Από το κακό στο χειρότερο

Περίπου δύο χρόνια θα χρειαστούν για να επανέλθει η ευρωπαϊκή οικονομία εκεί που βρισκόταν το 2019 καθώς το δεύτερο κύμα της πανδημίας «καίει» οριστικά κάθε ελπίδα συντομότερης επιστροφής. Τα lockdown και τα άλλα μέτρα κοινωνικού περιορισμού που έλαβαν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρόσφατα προκειμένου να σταματήσουν αυτή τη δεύτερη εξάπλωση του ιού βύθισαν ξανά την οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη τον Νοέμβριο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 6 μηνών.

Ο προκαταρκτικός σύνθετος δείκτης ΡΜΙ -που συντάσσεται κάθε μήνα από την IHS Markit μετά από δημοσκόπηση μεταξύ υπευθύνων προμηθειών των επιχειρήσεων και αποτυπώνει τη δραστηριότητα σε μεταποίηση και υπηρεσίες της ζώνης του ευρώ- υποχώρησε συγκεκριμένα τον Νοέμβριο στις 45,1 μονάδες από τις 50 μονάδες τον Οκτώβριο. Το μεγαλύτερο πλήγμα δέχθηκε και αυτή τη φορά ο τομέας των υπηρεσιών, ο επιμέρους δείκτης του οποίου υποχώρησε για τρίτο συνεχόμενο μήνα κάτω από τις 50 μονάδες (οποιοδήποτε επίπεδο του δείκτη κάτω από τις 50 μονάδες σημαίνει συρρίκνωση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων ενώ πάνω από 50 ανάπτυξη).

Μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, αξιοσημείωτη ήταν η νέα καθίζηση της οικονομικής δραστηριότητας στη Γαλλία. Ο γαλλικός σύνθετος δείκτης υποχώρησε από 47,5 μονάδες τον Οκτώβριο σε 39,9 μονάδες τον Νοέμβριο, που αποτελεί χαμηλό εξαμήνου. Αντίθετα, η Γερμανία, χάρη στον τομέα της μεταποίησης και την ισχυρή ζήτηση των προϊόντων του από την Ασία, έδειξε αντοχή. Ο γερμανικός σύνθετος ΡΜΙ, αν και βρέθηκε τον Νοέμβριο στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε μηνών, κατάφερε να παραμείνει σε θετικό έδαφος (52), που σημαίνει ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας.

Υφεση στο 7,4%

H IHS Markit υπογραμμίζει ότι το τρέχον οικονομικό σοκ ήταν μέχρι στιγμής κάπως μικρότερο σε σχέση με το αντίστοιχο της περασμένης άνοιξης, καθώς η φύση των τελευταίων lockdown είναι διαφορετική από τα προηγούμενα. Ωστόσο, η περαιτέρω ύφεση της οικονομίας που σηματοδοτείται για το δ’ τρίμηνο συνιστά σημαντική οπισθοδρόμηση και παρατείνει την περίοδο της ανάκαμψης στην ευρωζώνη. Η Markit αναμένει τη φετινή ύφεση αυτής στο 7,4% ενώ την ανάκαμψή της το 2021 μόνο στο +3,7%.

Ανάλογο μήνυμα για παρατεταμένη ανάκαμψη της ευρωζώνης έστειλε χθες όμως και ένας θεσμικός οικονομολόγος, ο Ιρλανδός Φίλιπ Λέιν. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ διεμήνυσε σε συνέντευξή του στη Les Echos ότι το ευρωπαϊκό ΑΕΠ δεν θα επανέλθει στο επίπεδο όπου βρισκόταν πέρυσι πριν από το φθινόπωρο του 2022. «Είναι βέβαιο», είπε ο Λέιν, «ότι τις τελευταίες εβδομάδες του 2020 (στη διάρκεια των οποίων οι περισσότερες κυβερνήσεις της ευρωζώνης έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι θα χαλαρώσουν τα περιοριστικά μέτρα) δεν θα δούμε βελτίωση».

Υποστήριξε επίσης ότι η κυκλοφορία του κορονοϊού επηρεάζει τις συμπεριφορές των καταναλωτών περισσότερο από τα περιοριστικά μέτρα και ότι όσο το εμβόλιο δεν διανέμεται μαζικά θα συνεχίζεται και η περίοδος της αβεβαιότητας. Θεωρεί ακόμη ότι, παρά τα εμβόλια, οι συνέπειες θα είναι μακροπρόθεσμες. «Η ευρωπαϊκή οικονομία θα βγει από αυτή την κρίση εξασθενημένη για μεγάλη διάρκεια», προειδοποίησε.