Σφίγγουν τα δάνεια στη ναυτιλία

Iδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει στην παγκόσμια επιχειρηματική κοινότητα η πρόσφατη πανδημία, με τη ναυτιλιακή βιομηχανία να είναι από τις πρώτες που βίωσαν σοβαρές επιπτώσεις, αφού η ναυτιλιακή αγορά αποτελεί βαρόμετρο της οικονομίας σε οποιοδήποτε επίπεδο, είτε τοπικό είτε παγκόσμιο. Η μείωση της ζήτησης αγαθών από την Κίνα επηρέασε όλων των ειδών τα πλοία, από αυτά που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια έως τα πετρελαιοφόρα.

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων μηνών, με την πτώση των τιμών του πετρελαίου και την αυξανόμενη ανησυχία σχετικά με τον αντίκτυπο του Covid-19, οι χρηματοδότες και οι πλοιοκτήτες νιώθουν επιτακτική την ανάγκη εξέτασης των δανειακών τους συμβάσεων και των επιπτώσεων που μπορεί να έχει σε αυτές η πανδημία.

Οι τράπεζες προτιμούν να χρηματοδοτούν πελάτες με μεγαλύτερους στόλους, γεγονός που καταδικάζει τις μικρότερες εταιρείες οι οποίες αντιμετωπίζουν την έλλειψη χρηματοδότησης. Πολλές τράπεζες έχουν πουλήσει τα ναυτιλιακά NPL τους σε θεσμικούς επενδυτές (funds) ενώ φαίνεται ότι έρχεται ένα νέο κύμα μη εξυπηρετούμενων δανείων, που αποτελεί την κύρια ανησυχία των δανειστών.

Οι ελληνικές τράπεζες συνεχίζουν την υποστήριξή τους στη ναυτιλία, παρά τα συνεχιζόμενα εγχώρια προβλήματα. Η συντηρητική στρατηγική και ο αποτελεσματικός έλεγχος από την κεντρική Τράπεζα της Ελλάδος ήταν οι λόγοι που απέτρεψαν τη διόγκωση των ζημιών στην ελληνική τραπεζική αγορά ναυτιλίας.

Αυτά είναι κάποια από τα βασικά συμπεράσματα έρευνας-δημοσκόπησης που διεξήχθη μεταξύ 10 και 20 Μαΐου με τίτλο «Χρηματοδότηση Ναυτιλίας 2020 – Τάσεις και Προοπτικές μετά την εξάπλωση του Covid 19», τα οποία παρουσίασε ο Γιώργος Ξηραδάκης, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας XRTC Business Consultants Ltd που πραγματοποίησε και τη δημοσκόπηση και η οποία από το 1999 δραστηριοποιείται στη ναυτιλιακή χρηματοδότηση.

Αλλα συμπεράσματα που προκύπτουν από την έρευνα είναι:

◢ Η ναυτιλία ως διεθνής παγκόσμια βιομηχανία δεν θεωρείται βασική οικονομική δραστηριότητα για τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, επομένως δεν αποτελεί βασική δραστηριότητα για τις περισσότερες τράπεζές τους. Οι μεγάλες τράπεζες που δραστηριοποιούνται στη ναυτιλία, οι οποίες εξακολουθούν να είναι ευρωπαϊκές, υποφέρουν από το κόστος χρηματοδότησης μιας βιομηχανίας που εξαρτάται εξ ολοκλήρου από το δολάριο και όχι από τα νομίσματα των χωρών τους (ευρώ, GBP, SF).

◢ Η ναυτιλιακή βιομηχανία είναι πολύ «μικρή» για τους χρηματοδότες, σε σύγκριση με άλλες βιομηχανίες, και απαιτεί υψηλή εξειδίκευση. Σίγουρα, για όσους δεν διαθέτουν εξειδικευμένες μονάδες ή μακροπρόθεσμο υπόβαθρο, ο συγκεκριμένος κλάδος θεωρείται πολύ απαιτητικός και υψηλού κινδύνου τομέας.

◢ Είναι βέβαιο ότι κατά τη διάρκεια αυτής της πρωτοφανούς κατάστασης τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και ειδικά οι τράπεζες χρειάζονται έμπειρο προσωπικό που θα είναι σε θέση να χειριστεί δύσκολες υποθέσεις προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων. Από την άλλη πλευρά, οι πλοιοκτήτες πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να αντεπεξέλθουν στις τρέχουσες συνθήκες και τάσεις.

◢ Οι συμμετέχοντες στην έρευνα προβλέπουν περαιτέρω συγχωνεύσεις στη ναυτιλιακή βιομηχανία σε διάφορους τομείς. Είναι προφανές ότι οι δανειστές δεν είναι διατεθειμένοι να συζητήσουν νέα δάνεια με νεοεισερχόμενους πελάτες. Αυτό μπορεί όμως να εφαρμοστεί σε τοπικές αγορές όπως η Ελλάδα και η Σκανδιναβία, όπου ένας σημαντικός αριθμός τραπεζών συνεχίζει να χρηματοδοτεί νέα ονόματα.

■ Οι χρηματοδότες που εμπλέκονται σε τομείς που σχετίζονται με τον τουρισμό και τις υπηρεσίες δημοσίου συμφέροντος, όπως η κρουαζιέρα και η ακτοπλοΐα καθώς και τα λιμάνια, θα αντιμετωπίσουν επίσης πολύ δύσκολους καιρούς.