Ανατροπές στον ΕΝΦΙΑ

Ανατροπές στον φετινό χάρτη εκπτώσεων του ΕΝΦΙΑ και στο ύψος του τελικού λογαριασμού, που διατηρείται παγωμένος στα περσινά επίπεδα των 2,1 δισ. ευρώ, φέρνει η συρρίκνωση των εισοδημάτων λόγω της πανδημίας.

Εκτιμάται ότι πάνω από 1,2 εκατ. ιδιοκτήτες ακινήτων θα καταβάλουν φέτος το 50% του φόρου, ενώ για περισσότερους από 70.000 φορολογούμενους θα υπάρξει πλήρης απαλλαγή καθώς τα εισοδήματα που απέκτησαν πέρυσι έπεσαν κάτω από τα όρια που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία (συνολικό φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα έως 9.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για τον/την σύζυγο και κάθε εξαρτώμενο μέλος και ακίνητο 150 τμ). Πρόκειται για εργαζόμενους που τέθηκαν το 2020 σε αναστολή εργασίας και επαγγελματίες που ανήκουν στους πληττόμενους ΚΑΔ ή κατέβασαν ρολά.

Από το 2022 αλλάζουν τα πάντα καθώς η πληρωμή του ΕΝΦΙΑ γίνεται εμπροσθοβαρής και η πρώτη δόση θα ξεκινήσει να καταβάλλεται Μάρτιο αντί Σεπτεμβρίου. Παράλληλα μπαίνει στο ψυγείο η κυβερνητική δέσμευση που προβλέπει νέα μεσοσταθμική μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 8% το νέο έτος και προωθείται η ένταξη των τελευταίων 2.167 περιοχών στον «αστερισμό» των αντικειμενικών τιμών. Με τις νέες εντάξεις του 2022 το αντικειμενικό σύστημα προσδιορισμού θα καλύπτει το σύνολο των ακινήτων της χώρας από 98% που είναι τώρα.

Υψηλά ιστάμενο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αλλαγών στο σύστημα προσδιορισμού των συντελεστών παλαιότητας, τονίζοντας ότι σήμερα μοναδικό κριτήριο είναι η ηλικία του ακινήτου. Σύμφωνα με πληροφορίες, το σενάριο που βρίσκεται στο τραπέζι προβλέπει την καθιέρωση σύνθετων και πολλών ταχυτήτων συντελεστών παλαιότητας που θα εξετάζουν επιπλέον χαρακτηριστικά του ακινήτου, όπως η ανακαίνιση, οι επισκευές, η ενεργειακή και αισθητική αναβάθμιση, στοιχεία που διαφοροποιούν την αξία σε ακίνητα ίδιας παλαιότητας.

Παράλληλα αρμόδιοι παράγοντες εισηγούνται αλλαγές στα κλιμάκια με σπάσιμό τους σε περισσότερα, ώστε να ενισχυθούν η αναλογικότητα και η προοδευτικότητά τους. Σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, στο ποσό που προκύπτει με βάση την κλίμακα του κύριου φόρου εφαρμόζονται 6 συντελεστές παλαιότητας, από 1,00 για ακίνητα άνω των 26 ετών έως 1,25 για ακίνητα έως 4 έτη. Δηλαδή οι συντελεστές παλαιότητας προσαυξάνουν το ποσό του φόρου εκτός της περίπτωσης που η ηλικία του ακινήτου ξεπερνά τα 26 έτη. Για παράδειγμα αν ο κύριος φόρος είναι 500 ευρώ και η παλαιότητα του ακινήτου 3 έτη, το τελικό ποσό που θα κληθεί να πληρώσει ο ιδιοκτήτης ανέρχεται σε 625 ευρώ (500×1,25).

Πάντως το καυτό μέτωπο που έχει μπροστά του το υπουργείο Οικονομικών είναι με ποιον τρόπο θα αποτραπεί το «φούσκωμα» του λογαριασμού για τον κύριο φόρο του 2022 για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες. Με πλοηγό ότι η ευθυγράμμισή τους με τις εμπορικές τιμές θα είναι δημοσιονομικά ουδέτερη, δηλαδή οι εισπράξεις του Δημοσίου από τον ΕΝΦΙΑ θα παραμείνουν αμετάβλητες στα 2,1 δισ. ευρώ, το οικονομικό επιτελείο θα χρησιμοποιήσει τα επιπλέον έσοδα που εκτιμώνται σε 400 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις στους συντελεστές και στα κλιμάκια προκειμένου να μην αυξηθεί το φορολογικό βάρος για ακίνητα χαμηλής και μεσαίας αξίας, όπως έχει δηλώσει ο υπουργός Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρας.

Ολα θα κριθούν από το αποτέλεσμα της άσκησης προσομοίωσης των νέων αντικειμενικών αξιών στην ακίνητη περιουσία των φορολογούμενων που θα «τρέξει» η ΑΑΔΕ και θα ολοκληρωθεί μέχρι τον Νοέμβριο και από το οποίο θα προκύψουν τα ακριβή δημοσιονομικά περιθώρια και ο χάρτης των μεταβολών στη φορολογία. Ωστόσο το εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο και περίπλοκο καθώς απαιτεί χειρουργικές επεμβάσεις σε χιλιάδες ζώνες σε όλη τη χώρα όπου καταγράφονται αυξήσεις στις αντικειμενικές τιμές οι οποίες έχουν αποτέλεσμα τη μετάβαση του ακινήτου σε υψηλότερο συντελεστή ΕΝΦΙΑ.

Πέραν του ΕΝΦΙΑ το σχέδιο του οικονομικού επιτελείου προβλέπει ότι στις αρχές του 2022, όταν θα τρέξει η δεύτερη φάση της μεταρρύθμισης του αντικειμενικού συστήματος, θα υπάρξουν αλλαγές στους συντελεστές παλαιότητας και εμπορικότητας που επηρεάζουν το τελικό ύψος της φορολογητέας αξίας των ακινήτων και οι οποίοι θεωρούνται αναχρονιστικοί καθώς παραμένουν αμετάβλητοι από το 1985.