Οι αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Ναυτιλίας, με τον τίτλο «Εκσυγχρονισμός θεσμικού πλαισίου για τις θαλάσσιες ενδομεταφορές και λοιπές διατάξεις», στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ), η οποία εξετάζει και γνωμοδοτεί για τα λιμενικά έργα που πρόκειται να υλοποιηθούν σε όλα τα λιμάνια της χώρας και εγκρίνει τα master plans, προκαλούν αντιδράσεις και διαφωνίες.
Ο δήμαρχος Περάματος Γιάννης Λαγουδάκης στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης κατέθεσε τις παρατηρήσεις και τις ενστάσεις του, όπως και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Υπαλλήλων Εμπορικής Ναυτιλίας (ΠΟΥΕΝ). Επίσης μιλώντας στην «Εφ.Συν.» ο τ. γενικός γραμματέας Λιμένων και πρόεδρος της ΕΣΑΛ Χρήστος Λαμπρίδης εξήγησε τους κινδύνους που υπάρχουν από την αλλαγή της σύνθεσης της Επιτροπής.
Σημειώνεται ότι η ΕΣΑΛ είναι διυπουργική επιτροπή, και σύμφωνα με το νόμο 2932/2001 την ευθύνη λειτουργίας έχει το υπουργείο Ναυτιλίας. Πρόεδρός της είναι ο εκάστοτε γενικός γραμματέας Λιμένων ή ο αναπληρωτής του και μέχρι σήμερα η σύνθεσή της αποτελούνταν από υπηρεσιακούς παράγοντες εννέα υπουργείων, οι οποίοι τώρα αλλάζουν και γίνονται πολιτικά στελέχη, καθώς πλέον θα συμμετέχουν οι γενικοί γραμματείς των εμπλεκόμενων υπουργείων. Τα μέλη της έχουν δικαίωμα ψήφου στις αποφάσεις που λαμβάνουν. Αλλαγές γίνονται ωστόσο και στους εκπροσώπους που συμμετέχουν στις κλειστές συνεδριάσεις χωρίς να έχουν δικαίωμα ψήφου και για πρώτη φορά προτείνεται η συμμετοχή εκπροσώπων εφοπλιστικών ενώσεων.
Ο δήμαρχος Περάματος, μιας περιοχής που έχει άμεση σχέση με τα λιμενικά έργα τα οποία πρόκειται να υλοποιήσει η Cosco και τα οποία εξετάζει η ΕΣΑΛ, τονίζει ότι μέχρι σήμερα η επιτροπή λειτουργούσε ως ένα αποφασιστικό ή γνωμοδοτικό όργανο κατά περίπτωση, το οποίο εξέταζε επιστημονικά τεχνικά και νομικά τις κατατεθειμένες προτάσεις για νέα λιμενικά έργα από τους φορείς διαχείρισης των λιμανιών.
Για τον σκοπό αυτόν τα ορισμένα στην ΕΣΑΛ μέλη είχαν κατά κύριο λόγο ειδική γνώση στο αντικείμενο του υπουργείου τους στη βάση όχι μόνο των ειδικών σπουδών τους αλλά και της εμπειρίας που είχαν αποκτήσει. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλιζόταν η αρτιότητα των εγκεκριμένων έργων ή των έργων για τα οποία εξασφαλιζόταν θετική γνωμοδότηση και μάλιστα σε σχετικά σύντομο χρόνο.
Με την προτεινόμενη διάταξη, όπως σχολιάζει ο Γ. Λαγουδάκης, και την αντικατάσταση των υπηρεσιακών παραγόντων από πολιτικά στελέχη, όπως είναι οι γενικοί γραμματείας των υπουργείων, η επιτροπή παύει να είναι «τεχνοκρατικό» όργανο, αφού οι γενικοί γραμματείς δεν είναι υποχρεωτικό και θα είναι μάλλον σπάνιο να διαθέτουν την απαιτούμενη επιστημονική γνώση και εμπειρία. Μετατρέπεται τελικά σε πολιτικό όργανο που θα υποτάσσει τις αποφάσεις της στους κομματικούς σχεδιασμούς της εκάστοτε κυβέρνησης.
«Εύκολα όλοι μπορούν να συμπεράνουν ότι η επιχειρούμενη αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της ΕΣΑΛ συνδέεται με την απόρριψη από αυτό το όργανο μέρους των επενδύσεων του ιδιώτη επενδυτή στο λιμάνι του Πειραιά και επιχειρείται η χειραγώγηση των αποφάσεών του, εξυπηρετώντας μικροκομματικά οφέλη της εκάστοτε κυβέρνησης», επισημαίνει.
Η ΠΟΥΕΝ στα σχόλιά της στη δημόσια διαβούλευση σημειώνει ότι με την παρούσα τροπολογία καταστρατηγείται ουσιαστικά το αρχικό πνεύμα του νομοθέτη που ήταν να δημιουργήσει ένα τεχνοκρατικό γνωμοδοτικό όργανο που θα εισηγούνταν στην κυβέρνηση σχετικά. Με την προτεινόμενη στο παρόν άρθρο σύνθεση ουσιαστικά το διορισμένο κυβερνητικό όργανο θα εισηγείται στην κυβέρνηση». Ως εκ τούτου, προτείνουν «η σύνθεση της ΕΣΑΛ να παραμείνει σε επίπεδο υπηρεσιακών παραγόντων και επιπλέον να διευρυνθεί η σύνθεσή του ως προς τα μέλη με δικαίωμα λόγου και με άλλους εκπροσώπους εμπλεκόμενων φορέων, όπως η ΠΟΥΕΝ και η ΟΜΥΛΕ».
Η «Εφ.Συν.» απευθύνθηκε στον τ. γενικό γραμματέα Λιμένων και πρόεδρο της ΕΣΑΛ Χρήστο Λαμπρίδη προκειμένου να σχολιάσει τις αλλαγές αυτές. Οπως δήλωσε, η στελέχωση της ΕΣΑΛ με υπηρεσιακούς παράγοντες που διαθέτουν γνώση και εμπειρία στο αντικείμενό τους διασφάλιζε την τεχνική και λειτουργική αρτιότητα των λιμενικών έργων και το δημόσιο συμφέρον. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, πολλές φορές οι αποφάσεις της επιτροπής έρχονταν σε σύγκρουση με κάθε είδους εργολαβικά και τοπικά συμφέροντα που επεδίωκαν συγκεκριμένα οφέλη. «Με την πρόταση αλλαγής της σύνθεσης της επιτροπής από την κυβέρνηση της Ν.Δ. και την αντικατάσταση των υπηρεσιακών παραγόντων από πολιτικά στελέχη, η κυβέρνηση Μητσοτάκη “απαλλαγμένη” από οποιαδήποτε κρίση με επιστημονική τεκμηρίωση θα μπορεί να προωθεί χωρίς εμπόδια προτάσεις που θα εξυπηρετούν τους κομματικούς της σχεδιασμούς» συμπλήρωσε.
