Η ναυτιλία εκτιμάται ότι μπορεί να συνεισφέρει περίπου 9 δισ. ευρώ ετησίως στα έσοδα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, μέσω του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) με βάση ενδεικτική τιμή άνθρακα 100 ευρώ ανά τόνο CO₂. Ακόμα και σε ένα σενάριο χαμηλότερης τιμής άνθρακα 85 ευρώ, ο τομέας αποφέρει σημαντικά υψηλό ετήσιο εισόδημα 7,65 δισ ευρώ. Σημειώνεται ότι η ναυτιλία εντάχθηκε στο EU ETS την 1η Ιανουαρίου 2024.
Για την Ελλάδα, τα ετήσια έσοδα από τη συμμετοχή της ναυτιλίας στο EU ETS στο σενάριο των 100 ευρώ μπορούν να φτάσουν περίπου στα 442 εκατ. ευρώ και στα 375 εκατ. ευρώ στο σενάριο των 85 ευρώ, κατατάσσοντας τη χώρα μας μετά τη Γερμανία, την Πολωνία, την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία.
Τα στοιχεία αυτά αναφέρονται στη νέα μελέτη της ECSA (Ευρωπαίοι εφοπλιστές) η οποία καταγράφει πρώτη φορά πόσα έσοδα συνεισφέρει η ναυτιλία στον εθνικό προϋπολογισμό των κρατών-μελών της Ε.Ε. μέσω του EU ETS και το αίτημα των Ευρωπαίων εφοπλιστών για επανεπένδυση αυτών των εσόδων στη διαθεσιμότητα καθαρών καυσίμων και σε έργα καθαρής τεχνολογίας για την ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η ECSA, τα έσοδα αυτά δεν επανεπενδύονται στην ενεργειακή μετάβαση του τομέα, με λίγες μόνο εξαιρέσεις και, σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής για την αγορά άνθρακα του 2025, τα κράτη-μέλη δαπάνησαν περίπου το 5% των συνολικών εσόδων τους από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΣΕΔΕ) στην ενεργειακή μετάβαση της οικονομίας.
Ακόμα αναφέρεται ότι τα βιώσιμα καύσιμα για τη ναυτιλία παραμένουν κατά μέσο όρο τέσσερις φορές ακριβότερα από τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται σήμερα, ενώ οι επενδυτικές ανάγκες για την ενεργειακή μετάβαση της ναυτιλίας μόνο στην Ευρώπη εκτιμώνται σε περίπου 40 δισ. ευρώ ετησίως. Σε αυτό το πλαίσιο, μόνο λίγα κράτη-μέλη της Ε.Ε. έχουν μέχρι στιγμής διαθέσει ένα ειδικό μερίδιο των εσόδων τους από το ΣΕΔΕ της Ε.Ε. για τη ναυτιλία, με σκοπό την υποστήριξη της υιοθέτησης καθαρών τεχνολογιών και βιώσιμων καυσίμων.
Τέλος, σημειώνεται ότι οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες αντιπροσωπεύουν ήδη το 44% του παγκόσμιου βιβλίου παραγγελιών για πλοία που κινούνται με βιώσιμα καύσιμα, ωστόσο η Ευρώπη παράγει μόνο το 10% των βιώσιμων καυσίμων παγκοσμίως, με λιγότερο από το 5% να προορίζεται για ναυτιλιακή χρήση, ενώ η Ασία αντιπροσωπεύει το 74% των έργων παραγωγής καυσίμων. «Χωρίς υποστήριξη για τη γεφύρωση αυτού του χάσματος, η διαθεσιμότητα καυσίμων δεν θα συμβαδίσει με τις επενδύσεις στον στόλο», τονίζει η ECSA και προσθέτει ότι: «Η επικείμενη αναθεώρηση του EU ETS αποτελεί ευκαιρία να απαιτήσουμε από τα κράτη-μέλη να χρησιμοποιήσουν αυτά τα χρήματα σε εθνικό επίπεδο για να γεφυρώσουν το χάσμα τιμών και να υποστηρίξουν τη βιώσιμη διαθεσιμότητα καυσίμων και έργα καθαρής τεχνολογίας».
Σημειώνεται ότι η αναθεώρηση της Οδηγίας για το EU ETS, που θα καθορίσει το πλαίσιο της περιόδου 2031-2040, θα πραγματοποιηθεί εντός του Ιουλίου.
