Πολλές πικρές αλήθειες βγήκαν, χθες, από το στόμα του Πιερ Μοσκοβισί, στην αποτίμηση της ελληνικής διάσωσης που πραγματοποίησε με αφορμή την επικείμενη ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος.
Στο ολοσέλιδο άρθρο του με τίτλο «Διδάγματα από την Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε στη γερμανική «Welt», ο Ευρωπαίος επίτροπος δεν άφησε κανέναν στο απυρόβλητο από όλους όσοι ενεπλάκησαν στο ελληνικό δράμα. Εξαπέλυσε τα βέλη του προς όλες τις κατευθύνσεις, αναδεικνύοντας λάθη, παραλείψεις και ολιγωρία που, κατά τη γνώμη του, στοίχισαν.
Ο Γάλλος πολιτικός υποστηρίζει κατ’ αρχάς ότι η απόφαση διάσωσης της Ελλάδας ήταν σωστή, αφού σε διαφορετική περίπτωση η χώρα θα βυθιζόταν σε πολιτικό και οικονομικό χάος, τροφοδοτώντας καταστροφικές συνέπειες για τις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες και το κοινό νόμισμα.
Υπογραμμίζει όμως, παράλληλα, ότι τα λάθη που έγιναν στη διάρκεια της κρίσης και της διαδικασίας διάσωσης της Ελλάδας από Αθήνα, Βρυξέλλες και Ουάσινγκτον (έδρα του ΔΝΤ) παρέτειναν χωρίς λόγο την κρίση.
Ο Μοσκοβισί εκτιμά ότι η υποτιθέμενη δημοσιονομική κρίση της Ελλάδας -που οδήγησε στην επιβολή των καταστροφικών πολιτικών λιτότητας- ήταν στην πραγματικότητα μια βαθιά κρίση του ελληνικού κράτους και της ελληνικής οικονομίας.
Τα εμπλεκόμενα μέρη όμως δεν είδαν έγκαιρα αυτήν την κρίση, πιάστηκαν απροετοίμαστα.
«Υποτιμήσαμε την κατάσταση στην Ελλάδα, χρειαστήκαμε χρόνια για να αντιληφθούμε τις πραγματικές της διαστάσεις», αναφέρει χαρακτηριστικά, σημειώνοντας ότι μόλις το 3ο πακέτο στήριξης ήταν αυτό που οδήγησε σε εξειδικευμένα μέτρα για την υλοποίηση των απαιτούμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Ο επίτροπος αποδίδει ευθύνες στους Ελληνες πολιτικούς για εξωραϊσμό των οικονομικών στοιχείων, δημαγωγικές τάσεις, αλλαγή θέσεων μετά την ανάληψη της εξουσίας και απουσία εθνικής συναίνεσης, παράγοντες που, όπως επισημαίνει, λειτούργησαν ανασχετικά στην πορεία ανάκαμψης της χώρας. Υπογραμμίζει σχετικά τις ευθύνες Νέας Δημοκρατίας και ΠΑΣΟΚ για τη μη ολοκλήρωση του δεύτερου προγράμματος.
«Το 2ο πρόγραμμα θα μπορούσε να έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς τον Δεκέμβριο του 2014, αν ο τότε κυβερνητικός συνασπισμός Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ δρομολογούσε τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού και την αύξηση του ΦΠΑ στα νησιά. Αντ’ αυτού προκηρύχθηκαν εκλογές, οι Ελληνες εξέλεξαν τον ΣΥΡΙΖΑ βάσει ενός διαμετρικά αντίθετου προγράμματος, με αποτέλεσμα ένα εξάμηνο εντάσεων σε Ε.Ε. και αγορές».
Ευθύνες αποδίδει και στους Ευρωπαίους πολιτικούς, κατηγορώντας τους για διστακτικότητα και πολιτικές σκοπιμότητες.
«Στο στρατόπεδο της ευρωπαϊκής Δεξιάς, πολλοί εύχονταν να αποτύχει η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ υπό τον Αλέξη Τσίπρα, καθώς είχε εκτοπίσει τη Ν.Δ.», τονίζει, υπενθυμίζοντας τον άγριο πόλεμο που δέχθηκαν οι δύο κυβερνήσεις των ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛΛ. από τα ελεγχόμενα από τις ευρωπαϊκές συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις θεσμικά όργανα της Ε.Ε. και το ΔΝΤ.
Αποκαλύπτει ότι αρκετές φορές στις διαπραγματεύσεις των αρμόδιων οργάνων επικράτησε το συναίσθημα σε βάρος της πολιτικής σύνεσης.
«Είδα για παράδειγμα τον τότε Γερμανό υπουργό Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, να λέει απροκάλυπτα στον Ελληνα ομόλογό του ότι δεν τον εμπιστεύεται πια. Ακόμη, μια φορά χρειάστηκε να χωρίσω τον Ολλανδό υπουργό Οικονομικών (και τότε επικεφαλής του Eurogroup), Γερούν Ντάισελμπλουμ, με τον Γιάνη Βαρουφάκη πριν έρθουν πιθανότατα στα χέρια», αναφέρει σχετικά.
Ακραίες θέσεις
Για τους θεσμούς ο Μοσκοβισί τονίζει, μεταξύ πολλών, ότι η συνεργασία τους δεν ήταν πάντα εύκολη. Ειδικά για το ΔΝΤ υποστηρίζει ότι, αν και η εμπειρία του βόηθησε, «ορισμένες ακραίες και προσωπικές θέσεις (στελεχών του) έβλαψαν τις σχέσεις των Ευρωπαίων με τους Ελληνες και οδήγησαν το Eurogroup στη λήψη κάποιων ιδιαίτερα σκληρών μεταρρυθμίσεων, όπως η επικείμενη μείωση των συντάξεων το 2019».
Ιδιαίτερα επικριτικός ήταν και για τον τρόπο λήψης των αποφάσεων. Μπορεί οι θεσμοί να πρότειναν εξειδικευμένα μέτρα, έχοντας εξουσιοδοτηθεί από τους υπουργούς οι οποίοι είναι υπόλογοι στα εθνικά κοινοβούλια, όμως «οι τελικές αποφάσεις λαμβάνονταν από το Eurogroup χωρίς πραγματικό δημοκρατικό έλεγχο», υπογραμμίζει.
«Προσωπικά, δεν αισθανόμουν καλά όταν πίσω από κλειστές πόρτες αποφασίζαμε για το μέλλον εκατομμυρίων Ελληνων. Από δημοκρατική σκοπιά, αυτό ήταν σκανδαλώδες, διότι μόνον μερικοί υπουργοί ήταν επαρκώς ενημερωμένοι και διέθεταν συγκεκριμένη εντολή».
Καταλήγοντας, ο Μοσκοβισί τονίζει ότι η ολοκλήρωση του τρίτου προγράμματος αποτελεί ιστορική στιγμή για την Ελλάδα και την Ευρώπη.
Αποτελεί το τέλος μιας ιδιαίτερα επώδυνης για την Ελλάδα και βαθιά αποσταθεροποιητικής για την Ευρώπη περιόδου.
Η Ελλάδα είναι κοντά στην ανάκτηση της κανονικής της θέσης στην Ευρωζώνη και την αυτονομία της στην άσκηση της οικονομικής της πολιτικής.
Ο Γάλλος επίτροπος επισημαίνει, πάντως, ότι «το τέλος του προγράμματος δεν συνεπάγεται το τέλος του δρόμου», πρέπει να γίνουν πολλά ακόμη για να σταθεί στα πόδια της Ελλάδα, μακροπρόθεσμα.
Διαβεβαιώνει ότι η Κομισιόν θα παραμείνει στο πλευρό της Ελλάδας, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η χώρα θα τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.
Διευκρινίζει, όμως, για ακόμη μια φορά ότι «η σχετική παρακολούθηση δεν συνιστά τέταρτο πρόγραμμα, δεν περιέχει νέες απαιτήσεις για μέτρα και μεταρρυθμίσεις.
Το ζήτημα, όπως σημειώνει, είναι η Ελλάδα να αξιοποιήσει τη στήριξη των εταίρων της για την ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων, ενώ οι εταίροι αναμένουν ότι η Ελλάδα θα τηρήσει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει. Τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο.
