Με έναν συμπληρωματικό προϋπολογισμό μόλις 500 εκατ. ευρώ και με την «υπενθύμιση» ήδη εγγεγραμμένων κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και του νέου ΕΣΠΑ, που προς το παρόν μένουν δεσμευμένα στις επενδύσεις που περιλαμβάνουν τα σχέδια τα οποία έχουν εγκριθεί και χρηματοδοτούνται από την Ε.Ε., φιλοδοξεί η κυβέρνηση να καλύψει τις ανυπολόγιστου ύψους καταστροφές από τις δασικές πυρκαγιές σε περιουσίες πολιτών και επιχειρήσεων και πολύ περισσότερο στο περιβάλλον.
Το πλαίσιο μέτρων που ως γενικό περίγραμμα παρουσίασε ο πρωθυπουργός χθες και εξειδίκευσαν αμέσως μετά οι υπουργοί Οικονομικών και Περιβάλλοντος-Ενέργειας, αποτελεί σύνθεση όσων ήδη προβλέπει η νομοθεσία για αποζημιώσεις και αρωγή σε πληγέντες από φυσικές καταστροφές, εξαγγελιών που έχουν ήδη γίνει και έργων που έχουν ήδη περιληφθεί στο κυβερνητικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και το ΕΣΠΑ 2021-2027.
Ωστόσο, ακόμη και στην ακραία συνθήκη που προκάλεσε η πύρινη λαίλαπα, η κυβέρνηση δεν απέφυγε τον πειρασμό να προσθέσει στα μέτρα τη νεοφιλελεύθερη ιδεοληπτική της πινελιά, ανοίγοντας παράθυρο ιδιωτικοποίησης των δασών, με το πρόσχημα του «αναδόχου αναδάσωσης», εξαγγελία που προκάλεσε την οξύτατη αντίδραση της αντιπολίτευσης.
Χωρίς να προσδιορίζει το συνολικό ύψος του πρόσθετου κόστους που απαιτεί η αποκατάσταση των πληγέντων και του δασικού περιβάλλοντος, η κυβέρνηση ανακοίνωσε μεταξύ άλλων:
■ Την κήρυξη ως αναδασωτέας κάθε καμένης έκτασης με ΠΝΠ που υπογράφεται σήμερα.
■ Τη σύσταση Λογαριασμού Κρατικής Αρωγής του ν. 4797/2021 για τη συγκέντρωση των εισφορών των ιδιωτών με στόχο τη στήριξη των πληγέντων.
■ Την αποζημίωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων (με τα μέτρα που παρουσιάζονται συνοπτικά στα διπλανά κείμενα).
■ Την κινητοποίηση πόρων ύψους 16 δισ. για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και την αποκατάσταση του φυσικού πλούτου της χώρας μέχρι το 2027. Τα 10,5 δισ. ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και τα 5,5 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, και πρόκειται για κονδύλια που αφορούν την Πράσινη Μετάβαση και την κλιματική αλλαγή.
■ Από τα παραπάνω κονδύλια, 1,76 δισ. αφορά το Εθνικό Πρόγραμμα Πολιτικής Προστασίας «ΑΙΓΙΣ» που έχει εξαγγελθεί από τον περασμένο Ιανουάριο (595 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, 408 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και 757 εκατ. ευρώ από το νέο ΕΣΠΑ), για προμήθεια ή εκσυγχρονισμό εναέριων μέσων, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης κ.λπ.
■ Από τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης, 224 εκατ. προορίζονται για αναδάσωση 165.000 στρεμμάτων, 110 εκατ. για αντιπλημμυρικά και συναφή μέτρα διαχείρισης υδάτων και 100 εκατ. για προστασία της βιοποικιλότητας.
■ Εκδοση πράσινου ομολόγου μεσο-μακροχρόνιας διάρκειας εντός του 2022.
■ Συγκρότηση ειδικής επιτροπής για την Εύβοια με επικεφαλής τον Σταύρο Μπένο, πρώην υπουργό και δήμαρχο.
Με εξαίρεση το τελευταίο μέτρο, όλα τα υπόλοιπα είναι γνωστά και καταγεγραμμένα πολύ πριν από το καταστροφικό πέρασμα της φωτιάς. Η επικοινωνιακή τακτική της «επανεξαγγελίας» τους έχει αφ’ ενός μια διάσταση λαθροχειρίας, αφ’ ετέρου δείχνει ότι η κυβέρνηση, παρά την αναφορά Μητσοτάκη ότι είναι ανοιχτός σε προτάσεις, δεν προτίθεται να προχωρήσει σε ριζικό επανασχεδιασμό του Σχεδίου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, όπως επιτάσσει η τραγωδία και εισηγείται η αντιπολίτευση.
Δέκα βασικά μέτρα στήριξης πυρόπληκτων πολιτών και επιχειρήσεων
① Στεγαστική συνδρομή (αποκατάσταση κτιρίων και αποζημίωση οικοσκευής)
Προβλέπει την 80% δωρεάν κρατική αρωγή και 20% άτοκο δάνειο, με εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου.
ΠΡΩΤΗ ΑΡΩΓΗ
Για κατοικίες:
● Εάν έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, 20.000 ευρώ (14.000 προκαταβολή Στεγαστικής Συνδρομής και 6.000 ευρώ αποζημίωση για την οικοσκευή).
● Για σοβαρές ζημίες που τις καθιστούν προσωρινά μη κατοικήσιμες, 12.000 ευρώ (8.000 ευρώ προκαταβολή και 4.000 ευρώ για οικοσκευή).
● Για κατοικίες με σοβαρές ζημίες που είναι κατοικήσιμες, 5.000 ευρώ (3.000 ευρώ προκαταβολή και 2.000 για οικοσκευή).
Για άλλα κτίσματα και επιχειρηματικά ακίνητα:
● Με ολοσχερή καταστροφή, προκαταβολή 14.000 ευρώ.
● Με σοβαρές ζημίες που τα καθιστούν προσωρινά μη λειτουργικά, προκαταβολή 8.000 ευρώ.
● Για κτίρια με σοβαρές ζημίες που είναι λειτουργικά, προκαταβολή 3.000 ευρώ.
Η Στεγαστική Συνδρομή αφορά ιδιοκτησίες φυσικών και νομικών προσώπων που έχουν δηλωθεί στο τελευταίο Ε9. Η προκαταβολή δεν μπορεί να υπερβαίνει το 80% της αξίας του ακινήτου, όπως υπολογίζεται για τον ΕΝΦΙΑ. Οι ενισχύσεις είναι ακατάσχετες, αφορολόγητες και μη συμψηφιστέες με οφειλές προς το Δημόσιο.
Για την υποβολή των αιτήσεων θα ανοίξει πλατφόρμα της ΑΑΔΕ τις προσεχείς μέρες μέσω της διαδικτυακής πύλης «arogi.gov.gr».
Περιλαμβάνει τη ζημία σε μηχανολογικό εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μέσα παραγωγής και κατεστραμμένα οχήματα της επιχείρησης. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις και οι κτηνοτροφικές μονάδες.
ΠΡΩΤΗ ΑΡΩΓΗ
● 8.000 ευρώ σε επιχειρήσεις που οι εγκαταστάσεις έχουν καταστραφεί ολοσχερώς.
● 4.000 ευρώ σε επιχειρήσεις με σοβαρές ζημίες που καθιστούν προσωρινά μη δυνατή τη λειτουργία τους.
● 2.000 ευρώ στις λοιπές επιχειρήσεις που έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές σε εξοπλισμό, πρώτες ύλες κ.λπ.
● Ενδεικτικά, με βάση τα παραπάνω, σωρευτικά επιχειρήσεις που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς μπορούν να πάρουν προκαταβολή 22.000 ευρώ (14.000 ευρώ έναντι Στεγαστικής Συνδρομής και 8.000 ευρώ έναντι επιχορήγησης).
Ειδικά αγροτικές εκμεταλλεύσεις με ζημίες σε πολυετείς καλλιέργειες
● 4.000 ευρώ για εκτάσεις άνω των 50 στρεμμάτων.
● 2.000 ευρώ για εκτάσεις μεταξύ 10 και 50 στρεμμάτων.
● 1.000 ευρώ για μικρότερες καλλιέργειες.
● Επίσης, ζωικό κεφάλαιο αποζημιώνεται από τον ΕΛΓΑ, σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τον κανονισμό του.
● Για τις μονοετείς καλλιέργειες, σε συνεργασία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τον ΕΛΓΑ δρομολογείται η άμεση αντιμετώπιση των ζημιών τους στο πλαίσιο των εξατομικευμένων ενισχύσεων ήσσονος σημασίας.
● Προκαταβολή 20% επί της εκτιμηθείσας ζημίας, εφόσον αυτή υπερβαίνει το ποσό της πρώτης αρωγής.
● Επιχορήγηση έως 70%, της συνολικής εκτιμηθείσας ζημίας για την αποκατάσταση των ζημιών και την επαναλειτουργία των επιχειρήσεων, μετά την ολοκλήρωση των εκτιμήσεων.
Ειδική πλατφόρμα θα είναι διαθέσιμη για τις αιτήσεις μέσω της πύλης της ΑΑΔΕ.
③ Απαλλαγή πληττόμενων επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων από το επιστρεπτέο μέρος της Επιστρεπτέας Προκαταβολής που τυχόν έχουν εισπράξει.
④ Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ μέχρι και το 2023 για ακίνητα που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή με λειτουργικές ζημίες που τα καθιστούν μη κατοικήσιμα.
⑤ Επιδότηση ενοικίου/συγκατοίκησης από 300 έως 500 ευρώ μηνιαίως, για την κάλυψη δαπανών προσωρινής στέγασης των μόνιμων κατοίκων, οι κατοικίες των οποίων επλήγησαν από τις πυρκαγιές.
⑥ 6 μήνες αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων για φυσικά και νομικά πρόσωπα που επλήγησαν.
⑦ 6 μήνες αναστολή ασφαλιστικών εισφορών για πληγείσες επιχειρήσεις και επιτηδευματίες.
⑧ Αναστολή δανειακών υποχρεώσεων, σε συνεργασία με την Ελληνική Ενωση Τραπεζών, των ενήμερων υποχρεώσεων για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που επλήγησαν. Συμπεριλαμβάνονται και δάνεια μέσω του Εγγυοδοτικού Προγράμματος και του ΤΕΠΙΧ ΙΙ, δεν προσδιορίζεται χρόνος αναστολής.
⑨ Αναστολή πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης (πλειστηριασμών, κατασχέσεων, αποβολών και προσωπικών κρατήσεων) για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν πληγεί και για διάστημα που θα εξαρτηθεί από το μέγεθος της ζημίας.
⑩ ΕΙΔΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΥΒΟΙΑ
● Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις στους Δήμους Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Αννας και Ιστιαίας-Αιδηψού της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας οι αναστολές φορολογικών, ασφαλιστικών, δανειακών υποχρεώσεων και πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης ισχύουν για το σύνολο των φυσικών και νομικών προσώπων στους δύο πληττόμενους δήμους.
● Το σύνολο των ακινήτων στους δήμους αυτούς απαλλάσσεται από τον ΕΝΦΙΑ του 2021.
Δέσμη μέτρων από το υπουργείο Παιδείας
Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση:
■ Δημιουργία τηλεφωνικών γραμμών ψυχολογικής υποστήριξης μαθητών, γονέων/κηδεμόνων και εκπαιδευτικών στις πληγείσες περιοχές.
■ Αξιοποίηση προγράμματος ΕΣΠΑ, ύψους 3,4 εκατομμυρίων ευρώ, για επιμόρφωση και πρόληψη στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας σχετικά με φυσικές καταστροφές.
■ Παράταση ορκωμοσίας των πυρόπληκτων νεοδιοριζόμενων εκπαιδευτικών που έχουν κύρια κατοικία στις πληγείσες περιοχές, έως τις 31/08/2021.
Τριτοβάθμια εκπαίδευση:
■ Λήψη υπόψη της ιδιότητας του πληγέντος φοιτητή στις αιτήσεις για στέγαση σε φοιτητικές εστίες και λέσχες.
■ Δυνατότητα υποβολής αίτησης μετεγγραφής πληγέντων φοιτητών. στο πλαίσιο των υφιστάμενων ακαδημαϊκών κριτηρίων.
Ολες οι βαθμίδες
■ Παροχή voucher 200 ευρώ σε πληγέντες μαθητές/σπουδαστές/φοιτητές και εκπαιδευτικούς για αγορά ψηφιακού εξοπλισμού.
