑ (52 Υπηρεσίες),

● Να ενεργοποιηθεί ο θεσμός της υποχρεωτικής τηλεργασίας με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την επείγουσα κάλυψη των αναγκών των εργαζομένων σε

ηλεκτρονικό εξοπλισμό.

Επιπρόσθετα, το 2020 προέκυψαν σημαντικές νέες αρμοδιότητες για την ΜΟΔ, με κυριότερη την συγκρότηση της Τεχνικής της Υπηρεσίας με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης της 5.2.2020 (ο σχεδιασμός της είχε ξεκινήσει με την προηγούμενη κυβέρνηση). Άλλες νέες αρμοδιότητες αφορούσαν την υποστήριξη ορισμένων δράσεων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) καθώς και την υποστήριξη του Εθνικού Επιχειρησιακού Σχεδίου για το Πόσιμο Νερό – αρμοδιότητες τις οποίες δεν είχε κατά το 2019.

Παράλληλα, το 2020, η Πολιτεία ενεργοποίησε έκτακτες δράσεις κρατικών ενισχύσεων για τις επιχειρήσεις που πλήττονται από την πανδημία και ως εκ τούτου πολλαπλασιάστηκαν κατακόρυφα οι ανάγκες υποστήριξης του Πληροφοριακού Σύστηματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) που διαχειρίζεται τεχνικά η ΜΟΔ. Να σημειώσουμε εδώ ότι το ΠΣΚΕ αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την καταπολέμηση της διαφθοράς και της απάτης και έχει καταστεί υποχρεωτικό κατ΄απαίτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, διότι εξασφαλίζει την εξ ολοκλήρου ηλεκτρονική παρακολούθηση των επενδυτικών σχεδίων από το στάδιο της υποβολής μέχρι την ολοκλήρωση της επένδυσης, τον έλεγχο και την εκταμίευση. Τα τελευταία τρία χρόνια παρατηρείται αλματώδης αύξηση κατά 200% των επιχειρηματικών σχεδίων που υποβάλλονται μέσω του ΠΣΚΕ, με τον συνολικό προϋπολογισμό των προγραμμάτων να υπερβαίνει σήμερα τα 11 δισ. ευρώ (960.000 υποβεβλημένες προτάσεις, 877.000 χρήστες, 25.000.000 αρχεία).

Επειδή ο συντάκτης σας δεν μπήκε στον κόπο να εξετάσει ενδελεχώς τί αφορούσαν οι εν λόγω αναθέσεις στους πίνακες που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα μας, παραθέτουμε μερικές εδώ ενδεικτικά ανά κατηγορία για να κατανοήσει καλύτερα το αναγνωστικό σας κοινό περί τίνος πρόκειται:

1. Επείγουσες αναθέσεις για την προστασία των εργαζομένων λόγω Covid: «Προμήθεια ειδών ατομικής προστασίας, λόγω έκτακτης ανάγκης στο πλαίσιο περιορισμού της διάδοσης του Κορωνοϊού COVID-19», «Παροχή υπηρεσιών διενέργειας μοριακών τεστ», «Παροχή υπηρεσιών απολύμανσης κτιρίων της ΜΟΔ α.ε. και των υπηρεσιών ΕΣΠΑ για τον περιορισμό του COVID-19».

2. Κάλυψη επειγουσών αναγκών τεχνολογικού εξοπλισμού λόγω υποχρεωτικής τηλεργασίας: «Έκτακτη προμήθεια 40 Laptop για τις ανάγκες των Ειδικών Υπηρεσιών του ΕΣΠΑ».

3. Επιπρόσθετη τεχνική υποστήριξη του ΠΣΚΕ λόγω αλματώδους αύξησης δράσεων: «Τεχνική Υποστήριξη χρηστών του ΠΣΚΕ των προγραμμάτων ενίσχυσης επιχειρήσεων που επλήγησαν από την πανδημία του Covid19», «Προμήθεια λογισμικών αντιμετώπισης διαδικτυακών απειλών», «Τεχνική υποστήριξη χρηστών του ΠΣΚΕ του προγράμματος Συνεργατικοί Σχηματισμοί Καινοτομίας του ΕΠΑΝεΚ».

4. Άμεση ενεργοποίηση και λειτουργία της νέας Τεχνικής Υπηρεσίας: «Υπηρεσίες υποστήριξης για τη λειτουργία της Τεχνικής Υπηρεσίας», «Διαμόρφωση -αποκατάσταση χώρων γραφείων στο κτήριο COSMOS», «Προμήθεια εξοπλισμού πληροφορικής της Τεχνικής Υπηρεσίας», «Προμήθεια και εγκατάσταση επίπλων γραφείου της Τεχνικής Υπηρεσίας», «Προμήθεια Τεχνολογικής Πλατφόρμας GIS».

5. Υποστήριξη δράσεων του ΠΑΑ και του Πόσιμου Νερού: «Παροχή Νομικών Υπηρεσιών προς τη Γενική Διεύθυνση Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ στο πλαίσιο της υλοποίησης των έργων των Υπομέτρων 8.3 και 8.4 του ΠΑΑ», «Μελέτη για το Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο για τον τομέα του Πόσιμου Νερού».

Συνεπώς, η αύξηση του αριθμού των συμβάσεων και των αντίστοιχων δαπανών το 2020, όχι μόνο αιτιολογείται, αλλά ήταν καθόλα επιβεβλημένη. Πολλές από αυτές, μάλιστα, ήταν απολύτως απαραίτητες για να καλύψουν την κατακόρυφη αύξηση των αναγκών υποστήριξης του ΕΣΠΑ σε συνδυασμό με την πολύ μεγάλη συρρίκνωση του προσωπικού της ΜΟΔ (κατά 35% από το 2007 – έτος των τελευταίων προσλήψεων της ΜΟΔ). Πρόβλημα που ελπίζουμε να επιλυθεί στο προσεχές μέλλον, αφού μετά από ενέργειες της παρούσας Διοίκησης έχουν εγκριθεί με πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 199 νέες θέσεις εργασίας που θα προκηρυχθούν άμεσα και έτσι θα μειωθεί δραστικά η ανάγκη για υποστηρικτικές συμβάσεις.

Σε ό,τι αφορά το σκέλος του δημοσιεύματος με τίτλο «οι απευθείας αναθέσεις είναι ζημιογόνες», ασφαλώς η διαγωνιστική διαδικασία για τις δημόσιες συμβάσεις είναι όχι μόνο προτιμότερη αλλά και επιβεβλημένη. Ο νομοθέτης, όμως, έχει προβλέψει, τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, τη δυνατότητα απευθείας αναθέσεων για μικρά ποσά και ειδικές περιπτώσεις. Επιπρόσθετα, στις 19 Μαρτίου του 2020 η ίδια η ΕΕ θέσπισε για τη διάρκεια της πανδημίας ειδικά μέτρα (State Aid Temporary Framework), παρακάμπτοντας τους αυστηρούς κανόνες του ανταγωνισμού για τις έκτακτες αναθέσεις αντιμετώπισης της πανδημίας.

Τέλος, διαψεύδουμε ότι οιοσδήποτε εκ των αναδόχων, που έχει συνάψει σύμβαση με τη ΜΟΔ, κατέχει ρόλο συμβούλου της Διοίκησης. Πλην του Νομικού Συμβούλου, ουδείς άλλος θεσμοθετημένος ρόλος Συμβούλου υφίσταται στη ΜΟΔ Α.Ε. Εκ των ανωτέρω συνεπώς προκύπτει ότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο δημοσίευμά σας στερούνται βάσης και ουδόλως τεκμηριώνουν τον ισχυρισμό σας περί σκανδάλου απευθείας αναθέσεων.

Για την αποκατάσταση της ορθής και έγκυρης ενημέρωσης του αναγνωστικού σας κοινού και της κοινής γνώμης γενικότερα, θεωρούμε επιβεβλημένη τη δημοσίευση ολόκληρης της παρούσας επιστολής στην ίδια σελίδα και θέση με το αρχικό άρθρο, τόσο στην εφημερίδα σας όσο και στο ηλεκτρονικό σας portal, επιφυλασσόμενοι για τυχόν λοιπές ενέργειές μας. Ενδεχομένως, μάλιστα, στο μέλλον να ήταν καλύτερη πρακτική η διασταύρωση των πληροφοριών πριν τη δημοσίευση, προκειμένου να μην δημιουργούνται αναίτια τέτοιες εσφαλμένες εντυπώσεις.

Γεώργιος – Εμμανουήλ Παπαδημητρίου

Πρόεδρος Δ.Σ. ΜΟΔ»

Η απάντηση του συντάκτη

1. Ο κ. Παπαδημητρίου δεν αφιερώνει ούτε μία λέξη για να απαντήσει στο βασικότερο στοιχείο του ρεπορτάζ μας, όπως αποτυπώθηκε με τον πρωτοσέλιδο τίτλο της εφημερίδας μας «Κολλητοί κερνάνε, κολλητοί πίνουν»: για εταιρείες «δύο σε μία», με κοινή διεύθυνση έδρας στην ευρύτερη περιοχή πολιτικής δραστηριοποίησης του κ. Παπαδημητρίου, χωρίς πρότερη σοβαρή δραστηριότητα, που εμφανίστηκαν «από το πουθενά» ή που δημιουργήθηκαν λίγους μήνες πριν τοποθετηθεί πρόεδρος στη ΜΟΔ και βρέθηκαν να αναλαμβάνουν έργα συνολικής δαπάνης εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ εκάστη κ.λπ. Δεν μπορούμε παρά να εκλάβουμε την παράλειψή του αυτή ως έμμεση πλην σαφή παραδοχή ότι οι σχετικές αναφορές του ρεπορτάζ μας είναι έγκυρες.

2. Προσπαθεί να σχετικοποιήσει την αξία της δεύτερης βασικής αιχμής του ρεπορτάζ μας, που αφορά τη μεγάλη αύξηση του αριθμού των συμβάσεων με απευθείας ανάθεση ή με τη «μέθοδο των τριών» (που αποτελεί μια έμμεση εκδοχή απευθείας ανάθεσης). Υπογραμμίζοντας μια πραγματική αδυναμία του ρεπορτάζ μας, ότι στις συμβάσεις αυτής της κατηγορίας για το έτος 2019 δεν συνυπολογίστηκαν οι συμβάσεις του Υποπρογράμματος Β′, παραδέχεται ότι με βάση τη δική του μέθοδο διαχείρισης των στοιχείων η αύξηση του αριθμού των συμβάσεων από το 2019 στο 2020 είναι… μόνο 95%! Στη  συνέχεια προσπαθεί να δικαιολογήσει αυτή την θεαματική αύξηση κάνοντας λόγο για τις αυξημένες ανάγκες της πανδημίας (μέτρα ενάντια στη διασπορά του ιού και τηλε-εργασία) και για τα νέα αντικείμενα που ανατέθηκαν στη ΜΟΔ το 2020, ιδιαίτερα το Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) που διαχειρίζεται τεχνικά η ΜΟΔ, παραθέτοντας κάποια σχετικά παραδείγματα.

Ομως εδώ προδίδεται από τα ίδια του τα επιχειρήματα, διότι το 2020 για το προαναφερθέν Υποπρόγραμμα Β′:

α. Στο ΠΣΚΕ παρατηρούμε ότι έργο με πανομοιότυπο αντικείμενο («Τεχνική Υποστήριξη Χρηστών του ΠΣΚΕ») για τα Επιχειρησιακά Προγράμματα Κεντρικής Μακεδονίας, Ηπείρου, Θεσσαλίας, Αν. Μακεδονίας και Θράκης, Δυτικής Ελλάδας και Κρήτης, έχει κατατμηθεί, ώστε να δουλέψει η «λιανική» της μεθόδου των τριών, σε 6 συμβάσεις και 5 διαφορετικούς αναδόχους, με συνολική δαπάνη 307.147 ευρώ. Ενα από τα πολλά παραδείγματα που… χάθηκε η ευκαιρία για ανοιχτό διαγωνισμό.

β. Οι συμβάσεις που σχετίζονται με την πανδημία είναι μόλις 4.

3. «Διαψεύδουμε ότι οιοσδήποτε εκ των αναδόχων, που έχει συνάψει σύμβαση με τη ΜΟΔ, κατέχει ρόλο συμβούλου της Διοίκησης. Πλην του Νομικού Συμβούλου, ουδείς άλλος θεσμοθετημένος ρόλος Συμβούλου υφίσταται στη ΜΟΔ ΑΕ», λέει στην επιστολή του ο κ. Παπαδημητρίου. Ολη η ουσία της απάντησης βρίσκεται στη λέξη «θεσμοθετημένη». Πράγματι, θεσμοθετημένη τέτοια θέση δεν υπάρχει, ούτε ισχυριστήκαμε κάτι τέτοιο. Ισχυριστήκαμε ότι ο κ. Κακογιάννης παρουσιάζεται σαν σύμβουλος της ΜΟΔ, συμμετέχει σε συσκέψεις της ΜΟΔ και «διαφημίζει» από τον προσωπικό του λογαριασμό στο Linkedin ότι είναι advisor στη ΜΟΔ – την ίδια στιγμή που η εταιρεία του έχει αναλάβει συμβάσεις συνολικού ύψους 240.000 ευρώ από τη ΜΟΔ. Διέφυγαν όλα αυτά την προσοχή του προέδρου της ΜΟΔ;

ΥΓ. Οπως υποσχεθήκαμε, το ρεπορτάζ μας συνεχίζεται, έστω κι αν το σάιτ της ΜΟΔ έγινε ξαφνικά κάπως αφιλόξενο όσον αφορά τη δημοσιοποίηση των στοιχείων για τις συμβάσεις της.

Πάνος Κοσμάς