Ο Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε στην πρώτη του ομιλία για την Κατάσταση του Εθνους νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα να πείσει τους Αμερικανούς ότι η οικονομία των ΗΠΑ ίπταται, παράγοντας πλούτο και ευημερία για όλους. «Ο πληθωρισμός μειώνεται κατακόρυφα, τα εισοδήματα αυξάνονται γρήγορα, η οικονομία ανθεί, ανθεί όπως ποτέ άλλοτε», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.
Η αλήθεια είναι ότι η αμερικανική οικονομία αναπτύσσεται. Oμως δεν ανθεί. Πέρυσι, αναπτύχθηκε κατά 2,2% από 2,8% το 2024 και 2,9% το 2023, τις δύο τελευταίες χρονιές της διακυβέρνησης Μπάιντεν. Στο επίπεδο αυτό απέχει πολύ από την ακμάζουσα οικονομία της δεκαετίας του 1990 όταν η ανάπτυξη ξεπερνούσε το 4% επί 4 συναπτά έτη και της δεκαετίας του 1980 όταν επί 6 χρόνια κατέγραφε ανάπτυξη ίση ή μεγαλύτερη του 3,5%.
Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι μείωσε δραστικά τον πληθωρισμό σε σχέση με τα επίπεδα-ρεκόρ που καταγράφηκαν στη διάρκεια της προεδρίας Μπάιντεν. Επικαλέστηκε το χαμηλό πενταετίας του δομικού πληθωρισμού αυτόν τον μήνα. Ωστόσο άλλοι δείκτες τιμών υποδεικνύουν ότι πληθωρισμός παραμένει πεισματικά υψηλός. Ο δείκτης βασικών τιμών που παρακολουθεί στενά η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) ήταν 3% υψηλότερος τον Δεκέμβριο, αρκετά πάνω από τον στόχο του 2% της Fed. Ο μέσος Αμερικανός συνεχίζει να παλεύει καθημερινά με την ακρίβεια καθώς τα περισσότερα είδη πρώτης ανάγκης, όπως τα τρόφιμα, τα ποτά και συνολικά τα είδη παντοπωλείου, τα ενοίκια και το ρεύμα, παραμένουν πολύ πιο ακριβά απ’ ό,τι πριν από 5 χρόνια. Οι δασμοί του Τραμπ επιδείνωσαν ακόμη πιο πολύ τα πράγματα καθώς αύξησαν το κόστος πολλών εισαγόμενων ειδών, συμπεριλαμβανομένων των επίπλων, των ανταλλακτικών αυτοκινήτων, των εργαλείων και των ρούχων.
Εκθεση του Ινστιτούτου Οικονομικής Πολιτικής (ΕΡΙ) που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη Τρίτη προειδοποιεί ότι οι δασμοί και η συνολικά άστοχη οικονομική ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ ενδέχεται να προκαλέσει μεγάλη ζημιά στα αμερικανικά νοικοκυριά – ακόμη και αν αυτή δεν οδηγήσει βραχυπρόθεσμα σε ύφεση ή σε απότομη αύξηση του πληθωρισμού. Οι οικονομικές πολιτικές του Τραμπ, τονίζει, θα προκαλέσουν βραδύτερη αύξηση των εισοδημάτων και των μισθών για τις τυπικές οικογένειες και αυτό θα οδηγήσει σε μια λιγότερο προσιτή ζωή για τους πολλούς, «θα κάνει τις απλές οικογένειες φτωχότερες στο μέλλον».
Η έκθεση αναφέρει ότι η μεγαλύτερη μελλοντική ζημιά θα προκληθεί από την επιβράδυνση της ανάπτυξης στην πλευρά της προσφοράς της οικονομίας και από την αύξηση της ανισότητας. Προβλέπει ότι σε μόλις έναν χρόνο, το πακέτο προϋπολογισμού των Ρεπουμπλικανών για το 2025 θα αυξήσει την ανισότητα εισοδήματος με ρυθμό τετραπλάσιο από αυτόν που παρατηρήθηκε τα τελευταία 40 χρόνια. Αναμένει συγκεκριμένα ότι το μερίδιο του εισοδήματος που δηλώνει το πλουσιότερο 10% των Αμερικανών θα αυξηθεί μία ποσοστιαία μονάδα έναντι 0,25% μεταξύ 1979 και 2019, διάστημα στο οποίο θεωρείται ότι καταγράφηκε έκρηξη της ανισότητας.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η πολιτική ατζέντα της κυβέρνησης του Τραμπ έχει αυξήσει τον κίνδυνο βραχυπρόθεσμης ύφεσης επιβραδύνοντας την αύξηση των δαπανών από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις, ενώ οι περικοπές του ομοσπονδιακού εργατικού δυναμικού, οι απελάσεις και η επιβράδυνση της μετανάστευσης, το χάος στην εμπορική πολιτική και η προσέγγιση της κυβέρνησης απέναντι στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα επηρεάζουν την αύξηση της ζήτησης.
Σημειώνει επίσης ότι η ατζέντα των απελάσεων και οι περικοπές στο ομοσπονδιακό εργατικό δυναμικό θα βλάψουν βαθιά και την πλευρά της προσφοράς της οικονομίας. Οι μειώσεις φόρων που χρηματοδοτούνται από το έλλειμμα θα θέσουν επίσης εμπόδια στην ανάπτυξη της προσφοράς της οικονομίας τα επόμενα χρόνια. Αυτές οι μειώσεις στην ανάπτυξη θα είναι μικρές σε οποιοδήποτε δεδομένο έτος, αλλά θα συσσωρευτούν γρήγορα και θα οδηγήσουν στο μέλλον σε σημαντικά χαμηλότερα εισοδήματα από ό,τι υπό διαφορετικό καθεστώς πολιτικής.
