Νέους κανόνες για τη λειτουργία των τραπεζών προτείνει η Κομισιόν

Τις προτάσεις της για την αλλαγή του πλαισίου λειτουργίας ευρωπαϊκών και ξένων τραπεζών κατέθεσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ευελπιστώντας να δοθεί οριστικό τέλος στις τραπεζικές διασώσεις με χρήματα φορολογουμένων.

Οι προτάσεις της Επιτροπής στοχεύουν στη μείωση του τραπεζικού κινδύνου και είναι ευθυγραμμισμένες με τα πρότυπα για τις κεφαλαιακές απαιτήσεις και τα «μαξιλάρια» απορρόφησης των ζημιών που συμφωνήθηκαν στην Επιτροπή της Βασιλείας.

Εκτός αυτών όμως η Κομισιόν προτείνει και νέους κανόνες που πιθανότατα θα προκαλέσουν έντονες διενέξεις μεταξύ των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων και θα αναστατώσουν ξένες τράπεζες και εποπτικές αρχές.

Μετά την κρίση του 2007-2008 οι κυβερνήσεις των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου υποσχέθηκαν να διατηρήσουν τους τραπεζικούς τους κανονισμούς στενά εναρμονισμένους.

Η εναρμόνιση αυτή όμως έχει αρχίσει να ξεφτίζει. Ο νεοεκλεγείς πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόνταλντ Τραμπ επιχειρηματολόγησε αρκετές φορές προεκλογικά υπέρ της επανεξέτασης (ελάφρυνσης) των κανόνων που θεσπίστηκαν μετά το κραχ του 2008 για τη μείωση των τραπεζικών κινδύνων, ενώ αρκετές κυβερνήσεις της Ε.Ε. προσπαθούν να χαλαρώσουν τους αυστηρότερους κανόνες και τις επιπτώσεις τους στις τράπεζές τους και την ανάπτυξη των οικονομιών τους.

Η τάση δηλαδή αυτήν τη χρονική περίοδο είναι περισσότερο προς έναν μεγαλύτερο κατακερματισμό των διεθνών κανόνων παρά προς μια μεγαλύτερη εναρμόνισή τους.

Οι προτάσεις της Κομισιόν έρχονται ενώ η Ε.Ε. δίνει μάχη για μια σειρά μεταρρυθμίσεων -αναμένεται να υιοθετηθούν τις επόμενες εβδομάδες από την Επιτροπή της Βασιλείας- οι οποίες αφορούν τα μοντέλα υπολογισμού των τραπεζικών κινδύνων. Οι Ευρωπαίοι θεωρούν ότι τα μοντέλα αυτά ευνοούν τις αμερικανικές τράπεζες.

Οι τριβές μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού δεν σταματούν εδώ.

Μεταξύ των κανόνων που κατέθεσε χθες η Επιτροπή υπάρχει και η αναδιοργάνωση των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων των αμερικανικών και των άλλων ξένων τραπεζών προκειμένου να εποπτεύονται καλύτερα από τις αρχές της Ε.Ε.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι έτσι θα αυξηθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Από την άλλη πλευρά όμως θα αυξηθούν τα κόστη των τραπεζών.

Η πρόταση έρχεται σε απάντηση ανάλογης κίνησης των αμερικανικών αρχών που υποχρεώνει τις μεγαλύτερες ξένες τράπεζες που λειτουργούν στις ΗΠΑ μέσω εταιρειών συμμετοχών να συμμορφώνονται με τους τραπεζικούς κανόνες.

Η Κομισιόν προτείνει πάντως και μια σειρά από κανόνες για τις ευρωπαϊκές τράπεζες:

α. Οι τράπεζες θα πρέπει να διατηρούν υποχρεωτικά έναν συντελεστή μόχλευσης (λόγος κεφαλαίων προς το ενεργητικό τους) 3% έτσι ώστε να μειωθεί ο υπερβολικός δανεισμός. Το μέτρο αυτό θα ενσωματωθεί μεταγενέστερα με υψηλότερες απαιτήσεις για τις συστημικές τράπεζες.

β. Οι τράπεζες θα πρέπει να καλύπτουν τον συντελεστή σταθερής χρηματοδότησης (NSFR), που στοχεύει στον περιορισμό της υπερβολικής εξάρτησής τους από τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, μία από τις αιτίες της διεθνούς κρίσης.

γ. Αυστηρότερες κεφαλαιακές υποχρεώσεις για συναλλαγές σε μετοχές, ομόλογα ή παράγωγα τραπεζών.

δ. Χαμηλότερες κεφαλαιακές απαιτήσεις για δάνεια προς μικρές επιχειρήσεις και έργα υποδομών προκειμένου να αυξηθεί η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας.

ε. Μικρότεροι περιορισμοί σε αμοιβές και μπόνους των ανώτερων στελεχών των μικρών τραπεζών.

Οι προτάσεις της Επιτροπής θα πρέπει πρώτα να εγκριθούν από τις χώρες της Ε.Ε. και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενώ θα ισχύσουν σταδιακά μετά το 2019.