Χώρες σε όλη τη Νότια Ασία επιβάλλουν έκτακτα μέτρα όπως δελτίο στην ενέργεια, κλείσιμο πανεπιστημίων, μείωση της εργάσιμης εβδομάδας, ακόμη και αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των αποτεφρωτηρίων για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου στο Ιράν, μεταδίδει το Axios.
Παράλληλα, ο πόλεμος αυξάνει τις τιμές της βενζίνης για τους Αμερικανούς και δημιουργεί πολιτικά προβλήματα για τον πρόεδρο Τραμπ — αλλά ταυτόχρονα προκαλεί μια βαθύτερη κρίση στο εξωτερικό, την οποία κυβερνήσεις και επιχειρήσεις προσπαθούν απεγνωσμένα να διαχειριστούν.
Εν ολίγοις, πρόκειται για το πιο πρόσφατο παγκόσμιο οικονομικό σοκ σε μια ταραχώδη δεκαετία.
Η δεκαετία του 2020 έχει ήδη δει μια πανδημία, την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον επακόλουθο πληθωρισμό, καθώς και πιο πρόσφατα τους «δασμούς της Ημέρας Απελευθέρωσης» του Τραμπ, που αναστάτωσαν τις αγορές και προκάλεσαν πανικό σε ορισμένες χώρες.
Οι νόμοι της αγοράς
Οι νόμοι της προσφοράς και της ζήτησης κάνουν τα πράγματα αρκετά απλά: το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων περνά από τα Στενά του Ορμούζ, και το Ιράν έχει ουσιαστικά διακόψει την κυκλοφορία.
Όταν η προσφορά μειώνεται απότομα και η ζήτηση δεν αλλάζει, οι τιμές αυξάνονται και προκύπτουν ελλείψεις.
Οι κυβερνήσεις κάνουν ό,τι μπορούν για να διαχειριστούν τόσο την προσφορά (χρησιμοποιώντας αποθέματα πετρελαίου ή περιορίζοντας τις εξαγωγές), όσο και τη ζήτηση — με ελέγχους τιμών, περιορισμούς στο ωράριο εργασίας και ακόμη και κλείσιμο επιχειρήσεων για εξοικονόμηση ενέργειας.
Η διαταραχή δεν αφορά μόνο το πετρέλαιο. Άλλα κρίσιμα προϊόντα περνούν επίσης από τα Στενά, όπως ντίζελ, καύσιμα αεροσκαφών και υγροποιημένο αέριο πετρελαίου, που χρησιμοποιείται για θέρμανση και μαγείρεμα.
Μείωση κατανάλωσης
Πάνω από το 80% του πετρελαίου και των προϊόντων πετρελαίου που μετακινήθηκαν μέσω των Στενών κατευθύνθηκαν προς την Ασία το 2024.
Μέχρι το τέλος αυτής της εβδομάδας, «αναμένουμε ότι οι περικοπές στην προσφορά αργού πετρελαίου θα πλησιάσουν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, καθιστώντας το έλλειμμα ιδιαίτερα εμφανές στις φυσικές αγορές», έγραψαν αναλυτές εμπορευμάτων της JPMorgan σε σημείωμα την περασμένη εβδομάδα.
Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσουν οι αγορές αυτή την έλλειψη είναι μια «αντίστοιχη μείωση της κατανάλωσης».
Ορισμένα από τα μέτρα που λαμβάνονται τώρα:
- Το Μπανγκλαντές έκλεισε δημόσια και ιδιωτικά πανεπιστήμια.
- Η Νότια Κορέα επέβαλε ανώτατο όριο στις τιμές του φυσικού αερίου για πρώτη φορά εδώ και σχεδόν τρεις δεκαετίες.
- Η Ταϊλάνδη ενθαρρύνει την τηλεργασία.
- Ορισμένες τοπικές κυβερνήσεις στις Φιλιππίνες διέταξαν τους δημόσιους υπαλλήλους να εργάζονται τέσσερις ημέρες την εβδομάδα.
- Το Πακιστάν έκλεισε σχολεία, καθιέρωσε τετραήμερη εργασία για ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες και αύξησε τις τιμές του φυσικού αερίου.
Σοβαροί μπελάδες στην Ινδία
Η Ινδία ήδη αντιμετωπίζει ελλείψεις και φαινόμενα αποθεματοποίησης. «Η πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου κατακλύζεται από αναφορές για αποθήκευση, κλοπές και αισχροκέρδεια, καθώς οι πολίτες σπεύδουν να εξασφαλίσουν όλο και πιο σπάνιες φιάλες υγροποιημένου αερίου», σύμφωνα με τους Financial Times.
Ξενοδοχεία στη Μουμπάι κλείνουν. «Είναι σαν ένα δεύτερο lockdown λόγω COVID-19 για εμάς», δήλωσε ο πρόεδρος γνωστής αλυσίδας εστιατορίων στην Indian Express.
Η Πούνε, πόλη της Ινδίας, ανέστειλε προσωρινά τις αποτεφρώσεις με αέριο λόγω περιορισμών στη χρήση υγροποιημένου αερίου, ζητώντας από τους πολίτες να χρησιμοποιούν ξύλο ή ηλεκτρική ενέργεια.
Τι γίνεται σε Ευρώπη και Ιαπωνία
Οι χώρες και οι περιοχές που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας βρίσκονται στη δυσκολότερη θέση.
Αν και οι επιπτώσεις είναι πιο έντονες στην Ασία, και η Ευρώπη αντιμετωπίζει την προοπτική αύξησης των τιμών καυσίμων, κάτι που θα ανεβάσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Η ΕΕ εξετάζει ανώτατο όριο τιμών και άλλα μέτρα.
Η Ιαπωνία αυτή την εβδομάδα ξεκίνησε τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα άντληση πετρελαίου από τα εθνικά της αποθέματα — ουσιαστικά περιορίζοντας τις τιμές.
Ποιος βγαίνει κερδισμένος
Η Κίνα ίσως ωφεληθεί μακροπρόθεσμα από αυτή την κρίση. Διαθέτει μεγάλα αποθέματα πετρελαίου και μπορεί να στραφεί στον άνθρακα για μέρος της παραγωγής.
Οι υψηλές τιμές πετρελαίου, εν τω μεταξύ, θα ενισχύσουν τον κλάδο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της.
«Είμαστε θύματα ενός πολέμου που δεν επιλέξαμε», δήλωσε ο πρόεδρος των Φιλιππίνων Φερντινάντ Ρ. Μάρκος Τζούνιορ σε ανακοίνωσή του την περασμένη εβδομάδα.
Όταν η Αμερική «φτερνίζεται», ο κόσμος «αρρωσταίνει».
