Νέοι τραπεζικοί κανόνες

Αλλαγές με άμεσο αντίκτυπο και στις ελληνικές τράπεζες κατέθεσε χθες το Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Στο πλαίσιο της διαβούλευσης της Κομισιόν, τα μέλη του Δ.Σ. της ΕΚΤ προχώρησαν σε συγκεκριμένες αλλαγές στους τραπεζικούς κανόνες της Ε.Ε. Σκοπός των αλλαγών η ενδυνάμωση του τραπεζικού συστήματος της ευρωζώνης και των υποδομών τους για να μπορέσουν να υποστηρίξουν καλύτερα την ευρωπαϊκή οικονομία.

Τα στελέχη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ζητούν τη μετατόπιση των τραπεζικών κανόνων από οδηγίες σε άμεσα εφαρμόσιμους κανονισμούς, τη συγχώνευση των υφιστάμενων πέντε μακροπροληπτικών αποθεμάτων ασφαλείας σε δύο, την αύξηση της αναλογικότητας για τις μικρές τράπεζες, τον εξορθολογισμό της υποβολής εκθέσεων και την ανάληψη ευθύνης για τη διαμόρφωση μιας ολιστικής εικόνας του συνολικού επιπέδου κεφαλαίου. Αυτές οι προτάσεις υποστηρίζονται από όλες τις κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης και αποτελούν την απάντηση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ στη δημόσια διαβούλευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του τραπεζικού τομέα της Ε.Ε.

Πίσω από τις συστάσεις κρύβεται η σκέψη ότι η ευρωζώνη πρέπει να λειτουργεί περισσότερο ως ενιαία δικαιοδοσία, με τα κεφάλαια και τη ρευστότητα να κινούνται ελεύθερα εντός τραπεζικών ομίλων. Τα εμπόδια εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη για τη διασυνοριακή τραπεζική ολοκλήρωση και κλίμακα. Οι ανθεκτικές τράπεζες στηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Η απλούστευση πρέπει να μειώσει την αδικαιολόγητη πολυπλοκότητα, αλλά να μη μειώσει την ανθεκτικότητα. Οι προτάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου για την απλούστευση των τραπεζικών κανόνων της Ε.Ε., που δημοσιεύθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025, αποτελούν τη βάση αυτής της απάντησης και είναι αναπόσπαστο μέρος αυτής. Αυτές οι προτάσεις και όσες δημοσιεύονται τώρα θα πρέπει να διαβαστούν μαζί.

Οπως λένε οι ειδικοί της ΕΚΤ, οι ανθεκτικές τράπεζες αποτελούν προϋπόθεση για τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα της ζώνης του ευρώ, ιδίως στο σημερινό αβέβαιο περιβάλλον. Η ανταγωνιστικότητα προκύπτει από την εναρμόνιση, την ολοκλήρωση και την κλίμακα, όχι από την απορρύθμιση. Η ανταγωνιστικότητα πλέον παρεμποδίζεται από την περιττή πολυπλοκότητα και τον κατακερματισμό μεταξύ των χωρών. Για να ξεπεραστούν αυτές οι προκλήσεις, η ευρωζώνη πρέπει να λειτουργήσει περισσότερο ως ενιαία δικαιοδοσία όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση. Για να σπάσει το τρέχον αδιέξοδο στην προώθηση της τραπεζικής ένωσης, το Διοικητικό Συμβούλιο ζητεί συγχρονισμένη πρόοδο στα βασικά στοιχεία, συμπεριλαμβανομένων συγκεκριμένων βημάτων προς τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων (EDIS), με σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

Το Διοικητικό Συμβούλιο προτρέπει επίσης τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να προωθήσουν βαθύτερες κεφαλαιαγορές προχωρώντας στην ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων.

«Οι κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης είναι ενωμένες: το κρίσιμο βήμα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης είναι μια πραγματικά ενιαία τραπεζική αγορά όπου τα κεφάλαια και η ρευστότητα μπορούν να κινούνται πέρα από τα σύνορα και όλες οι καταθέσεις προστατεύονται ισότιμα», δήλωσε ο Λούις ντε Γκίντος, αντιπρόεδρος της ΕΚΤ. «Το ευρωσύστημα είναι σταθερά δεσμευμένο να αντιμετωπίσει την αδικαιολόγητη πολυπλοκότητα στην Ε.Ε.».

«Οι καλύτερα ολοκληρωμένες αγορές και ο μεγαλύτερος διασυνοριακός ανταγωνισμός μπορούν να επιτρέψουν στις τράπεζες να αξιοποιήσουν καλύτερα τις οικονομίες κλίμακας και να διαφοροποιήσουν τις δραστηριότητές τους.

Αυτό, σε συνδυασμό με τα προστατευτικά κιγκλιδώματα που διασφαλίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, μπορεί να ενισχύσει τα επιχειρηματικά μοντέλα των τραπεζών και την ανθεκτικότητά τους», δήλωσε η Κλόντια Μπουχ, πρόεδρος του Εποπτικού Συμβουλίου της ΕΚΤ.

«Οι κινήσεις για την απλούστευση της ρύθμισης πρέπει να αντιμετωπίσουν την υπερβολική πολυπλοκότητα χωρίς να αποδυναμώσουν την ανθεκτικότητα», σημειώνουν οι ειδικοί. Οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις τράπεζες της ευρωζώνης. Μέσα ασφαλείας, όπως το κατώτατο όριο παραγωγής και η προληπτική αντιμετώπιση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, βοηθούν στην επαρκή κάλυψη των κινδύνων και θα πρέπει να διατηρηθούν.