Τα μέτρα στήριξης της οικονομίας από τις επιπτώσεις του κορονοϊού που θα ανακοινώσει σήμερα η κυβέρνηση περιμένουν οι εκπρόσωποι της πραγματικής οικονομίας και ενώ ήδη πολλές επιχειρήσεις έχουν αναγκαστεί να δουλεύουν στο «ρελαντί».
Και ενώ βρισκόμαστε μόλις στην… αρχή των παρενεργειών λόγω κορονοϊού στην Ελλάδα –αν θεωρήσουμε ως αφετηρία τα πρώτα κρούσματα στη γειτονική Ιταλία– το μεγαλύτερο πλήγμα όπως φαίνεται δέχεται ο τουρισμός και όσοι κλάδοι επηρεάζονται, από το λιανεμπόριο κυρίως στην Αθήνα, όπου οι Κινέζοι τουρίστες –λάτρεις των ακριβών, επώνυμων προϊόντων– αποτελούν είδος προς εξαφάνιση πλέον, μέχρι τον κλάδο διοργάνωσης εκδηλώσεων και συνεδρίων, στον οποίο απασχολούνται από μεταφραστές και ξεναγοί μέχρι ηλεκτρολόγοι και ηχολήπτες.
Ειδικότερα σε ό,τι αφορά το τελευταίο, η αναστολή οιασδήποτε συνεδριακής εκδήλωσης στην επικράτεια για τέσσερις εβδομάδες, όπως αποφάσισε χθες το υπουργείο Υγείας, επιφέρει, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, τεράστιο πλήγμα. Και η απόφαση αυτή θα ήταν κατανοητή και θα είχε ουσία αν ερχόταν σε συνδυασμό με άλλες που πράγματι θα περιόριζαν σημαντικά τον κίνδυνο εξάπλωσης του ιού.
Οπως αναφέρουν παράγοντες της τουριστικής αγοράς με βάση τα μέχρι σήμερα ιατρικά δεδομένα, μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες μετάδοσης του κορονοϊού στα μέσα μαζικής μεταφοράς και σε κλειστούς χώρους όπου δημιουργείται συνωστισμός, όπως σε ένα νυχτερινό κέντρο.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η απόφαση διεξαγωγής όλων των αθλητικών εκδηλώσεων κεκλεισμένων των θυρών είναι μόνο για τις επόμενες δύο εβδομάδες. Προφανώς, στο υπουργείο Υγείας και στον ΕΟΔΥ εκτιμούν ότι κινδυνεύεις λιγότερο αν παρακολουθήσεις αγώνα μπάσκετ στο κλειστό της λ. Αλεξάνδρας, γνωστό και ως «Τάφος του Ινδού», απ’ ό,τι να είσαι σύνεδρος σε πανελλήνιο ιατρικό συνέδριο που διεξάγεται σε πεντάστερο ξενοδοχεία της Αθήνας.
Αυτό που επαναλαμβάνουν εμφατικά εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου είναι ότι όταν ακυρώνεται η κράτηση σε ένα ξενοδοχείο δεν χάνει μόνο ο ξενοδόχος, αλλά και ο ιδιοκτήτης του εστιατορίου, το πολυκατάστημα, το ταξί, το κλαμπ και φυσικά οι αεροπορικές εταιρείες.
Επιπρόσθετα, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη αυτή την περίοδο κατά κύριο λόγο ένα σημαντικό έσοδο εμπορικής δραστηριότητας της πόλης προέρχεται από εκδηλώσεις και συνέδρια. Μάλιστα για τα ξενοδοχεία που διαθέτουν τις κατάλληλες υποδομές, η φιλοξενία συνεδρίων από μόνη της –δηλαδή χωρίς να υπολογιστούν οι κρατήσεις δωματίων των συνέδρων– αποτελεί ένα πολύ κρίσιμο μέγεθος του τζίρου τους.
Εκτιμάται ότι η μέση δαπάνη ανά σύνεδρο, σύμφωνα με παλαιότερη μελέτη, ανέρχεται στα 1.100 ευρώ ανά συνέδριο και μέση παραμονή 2,5 ημέρες. Στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες που κάνει ο κάθε σύνεδρος για ψώνια, διασκέδαση, φαγητό.
Σημειώνεται ότι μέχρι την περασμένη Παρασκευή είχαν ακυρωθεί, με πρωτοβουλία των διοργανωτών, περισσότερες από 100 εκδηλώσεις, ενώ το μεγάλο ερώτημα αφορά τη διοργάνωση της μεγάλης έκθεσης των Ποσειδωνίων στις αρχές του καλοκαιριού. Ηδη πάντως έχουν ακυρωθεί δύο από τις πολλές παράλληλες εκδηλώσεις που διεξάγονται στο πλαίσιο της έκθεσης.
ΕΚΤ: άρση των περιορισμών για αγορά ομολόγων από τις τράπεζες
Η άρση των περιορισμών για την αγορά κρατικών ομολόγων, που αποφάσισε εκτάκτως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και κοινοποιήθηκε στις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών την Παρασκευή, αποτελεί ένα ακόμη βήμα, μετά την πλήρη άρση των capital controls, προς την κανονικότητα. Απομένουν ωστόσο δυο ακόμη βήματα πολύ καθοριστικά: μείωση των «κόκκινων» δανείων σε μονοψήφιο ποσοστό μέχρι το τέλος του 2021 και αύξηση της χρηματοδότησης επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Ειδικότερα, η άρση των περιορισμών έρχεται πέντε χρόνια μετά την απόφαση του Μάριο Ντράγκι (2015), που έθετε όρια στις ελληνικές τράπεζες σε ό,τι αφορά την αγορά ομολόγων και προέβλεπε ότι για να εντάξουν τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου στο χαρτοφυλάκιό τους έπρεπε πρώτα να πουλήσουν τα αντίστοιχα.
Η απόφαση της Παρασκευής, που ήταν λίγο πολύ αναμενόμενη, έρχεται σε μια στιγμή που η κατάσταση στην αγορά ομολόγων -λόγω κυρίως του κορονοϊού– είναι διαφορετική σε σχέση με εκείνη πριν από μερικές εβδομάδες, ωστόσο εκτιμάται ότι οι ελληνικές τράπεζες θα την αξιοποιήσουν. Σήμερα, με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία του Σεπτεμβρίου του 2019, η Πειραιώς έχει 3,3% των συνολικών ενεργητικών της επενδεδυμένα σε ομόλογα και έντοκα, η Alpha 7,4%, η Εθνική 11,1% και 10,8% η Eurobank.
Αυτό που αναμένεται ωστόσο περισσότερο από τη Φρανκφούρτη είναι οι αποφάσεις της συνεδρίασης της ΕΚΤ την Πέμπτη, 12 Μαρτίου, ώστε να μετριαστούν οι επιπτώσεις του κορονοϊού όχι μόνο στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα, αλλά σε όλη την οικονομία, όταν μάλιστα οι εκτιμήσεις για το μέγεθος της ζημιάς και των μελλοντικών κινδύνων, αλλάζουν από μέρα σε μέρα.
Στο πρακτικό σκέλος, για παράδειγμα, η εξέλιξη της πανδημίας προκαλεί προβληματισμό και ερωτήματα σε ό,τι αφορά και την διαδικασία των stress tests, καθώς τουλάχιστον μέχρι τις 20 Απριλίου απαγορεύονται όλα τα ταξίδια των μελών του Εκτελεστικού Συμβουλίου και των εργαζομένων της ΕΚΤ που δεν θεωρούνται αναγκαία, ενώ χθες κάλεσε τους υπαλλήλους της να εργαστούν σήμερα, Δευτέρα, από το σπίτι τους για να δοκιμάσει αν και πώς μπορεί να διαχειριστεί ενδεχόμενο κλείσιμο των γραφείων της εξαιτίας του κορονοϊού. Με εξαίρεση την κρίσιμη συνεδρίαση του Δ.Σ. την Πέμπτη, η ΕΚΤ έχει ακυρώσει τις περισσότερες από τις δημόσιες εκδηλώσεις της.
Εν τω μεταξύ οι ελληνικές τράπεζες σήμερα θα αποστείλουν τα πρώτα στοιχεία για τα stress tests, τα οποία σύμφωνα με πηγές αφορούν το credit risc για το σύνολο των δανείων και αναλυτικά δεδομένα για το προβληματικό δανειακό χαρτοφυλάκιο.
Αν και οι τράπεζες υπογραμμίζουν ότι ο προγραμματισμός τους δεν αλλάζει λόγω κορονοϊού, είναι δεδομένο ότι η επιδημία έχει ήδη «γονατίσει» πολλές επιχειρήσεις με ορατό τον κίνδυνο να μην μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στις δανειακές τους υποχρεώσεις και παράλληλα θα χρειαστούν χρηματοδότηση για να κρατηθούν «ζωντανές».
