Αναπτυξιακός… σε πνεύμα Πισσαρίδη

Το νομοσχέδιο για τις κρατικές ενισχύσεις σε επενδυτικά σχέδια με τον βαρύγδουπο τίτλο «Αναπτυξιακός Νόμος – Ελλάδα Ισχυρή Ανάπτυξη» αναρτήθηκε στο opengov.gr και θα βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση μέχρι και τη 17η Νοέμβρη.

Οι 13 θεματικές κατηγορίες στις οποίες πρέπει να ανήκουν οι προτεινόμενες επενδύσεις ώστε να εμπίπτουν σε καθεστώς κρατικής ενίσχυσης σκιαγραφούν τις γενικές κατευθύνσεις του νομοσχεδίου, «κουμπώνουν» απόλυτα με τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς βασίζονται ρητά στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και την Εκθεση Πισσαρίδη. Επιπλέον, όπως αναφέρεται, το νομοσχέδιο στηρίζεται στον Νέο Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων 2022-27, στους στόχους του ΕΣΠΑ 2021-2027, στη στρατηγική για τη βιομηχανία (Industry 4.0).

Στην παρουσίαση του νομοσχεδίου υπογραμμίζεται ότι «έχουν ληφθεί υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, οι αδυναμίες αλλά και οι δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας», ωστόσο οι βασικοί άξονες είναι ήδη γνωστοί από τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – Next Generation EU. Η ψηφιακή και η πράσινη μετάβαση των επιχειρήσεων βρίσκονται, όπως είναι αναμενόμενο, στην κορυφή της ατζέντας.

Εμφαση δίνεται σε τομείς της νέας οικονομίας, με θεματικές κατηγορίες όπως «Νέο Επιχειρείν», «Ερευνα και Εφαρμοσμένη Καινοτομία», «Επιχειρηματική Εξωστρέφεια», «Ευρωπαϊκές Αλυσίδες Αξίας» και «Επιχειρηματικότητα 360°» (όρος που υπάρχει στην εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ και αναφέρεται στα εκπαιδευτικά προγράμματα διαρκούς κατάρτισης). Αυτοτελή κατηγορία αποτελούν οι «Μεγάλες Επενδύσεις», καθώς διακηρυγμένος στόχος του νομοσχεδίου είναι η «δημιουργία οικονομιών κλίμακας», όπως άλλωστε ορίζει η επιτροπή Πισσαρίδη, που ξορκίζει ως ελληνική κακοδαιμονία «την κυριαρχία των πολύ μικρών επιχειρήσεων».

Μεταποίηση

Οι παραδοσιακοί τομείς της οικονομίας της υπαίθρου είναι στριμωγμένοι σε μία κατηγορία που τα χωράει όλα «Αγροδιατροφή – Πρωτογενής Παραγωγή και Μεταποίηση Γεωργικών Προϊόντων – Αλιεία», ενώ υπάρχει κοινή κατηγορία «Μεταποίηση – Εφοδιαστική Αλυσίδα», δίνοντας σαφές το πρόσημο της στροφής στα logistics έναντι των παραγωγικών δραστηριοτήτων. Ο τουρισμός φιγουράρει σε δυο κατηγορίες «Ενίσχυση Τουριστικών Επενδύσεων» και «Εναλλακτικές Μορφές Τουρισμού», ενώ ειδική κατηγορία αποτελεί η «Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση», δηλαδή τα επενδυτικά προγράμματα στις περιοχές της απολιγνιτοποίησης.

Ως πρωτοτυπία του νομοσχεδίου αναφέρεται η εφαρμογή του Γενικού Απαλλακτικού Κανονισμού (ΓΑΚ) 651/2014, δηλαδή η δυνατότητα που δίνει η ενωσιακή νομοθεσία «να δίδονται από τις κυβερνήσεις της Ε.Ε. υψηλότερα ποσά δημοσίου χρήματος σε ευρύτερο φάσμα εταιρειών, χωρίς να οφείλουν να ζητήσουν πρότερη άδεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή» για επενδυτικά σχέδια που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις – π.χ. περιβάλλον, έρευνα-καινοτομία, επαγγελματική κατάρτιση ευάλωτων ομάδων κ.α. Τα επιχορηγούμενα επενδυτικά σχέδια δύνανται να υπαχθούν και σε άλλα καθεστώτα ενισχύσεων «ήσσονος σημασίας» ή να λάβουν επιδοτούμενα δάνεια, με την προϋπόθεση ότι τα ποσά αθροιστικά δεν υπερβαίνουν τους όρους του ΓΑΚ.

Τα είδη των κρατικών ενισχύσεων, όπως αναφέρονται στο Α’ μέρος του Νομοσχεδίου, περιλαμβάνουν φορολογικές απαλλαγές, κάλυψη μέρους των δαπανών, επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης-leasing, επιδότηση κόστους απασχόλησης και χρηματοδότηση επιχειρηματικού κινδύνου.

Οσον αφορά τις Περιφερειακές Ενισχύσεις, τα μεγάλα έργα με επιλέξιμες δαπάνες άνω των 50 εκατομμυρίων ευρώ επιχορηγούνται «στο 100% της ανώτατης επιτρεπόμενης έντασης περιφερειακής ενίσχυσης στην οικεία περιοχή» για το τμήμα της δαπάνης ώς 50 εκατ. και στο 50% της επιτρεπόμενης ενίσχυσης για το τμήμα των δαπανών που υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ. Στο Β’ μέρος του νομοσχεδίου εξειδικεύονται ανά κατηγορία τα καθεστώτα ενίσχυσης, ενώ μέγιστο ποσό που μπορεί να λάβει μία επένδυση είναι ώς και 10 εκατομμύρια ευρώ, με τη δυνατότητα εξαιρέσεων.

Στο Γ’ μέρος προσδιορίζεται η σύσταση των επιτροπών αξιολόγησης των επενδυτικών σχεδίων. Οι αξιολογητές αντλούνται από το Εθνικό Μητρώο Πιστοποιημένων Αξιολογητών και από το Μητρώο Ορκωτών Ελεγκτών – Λογιστών, ενώ για την πιστοποίηση και κατάρτισή τους μεριμνά η Γενική Διεύθυνση Ιδιωτικών Επενδύσεων, η οποία εκδίδει και Οδηγό Δεοντολογίας Αξιολογητών.

Τον απόλυτο έλεγχο της Επιτροπής Αξιολόγησης φαίνεται να έχει ο υπουργός Ανάπτυξης, καθώς εκείνος αποφασίζει τα πάντα, από το πόσα άτομα θα έχει (3 ώς 5), τη σύνθεση, τον τρόπο επιλογής των μελών, τις αρμοδιότητες και τους κανόνες λειτουργίας. Επίσης «για τη διευκόλυνση και επιτάχυνση του έργου της Επιτροπής, αυτή μπορεί να ορίζει ειδικούς εισηγητές, οι οποίοι δεν είναι μέλη της», από εξειδικευμένους φορείς ή τα Μητρώα Αξιολογητών.