Οι «τρύπες» των capital controls

Τρύπες στο… «σύστημα ασφαλείας» των capital controls, μέσω των οποίων τραπεζικά στελέχη και επιχειρήσεις προσπάθησαν να βγάλουν κεφάλαια ακόμη και στο εξωτερικό, έχουν εντοπίσει η κυβέρνηση και η Τράπεζα της Ελλάδος, ενώ την ίδια ώρα καταγγέλλονται από εκπροσώπους των εμπόρων κρούσματα διακριτικής μεταχείρισης επιχειρήσεων από τις τράπεζες.

Η έκταση της «διαρροής κεφαλαίων» δεν είναι γνωστή, ωστόσο για πρώτη φορά χθες η κυβέρνηση παραδέχθηκε επίσημα στη Βουλή μέσω του αναπληρωτή υπουργού Οικονομικών, Δημήτρη Μάρδα, ότι έχουν εντοπιστεί τέτοια κρούσματα κατά τη διάρκεια του καθεστώτος ελέγχου στη διακίνηση κεφαλαίων και βρίσκονται σε εξέλιξη έλεγχοι για τη διαπίστωση των παραβάσεων.

Αντίστοιχες αιχμές είχε αφήσει την περασμένη εβδομάδα σε συνέδριο για τις επιπτώσεις των capital controls και ο γενικός γραμματέας Εμπορίου και Καταναλωτή, Αντώνης Παπαδεράκης, ο οποίος είχε πει τότε ότι κατά τις πρώτες ημέρες των capital controls είχαν γίνει προσπάθειες «να βγουν παράνομα χρήματα έξω» μέσω των αιτημάτων επιχειρήσεων προς την Επιτροπή Εγκρίσεων Τραπεζικών Συναλλαγών.

Οπως έκανε γνωστό χθες ο Δημήτρης Μάρδας, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή των ΑΝ.ΕΛΛ. Δημήτρη Καμμένου, «έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις από τραπεζικά στελέχη, όπως επίσης έχουν διαπιστωθεί παραβάσεις εκ μέρους επιχειρηματιών που προσπάθησαν μέσω δύο και τριών τραπεζών να περάσουν την ίδια εντολή».

Κατά τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών, τα κρούσματα αυτά ήταν αναμενόμενα από την κυβέρνηση καθώς, όπως σχολίασε, «είναι εύλογο ότι ένα σύστημα όταν λειτουργεί παρουσιάζει και κάποιες παρεκκλίσεις».

Ερχονται ποινές

Ο ίδιος είπε ότι η Διεύθυνση Επιθεώρησης της Τράπεζας της Ελλάδος πραγματοποιεί ελέγχους μέσω των ηλεκτρονικών της συστημάτων για τα συγκεκριμένα θέματα και άφησε να εννοηθεί ότι έχουν ήδη τεθεί σε διαθεσιμότητα υπάλληλοι και πρόκειται να επιβληθούν ποινές.

Πηγές, πάντως, με γνώση του θέματος έλεγαν χθες στην «Εφ.Συν.» πως τα κρούσματα που έχουν εντοπιστεί είναι περιορισμένα τόσο αριθμητικά όσο και σε επίπεδο ποσών, ενώ τα περισσότερα εντοπίστηκαν πριν ολοκληρωθούν.

Απαντούσαν επίσης ότι διεξάγονται έλεγχοι σε βάθος, επισημαίνοντας, όμως, ότι σε αυτή τη συγκυρία είναι παράλογο να μπει το σύστημα σε «κυνήγι φαντασμάτων» όταν το μείζον είναι να υπάρξουν οι μέγιστες δυνατές διευκολύνσεις από τις τράπεζες προς τις επιχειρήσεις προκειμένου να ομαλοποιηθεί η κατάσταση με τις εισαγωγές.

Τα κρούσματα που έχουν εντοπιστεί και οι έλεγχοι που βρίσκονται σε εξέλιξη αφορούν κατά κύριο λόγο δύο υποκατηγορίες παράνομων ή παράτυπων κινήσεων:

■ Επιχειρηματίες οι οποίοι επιχείρησαν να προσπελάσουν τους περιορισμούς διακίνησης κεφαλαίων υποβάλλοντας την ίδια αίτηση για έγκριση εκροής κονδυλίων με στόχο πληρωμές προς το εξωτερικό, σε όλες τις τράπεζες με τις οποίες συνεργάζονταν. Πλέον γίνονται διασταυρώσεις των αιτημάτων μεταξύ των τραπεζών, επανέλεγχος των παραστατικών, ενώ προβλέφθηκε και η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης για τους επιχειρηματίες που αιτούνται ποσών.

■ Τραπεζικά στελέχη και υπαλλήλους του τεχνολογικού τομέα των τραπεζών (IT) οι οποίοι τις πρώτες ημέρες των capital controls, αλλά και το Σαββατοκύριακο προ της επιβολής τους, κατάφεραν να «σηκώσουν» πολύ μεγαλύτερα ποσά από τα 60 ευρώ των κοινών θνητών, εκμεταλλευόμενοι μεταξύ άλλων τους «εσωτερικούς» τραπεζικούς λογαριασμούς που έχουν μεταξύ τους οι τράπεζες (nostro vostro) και άλλες μεθόδους.

Ηδη αρκετοί από αυτούς –φημολογείται ότι είναι τουλάχιστον 20-25 άτομα σύμφωνα με την ερώτηση Καμμένου- φέρεται να έχουν τεθεί σε διαθεσιμότητα από τις τράπεζες.

Θέμα είχε ανακύψει και με τις αγορές από το εξωτερικό μέσω πιστωτικών καρτών από το internet, που ενώ είχαν επιτραπεί ήδη από το περασμένο Σάββατο (όριο 1,3 εκατ. ευρώ την ημέρα), η δυνατότητα έγινε ευρύτερα γνωστή στα μέσα της εβδομάδας.

Την ίδια στιγμή που το ήδη βαρύ σκηνικό των capital controls αμαυρώνεται από τις παραπάνω αποκαλύψεις, στην αγορά τα προβλήματα από το μέτωπο των εισαγωγών έχουν υποχωρήσει αισθητά σύμφωνα με επιχειρηματίες των τροφίμων και εισαγωγέων πρώτων υλών.

Ελλείψεις προϊόντων δεν υπάρχουν, ενώ η παραγωγή σε βιοτεχνίες και βιομηχανίες έχει αρχίσει να αποκαθίσταται μετά τον διπλασιασμό του πλαφόν (100.000 ευρώ την ημέρα ανά εταιρεία) των παραγγελιών που διεκπεραιώνονται απευθείας από τις τράπεζες.

Από την άλλη, σοβαρά παράπονα εκφράζουν οι εκπρόσωποι των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και κυρίως οι εισαγωγείς προϊόντων που δεν έχουν να κάνουν με την κάλυψη των άμεσων προτεραιοτήτων των πολιτών.

Ενδεικτικό είναι ότι χθες ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ Βασίλης Κορκίδης έστειλε επιστολή διαμαρτυρίας στα υπουργεία και τις τράπεζες, καταγγέλλοντας ότι υπάρχει άνιση αντιμετώπιση μεταξύ μικρών και μεγαλύτερων επιχειρήσεων στην έγκριση αιτημάτων για συναλλαγές με το εξωτερικό, αναφερόμενος σε «λίστες ξεχασμένων μικρομεσαίων επιχειρήσεων» που έχουν καταθέσει πολλάκις αιτήματα εμβασμάτων στο εξωτερικό, χωρίς καμία ανταπόκριση από τις τράπεζες.