Οι παγίδες των φετινών δηλώσεων εισοδήματος

Με τα σενάρια παράτασης των προθεσμιών (πέραν της 30ής Ιουνίου) και εξόφλησης των φόρων σε πολλές μηνιαίες δόσεις να είναι ανοιχτά, 6,5 εκατομμύρια φορολογούμενοι μένοντας στο σπίτι έχουν όλο τον χρόνο μπροστά τους για να υποβάλουν τις φετινές φορολογικές δηλώσεις.

Η ηλεκτρονική εφαρμογή στο Τaxisnet έχει μπει σε λειτουργία (από το απόγευμα της Μεγάλης Τετάρτης) και οι υπόχρεοι που ποντάρουν φέτος σε επιστροφή φόρου μπορούν να προχωρήσουν από τώρα στην υποβολή του Ε1 και των υπόλοιπων ηλεκτρονικών εντύπων (Ε2, Ε3, για όποια από αυτά είναι υποχρεωμένοι).

Ωστόσο, στο Ε1 έχει επέλθει από φέτος μία αλλαγή ως προς τις επιστροφές του φόρου. Πιο συγκεκριμένα έχει καταργηθεί ο πίνακας 10, στον οποίο οι φορολογούμενοι καλούνταν να δηλώσουν τον ΙΒΑΝ του τραπεζικού τους λογαριασμού, ώστε να τους πιστωθεί τυχόν επιστροφή φόρου. Πλέον θα εμφανίζεται μήνυμα που θα ενημερώνει για την υποχρέωση γνωστοποίησης του ΙΒΑΝ, με υποβολή ηλεκτρονικής Αίτησης/Υπεύθυνης Δήλωσης του δικαιούχου στη διαδικτυακή πύλη www.aade.gr της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.

Κατά τα λοιπά οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τη συμπλήρωση των κωδικών της δήλωσης δίνοντας έμφαση στα ποσά των εισοδημάτων που έχουν προσυμπληρωθεί από τις υπηρεσίες της Ανεξάρτητης Αρχής. Οσοι αποκτούν εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις έχουν έναν λόγο παραπάνω να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί διότι τα εισοδήματα από τις συγκεκριμένες πηγές προέλευσης θα περάσουν φέτος κάτω από το μικροσκόπιο των ελεγκτικών αρχών.

Είναι πιθανό να δοθεί η δυνατότητα στους υπόχρεους να εξοφλήσουν τον επιπλέον φόρο σε περισσότερες από 3 διμηνιαίες δόσεις

Παγίδες που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε έξτρα φόρο κρύβουν οι κωδικοί για την ιδιοκατοίκηση, την κύρια κατοικία και τις αγορές αγαθών και υπηρεσιών με ηλεκτρονικά μέσα. Οσοι μάλιστα το 2019 είχαν χαμηλά εισοδήματα, αλλά μεγάλες τεκμαρτές δαπάνες διαβίωσης ή δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων τότε δύσκολα θα αποφύγουν τη φορολόγησή τους βάσει αυτών των τεκμηρίων. Επίσης διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο να χάσουν επιδόματα και φοροαπαλλαγές λόγω των τεκμαρτών αυτών δαπανών.

Αυτό που πρέπει να γνωρίζουν οι υπόχρεοι είναι ότι τα εισοδήματα του 2019 θα φορολογηθούν με βάση το πλαίσιο που ίσχυε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2019, το οποίο άλλαξε από την 1η Ιανουαρίου του 2020. Ετσι, ο φόρος στα εκκαθαριστικά του 2020 θα κυμαίνεται στα ίδια με πέρσι επίπεδα, εφόσον δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά τα εισοδήματα.

Ειδικά για φέτος και στο πλαίσιο των νέων διευκολύνσεων που προωθεί το οικονομικό επιτελείο λόγω του κορονοϊού είναι πιθανό να δοθεί η δυνατότητα στους υπόχρεους να εξοφλήσουν τον επιπλέον φόρο σε περισσότερες μηνιαίες δόσεις αντί των τριών διμηνιαίων που ισχύουν σήμερα (η πρώτη μέχρι την 31η Ιουλίου, η δεύτερη μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου και η τρίτη μέχρι την 29η Νοεμβρίου 2020). Το δικαίωμα της εφάπαξ εξόφλησης διατηρείται χωρίς όμως ποσοστό έκπτωσης, προς το παρόν.

Για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες θα ισχύσει και φέτος ετήσια έκπτωση φόρου εισοδήματος, τα ανώτατα ποσά της οποίας κλιμακώνονται από 1.900 έως 2.100 ευρώ, ανάλογα με τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων που βαρύνουν κάθε φορολογούμενο.

Για να διασφαλιστεί η έκπτωση φόρου και να «μετρήσει» κατά τον υπολογισμό του φόρου εισοδήματος θα πρέπει οι φορολογούμενοι που τη δικαιούνται, κατά τη διάρκεια του 2019 να έχουν εξοφλήσει με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής (πιστωτικές ή χρεωστικές ή προπληρωμένες κάρτες ή ηλεκτρονική τραπεζική κ.λπ.) δαπάνες για αγορές αγαθών και παροχές υπηρεσιών συνολικού ύψους 10%-20% επί του ετήσιου ατομικού πραγματικού ή τεκμαρτού εισοδήματος.

Η δυνατότητα στους έγγαμους να υποβάλουν, εφόσον το επιθυμούν, χωριστές δηλώσεις παρέχεται και φέτος ενώ όλοι ανεξαιρέτως οι έγγαμοι, καθώς επίσης και όσοι έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης θα λάβουν ξεχωριστά (ατομικά) εκκαθαριστικά, είτε επιλέξουν να υποβάλουν τις δηλώσεις τους χωριστά είτε από κοινού.

Σημεία προσοχής

Οι φορολογούμενοι, πριν και κατά τη συμπλήρωση των δηλώσεων, θα πρέπει να προσέξουν τα εξής σημεία:

● ΣΥΖΥΓΟΙ – ΣΥΜΦΩΝΟ ΣΥΜΒΙΩΣΗΣ: Κοινή φορολογική δήλωση μπορούν να υποβάλουν οι έγγαμοι σύζυγοι αλλά και τα ζευγάρια που έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης. Οι έγγαμοι μπορούν να υποβάλουν χωριστά τις φορολογικές τους δηλώσεις, ο καθένας για τα εισοδήματά του, αρκεί ο ένας εκ των δύο να είχε δηλώσει την επιλογή αυτή σε ειδική ηλεκτρονική εφαρμογή στο σύστημα Taxisnet, σε προθεσμία που έληξε στις 29 Φεβρουαρίου. Η επιλογή αυτή είναι δεσμευτική και για τον άλλο σύζυγο.

● ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΑ ΤΕΚΝΑ: Τα ανήλικα ή ενήλικα τέκνα θεωρούνται «εξαρτώμενα» εφόσον συνοικούν με τον φορολογούμενο και το ετήσιο πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημά τους δεν υπερέβη εντός του 2019 τα 3.000 ευρώ ή τα 6.000 ευρώ αν παρουσιάζουν αναπηρία 67% και άνω. Ο αριθμός των τέκνων αυτών δηλώνεται στον πίνακα 3, στην παράγραφο 2 και στους κωδικούς 005-006, ενώ τα στοιχεία τους αναγράφονται στον πίνακα 8 της δήλωσης.

● ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΜΕΝΟΙ: Στον πίνακα 2, στην πρώτη σελίδα του εντύπου Ε1 υπάρχει η παράγραφος 19 με τους κωδικούς 007 και 008, όπου ο υπόχρεος και η σύζυγος πρέπει να δηλώσουν αν «φιλοξενούν» στην κύρια κατοικία τους άτομα τα οποία δεν είναι εξαρτώμενα μέλη της οικογένειάς τους.

● ΤΕΚΜΗΡΙΑ: Τα τεκμήρια διαβίωσης (οι τεκμαρτές δαπάνες χρήσης για κατοικίες, Ι.Χ. αυτοκίνητα, σκάφη κ.λπ.) συναθροιζόμενα με τυχόν δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων που πραγματοποίησε ο φορολογούμενος (αγορές σπιτιών, αυτοκινήτων, αποπληρωμή δανείων καταναλωτικών κ.λπ.) προσδιορίζουν πολλές φορές το εισόδημα κάθε φορολογούμενου με τεκμαρτό τρόπο, σε επίπεδα υψηλότερα του πραγματικού δηλωθέντος εισοδήματος.

Το αποτέλεσμα είναι ο φορολογούμενος να έρχεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο επιβάρυνσης με επιπλέον φόρους. Για να αποτραπεί αυτός ο κίνδυνος, ο φορολογούμενος θα πρέπει να καλύπτει τη διαφορά μεταξύ χαμηλού πραγματικού και υψηλού τεκμαρτού εισοδήματος με διάφορους τρόπους, όπως η ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών, η επίκληση εισοδημάτων που απαλλάσσονται από τον φόρο ή φορολογούνται με ειδικό τρόπο, η επίκληση εσόδων εισπραχθέντων εντός του 2019 από την πώληση περιουσιακών στοιχείων ή από γονικές παροχές ή δωρεές χρηματικών ποσών ή από δάνεια κ.λπ. Οι παραπάνω κατηγορίες ποσών που καλύπτουν τεκμήρια δηλώνονται στους κωδικούς του πίνακα 6 της φορολογικής δήλωσης.

● ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟ: Στους κωδικούς 049-050 του πίνακα 8, οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι κατ’ επάγγελμα αγρότες πρέπει να αναγράψουν τα χρηματικά ποσά των δαπανών για αγορές αγαθών και παροχή υπηρεσιών που κατέβαλαν το 2019 είτε με πλαστικό χρήμα είτε μέσω e-banking ή ηλεκτρονικού πορτοφολιού ή άλλων ηλεκτρονικών μεθόδων πληρωμής. Από τη δήλωση των ποσών αυτών θα εξαρτηθεί αν οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι θα δικαιούνται μείωση φόρου έως 1.900-2.100 ευρώ, η οποία ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο 8.636-9.545 ευρώ. Το ελάχιστο συνολικό ποσόν των δαπανών με το οποίο κατοχυρώνεται η έκπτωση φόρου προσδιορίζεται ως ποσοστό επί του ατομικού -δηλωθέντος ή τεκμαρτού- φορολογητέου εισοδήματος ως εξής:

■ 10% για το τμήμα του εισοδήματος έως τα 10.000 ευρώ

■ 15% για το τμήμα του εισοδήματος από τα 10.001 έως τα 30.000 ευρώ και

■ 20% για το υπερβάλλον ποσόν, εφόσον το εισόδημα ξεπερνά τις 30.000 ευρώ.

● ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ: Με συντελεστές 22%-45% θα φορολογηθούν τα εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, ατομικές επιχειρήσεις και αγροτικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα επιβάλλεται φόρος:

■ 22% για ετήσιο εισόδημα έως 20.000 ευρώ

■ 29% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από τις 20.000 ευρώ και μέχρι τις 30.000 ευρώ

■ 37% για το τμήμα του εισοδήματος πάνω από τα 30.000 και μέχρι τα 40.000 ευρώ

■ 45% για το τμήμα του εισοδήματος που υπερβαίνει τις 40.000 ευρώ.

Εξαιρέσεις από τις «πλαστικές» δαπάνες

Από την υποχρέωση να έχουν εξοφλήσει με «πλαστικό» χρήμα ή με άλλα μέσα ηλεκτρονικής πληρωμής τις δαπάνες που κατοχυρώνουν το αφορολόγητο εξαιρούνται:

• Φορολογούμενοι 70 ετών και άνω, δηλαδή γεννηθέντες έως και την 31η Δεκεμβρίου 1949.

• Ατομα με ποσοστό αναπηρίας 80% και άνω.

• Φορολογούμενοι που βρίσκονται σε δικαστική συμπαράσταση.

• Δημόσιοι λειτουργοί και δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούν στην αλλοδαπή.

• Ανήλικοι που υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος και φορολογούνται με την κλίμακα των μισθωτών και συνταξιούχων.

• Φορολογούμενοι που κατοικούν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, εκτός αν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.

• Φορολογούμενοι που είναι εγγεγραμμένοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ και όσοι είναι δικαιούχοι Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), στους οποίους περιλαμβάνονται χιλιάδες άποροι, ακόμη και άστεγοι πολίτες.

Οι φορολογούμενοι που δεν έχουν καλύψει το απαιτούμενο ποσοστό επί του εισοδήματός τους με ηλεκτρονικές πληρωμές δαπανών ή με μετρητά θα πληρώσουν έξτρα φόρο 22% επί του ακάλυπτου ποσού.

Μπλοκάκια

Κάθε εργαζόμενος που λαμβάνει τις μηνιαίες αποδοχές του όχι ως μισθωτός αλλά εκδίδοντας αποδείξεις από μπλοκ παροχής υπηρεσιών («μπλοκάκι»), για να φορολογηθεί για τις αμοιβές του με την ευνοϊκή κλίμακα φόρου εισοδήματος των μισθωτών (δηλαδή για να δικαιούται ετήσια έκπτωση φόρου έως 1.900-2.100 ευρώ, που ισοδυναμεί με αφορολόγητο όριο εισοδήματος 8.636-9.545 ευρώ) θα πρέπει να παρέχει τις υπηρεσίες του σε τρεις το πολύ εργοδότες ή και σε περισσότερους από τρεις, εφόσον όμως στην περίπτωση αυτή λαμβάνει το 75% τουλάχιστον των ετήσιων αμοιβών του μόνο από έναν.

Μήνυμα για τραπεζικές συγχωνεύσεις

Ανοιχτό… παράθυρο για εξαγορές και συγχωνεύσεις αφήνει ο επικεφαλής του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) της ΕΚΤ, Αντρέα Ενρία, και στέλνει μήνυμα προς τους ιδιώτες επενδυτές περί διευκόλυνσης δυνητικών επενδύσεων στο πιστωτικό σύστημα.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα El Confidential –δημοσιοποιήθηκε χθες– ο Ενρία αναφέρει ότι ο ευρωπαϊκός τραπεζικός τομέας χρειαζόταν και εξακολουθεί να χρειάζεται κάποια ενοποίηση και στέλνει σαφές μήνυμα ότι η αυστηρή εποπτεία θα επιστρέψει μετά τον κορονοϊό και οι ζημιές στην Ευρώπη θα είναι μικρότερες από τις αντίστοιχες των ΗΠΑ.

Οπως σημειώνει ο επικεφαλής του εποπτικού βραχίονα της ΕΚΤ, οι θεσμοί απλώς ενεργοποίησαν τις ακριβείς διατάξεις που τέθηκαν στο νέο κανονιστικό πλαίσιο μετά την τελευταία κρίση, ώστε να διασφαλιστούν τα πιστωτικά ιδρύματα τα οποία δημιούργησαν αποθέματα σε καλές εποχές για να μπορούν στη συνέχεια να τα χρησιμοποιήσουν σε κακές στιγμές.

«Είναι η πρώτη φορά που εφαρμόζουμε αυτούς τους νέους κανόνες και είναι σημαντικό οι συμμετέχοντες στην αγορά -και δεν συμπεριλαμβάνω μόνο επενδυτές, αλλά και αναλυτές αγοράς και οργανισμούς αξιολόγησης- να κατανοήσουν ότι υπάρχουν διαθέσιμα ρυθμιστικά εργαλεία και πως οι τράπεζες δεν βυθίζονται σε αποθέματα ασφαλείας, καθώς τούτο θα ήταν πολύ αρνητικό. Η Επιτροπή της Βασιλείας ήταν ξεκάθαρη ότι σε περιόδους δυσκολίας θα πρέπει να χρησιμοποιούνται τα ρυθμιστικά διαλείμματα ρευστότητας. Το ίδιο ισχύει και για τα αποθέματα κεφαλαίου», εξηγεί ο Ενρία.

Ξεκαθαρίζει ότι η ΕΚΤ θα δώσει στις τράπεζες επαρκή χρόνο για να επιστρέψουν σε κανονικά επίπεδα κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας, αφού λήξει η κρίση του κορονοϊού, σημειώνοντας ότι «θα πρέπει να αποφασίσουμε κατά τράπεζα για τον τρόπο επιστροφής στα κανονικά επίπεδα κεφαλαίου και ρευστότητας».