Εκτός ελέγχου κινούνται οι ανατιμήσεις σε είδη πρώτης ανάγκης, με τις φωτιές του πολέμου στην Ουκρανία να πυρπολούν τις παγκόσμιες αγορές, εκτοξεύοντας χρηματιστηριακές τιμές σε ενέργεια και σιτηρά. Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός αναμένεται να σπάσει νέο ρεκόρ, αγγίζοντας ή πιθανόν και ξεπερνώντας το 7% τον Φλεβάρη.
Πρόκειται για μια συντηρητική εκτίμηση, με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία που ανακοίνωσε χθες η Εurostat για τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή της Ε.Ε., που κινείται στο 5,8% τον Φεβρουάριο από 5,1% τον Ιανουάριο. Ο αντίστοιχος δείκτης στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει στο 6,3% από 5,5%. Τον Γενάρη, ο Εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή, που μετρά η ΕΛΣΤΑΤ και ανταποκρίνεται στο καλάθι του ελληνικού νοικοκυριού, ήταν 6,2%, καταγράφοντας ρεκόρ 25ετίας το οποίο έχει ήδη καταρριφθεί.
Την ίδια στιγμή που οι λαοί της Ευρώπης παρακολουθούν με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις στην Ουκρανία, το δράμα των αμάχων και των προσφύγων, ένα άλλο δράμα με στοιχεία οικονομικού θρίλερ παίζεται στα διεθνή χρηματιστήρια, στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του πετρελαίου, της βενζίνης, του σιταριού, του καλαμποκιού, που κινούνται πλέον «σε αχαρτογράφητα νερά», όπως σημειώνουν οι αναλυτές, καταρρίπτοντας το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, χωρίς να ξέρει κανείς πού και πότε θα μπει το όριο.
Η πρώτη εβδομάδα του πολέμου δεν είδε μόνο το πετρέλαιο μπρεντ να ξεπερνάει τα 112 δολάρια το βαρέλι και το αργό τα 110, καταγράφοντας αύξηση από 16% ώς και πάνω από 20% αντίστοιχα, αλλά και βασικά αγροδιατροφικά προϊόντα να εκτινάσσονται σε τιμές πρωτόγνωρες, με ρυθμούς αύξησης που δεν έχουν σημειωθεί ξανά. Ενδεικτικά, το μαλακό σιτάρι, που χρησιμοποιείται για την αρτοποιία-ζαχαροπλαστική και κατά περίπου 32% παγκοσμίως προέρχεται από τις αγορές της Ρωσίας και της Ουκρανίας, κινείται πάνω από 340-350 ευρώ/τόνο στα χρηματιστήρια εμπορευμάτων της Γαλλίας που καθορίζουν τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά. Πριν από την έναρξη του πολέμου πουλιόταν τουλάχιστον 30 έως 60 ευρώ λιγότερο, ενώ κάθε μέρα που περνάει οι τιμές ανεβαίνουν κι άλλο.
Η εβδομαδιαία αύξηση στα διεθνή χρηματιστήρια αγγίζει το 20% για το μαλακό σιτάρι, ενώ εκπρόσωποι ελληνικών αλευροβιομηχανιών κάνουν λόγο για αύξηση ύψους 30% στις ευρωπαϊκές τιμές στα σιτηρά από την έναρξη του πολέμου και ετήσια αύξηση τουλάχιστον 100%.
Μπροστά σε αυτόν τον Αρμαγεδδώνα η ελληνική κυβέρνηση πιάστηκε ανέτοιμη, αφού επέλεξε να αγνοήσει όλα τα προειδοποιητικά καμπανάκια και τις κραυγές παραγωγών και καταναλωτών για την ακρίβεια που καλπάζει εδώ και τουλάχιστον εφτά μήνες. Αυτοσχεδιάζει για άλλη μια φορά, τάζοντας εκ των υστέρων μέτρα όπως το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στα όρια του Σεπεμβρίου του 2021, για όσους εμπορεύονται προϊόντα που επηρεάζονται από την κρίση στην Ουκρανία, όπως το ψωμί και τα καύσιμα. Θυμηδία προκαλούν οι κυβερνητικές υποσχέσεις σε εκπροσώπους παραγωγικών κλάδων, όπως οι αρτοποιοί και οι πρατηριούχοι καυσίμων.
«Σε τι να βοηθήσει το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους; Αρκεί να σας πω ότι από τον Σεπτέμβρη ώς σήμερα έχουμε αύξηση στην ηλεκτρική ενέργεια 65%, 30-40% στην τιμή των αλεύρων και περιμένουμε πολύ μεγαλύτερες αυξήσεις με τα τιμολόγια που θα παραλάβουμε μετά την κρίση στην Ουκρανία. Οχι το κέρδος δεν μπορούμε να κρατήσουμε σταθερό, παλεύουμε για να κρατηθούμε ανοιχτοί», λέει ο Μιχάλης Μούσιος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αρτοποιών, χαρακτηρίζοντας «μέτρο επικοινωνιακό και όχι ουσιαστικό» όσα είπε ο υπουργός. Ως μοναδικό μέτρο συγκράτησης των τιμών οι αρτοποιοί προτείνουν τον διπλασιασμό της επιδότησης του ενεργειακού κόστους, από 6,5 ευρώ η κιλοβατώρα σε 13 λεπτά και τη μείωση του ΦΠΑ – στα πρότυπα άλλων χωρών της Ε.Ε. Οσο για τη λαγάνα της Καθαράς Δευτέρας, η εκτίμηση είναι ότι οι τιμές θα κινηθούν στα όρια του κλαδικού πληθωρισμού, που από πέρσι μέχρι φέτος κινείται στο 8-12%.
Πρατηριούχοι καυσίμων: Το κέρδος μας έχει μειωθεί. Να ελεγχθούν τα διυλιστήρια Οπως λέει στην «Εφ.Συν.» ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Θέμης Κιουρτζής, την τελευταία εβδομάδα η τιμή χονδρικής του πετρελαίου κίνησης στα διυλιστήρια αυξήθηκε κατά 7,1 λεπτά το λίτρο, ενώ το τελευταίο 24ωρο αυξήθηκε κατά 3,2 λεπτά το λίτρο – αύξηση περίπου 5%, και θα περάσει στον καταναλωτή τις επόμενες ημέρες.
«Το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους είναι αδιάφορο για τα πρατήρια. Το κέρδος των πρατηριούχων έχει μειωθεί από τον Σεπτέμβριο του 2021. Στις 1/9/2021 το περιθώριο κέρδους σύμφωνα με τη μέση τιμή της χώρας ήταν 9,8% και την 1/3/2022 είχε πέσει στο 7,9%. Το ενδιαφέρον πρέπει να στραφεί στο κατά πόσο είναι οι τιμές δίκαιες και πόσο άμεσες είναι οι αυξήσεις στα διυλιστήρια. Να ελέγχονται και τα διυλιστήρια αν έχουν όντως αγοράσει καύσιμα σε νέες τιμές και έχουν αυξήσει τις τιμές τους αντίστοιχα ή αν αύξησαν το περιθώριο κέρδους τους. Αν στρέψουμε την προσοχή μας μόνο στον πρατηριούχο, ξεχνάμε από πού προέρχεται η αύξηση. Περιμένουμε την κατάθεση της τροπολογίας, να δούμε ποια στάδια της αλυσίδας διακίνησης αφορά».
Η ΠΟΠΕΚ επαναφέρει το αίτημα για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ή του ΦΠΑ στα καύσιμα, με ταυτόχρονη καταπολέμηση της παραβατικότητας, που θα φέρει εκατομμύρια στα δημόσια ταμεία.
