Ωρα… Πειραιώς για το Δημόσιο

Το πρώτο μέρος των αλλαγών του θεσμικού πλαισίου που διέπει το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας -αυτό της δυνατότητας συμμετοχής του σε αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών- ψηφίζεται στη Βουλή πιθανότατα την Πέμπτη. Σε δεύτερο χρόνο αναμένεται η νομοθετική πρωτοβουλία που αφορά άλλα θέματα μείζονος σημασίας, όπως η εκπροσώπηση του Ταμείου στα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών.

Το πρώτο σκέλος των αλλαγών προωθείται ώστε να διευκολυνθεί η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ που δρομολογεί η Τράπεζα Πειραιώς -το ΤΧΣ κατέχει το 61,34%-, η οποία στις 16 Μαρτίου θα ανακοινώσει τους σχεδιασμούς της. Η αύξηση θα πραγματοποιηθεί τέλη Απριλίου και όπως όλα δείχνουν θα καλυφθεί και με τη συμμετοχή του ΤΧΣ αλλά και ιδιωτικών κεφαλαίων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο δίνει επιλογές για τον τρόπο συμμετοχής σε αυξήσεις κεφαλαίου. Το Γενικό Συμβούλιο του ΤΧΣ θα επιλέξει τον τρόπο με βάση την έκθεση που θα συντάξουν δυο ανεξάρτητοι χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι.

Η έκθεση αυτή, σε συνδυασμό με την ασυλία των μελών του Γενικού Συμβουλίου του ΤΧΣ από τη διάθεση των μετοχών που διαθέτει το Ταμείο σε μια τράπεζα σε τιμή χαμηλότερη από την τιμή κτήσης ή την τρέχουσα χρηματιστηριακή τιμή, προφανώς λύνει τα χέρια όσων θα πρέπει να αποφασίσουν με όρους δημοσίου συμφέροντος για τη συμμετοχή ή μη του Ταμείου στις αυξήσεις των τραπεζών.

Ετσι, αν η αποεπένδυση είναι επιζήμια για το Ταμείο, η άσκηση ποινικής δίωξης για απιστία μπορεί να γίνει μόνο μετά από έγκληση του ίδιου του Ταμείου κατά των μελών της διοίκησης, όπως προβλέπεται μετά την πρόσφατη τροποποίηση στον Ποινικό Κώδικα.

Ζημιά

Στην περίπτωση της Πειραιώς, είναι δεδομένο ότι το Ταμείο θα υποστεί ζημιά. Το ύψος της ζημιάς θα καθοριστεί από την επιλογή που θα κάνει ο μεγαλύτερος μέτοχος με 61,34%, δηλαδή το ΤΧΣ. Υπενθυμίζεται πως το ΤΧΣ κατέχει επίσης το 40,3% της ΕΤΕ, το 10,98% της Alpha Bbank και το 1,4% της Eurobank.

Το νομοσχέδιο δίνει στο ΤΧΣ τις εξής επιλογές:

1. Να ασκεί μέρος ή το σύνολο των δικαιωμάτων προτίμησης στις αυξήσεις κεφαλαίου
2. Να εγγράφεται μέχρι του υφιστάμενου ποσοστού συμμετοχής του σε διάθεση μετοχών, συμπεριλαμβανομένων αυξήσεων κεφαλαίου με περιορισμό ή αποκλεισμό του δικαιώματος προτίμησης
3. Σε περίπτωση εταιρικού μετασχηματισμού του πιστωτικού ιδρύματος να συμμετέχει μέχρι του υφιστάμενου ποσοστού συμμετοχής στην έκδοση νέων μετοχών
4. Να συμμετέχει σε μια ή περισσότερες κατανομές αδιάθετων μετοχών.

Η συμμετοχή του Ταμείου επιτρέπεται, σε κάθε περίπτωση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές οι αυξήσεις δεν συνιστούν κεφαλαιακή ενίσχυση και πραγματοποιούνται από κοινού με συμμετοχή ιδιωτών.

Η αγορά πάντως εκτιμά ως πιθανότερο σενάριο αυτό της μερικής άσκησης δικαιωμάτων με ποσοστό που μετά την αύξηση κεφαλαίου το ποσοστό του ΤΧΣ δεν θα περιοριστεί κάτω από το 40%.

Δανεικά 750 δισ., προσωρινά μέχρι… το 2058

Το νομοσχέδιο για τη δυνατότητα του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας να συμμετέχει σε αυξήσεις κεφαλαίου των τραπεζών παίρνει τον τίτλο του από την κύρωση της απόφασης του Συμβουλίου της Ε.Ε. του περασμένου Δεκεμβρίου για τη μεταρρύθμιση του συστήματος ιδίων πόρων της Ε.Ε. Σ’ αυτήν έχει περιληφθεί και η «κατ’ εξαίρεση και προσωρινή εξουσιοδότηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δανειστεί προσωρινά 750 δισ. από τις κεφαλαιαγορές εξ ονόματος της Ενωσης».

Πρόκειται για το Ταμείο Ανάκαμψης, από το οποίο 360 δισ. θα διατεθούν ως δάνεια και 390 δισ. ως επιδοτήσεις, που θα χρησιμοποιηθούν «αποκλειστικά για τον σκοπό της αντιμετώπισης των συνεπειών της κρίσης Covid-19», όπως τονίζεται στην απόφαση. Στενά συνδεμένη με τον κοινό δανεισμό είναι η -επίσης «προσωρινή»- αύξηση 0,6% του ανώτατου ορίου στις πιστώσεις πληρωμών και αναλήψεων από τους ίδιους πόρους, από το 1,40% και 1,46% του συνολικού ΑΕΠ των χωρών σε 2,1% και 2,16% αντίστοιχα.

Πόσο «προσωρινή» είναι αυτή η αύξηση του πλαφόν στους ίδιους πόρους; «Θα λήξει όταν έχουν αποπληρωθεί όλα τα δανειακά κεφάλαια… το αργότερο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2058», αναφέρει χαρακτηριστικά η υπό κύρωση απόφαση. Η διαδικασία κύρωσης από τις 27 χώρες της Ε.Ε. θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός του προσεχούς διμήνου, ώστε το αργότερο τον Μάιο να αρχίσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον δανεισμό των 750 δισ. ευρώ και από το καλοκαίρι να ξεκινήσουν οι εκταμιεύσεις προς τις χώρες. Γ.Κ.