Αμερικανικό «μπούλινγκ» σε Ευρωπαίους διπλωμάτες για την «πράσινη ναυτιλία» – Υπέρ των εφοπλιστών ο Μητσοτάκης

Σοκαρισμένοι δηλώνουν ανώτατοι αξιωματούχοι της Κομισιόν στο Politico από τις επιθέσεις που δέχτηκαν από τους Αμερικανούς ομόλογούς τους κατά τη διάρκεια σκληρών διαπραγματεύσεων αναφορικά με τους κανονισμούς για την «πράσινη ναυτιλία». 

Οι απειλές διατυπώθηκαν τον περασμένο μήνα, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπαθούσαν να μπλοκάρουν μια νέα προσπάθεια επιβολής φόρου στην ναυτιλιακή ρύπανση, σε συνεδρίαση του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) στο Λονδίνο.

Οκτώ διπλωμάτες, αξιωματούχοι και παρατηρητές από την Ευρώπη επιβεβαίωσαν ότι εθνικές αντιπροσωπείες ανέφεραν πως δέχθηκαν απειλές για προσωπικές συνέπειες, αν πήγαιναν ενάντια στη γραμμή της Ουάσινγκτον.

«Οι διαπραγματευτές μας δεν είχαν ξαναδεί κάτι τέτοιο σε καμία διεθνή διαπραγμάτευση», δήλωσε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Άνθρωποι να καλούνται στην Πρεσβεία των ΗΠΑ στο Λονδίνο — να δέχονται εκφοβισμούς, απειλές για τον τερματισμό εμπορικών σχέσεων, απειλές ότι μέλη οικογενειών θα χάσουν τις βίζες τους».

Ένας άλλος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρόσθεσε ότι οι διπλωμάτες επέστρεψαν στα σπίτια τους ταραγμένοι μετά τις συναντήσεις: «Λάβαμε σχόλια από αρκετά άτομα που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις σχετικά με την πίεση που αντιμετώπισαν».

Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία, η κυβέρνησή του έχει επιδιώξει να υπονομεύσει την παγκόσμια πολιτική για το κλίμα και να προωθήσει τα συμφέροντα των αμερικανικών ορυκτών καυσίμων. Ο πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη «απάτη». Ήταν ιδιαίτερα εξοργισμένος για την προσπάθεια περιορισμού των εκπομπών στη ναυτιλία, λέγοντας ότι θα επέβαλλε αδικαιολόγητους φόρους στους Αμερικανούς ναυτιλιακούς φορείς.

Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός είναι υπηρεσία του ΟΗΕ που ρυθμίζει τη ναυτιλιακή βιομηχανία παγκοσμίως· τα μέτρα που λαμβάνονται εκεί εφαρμόζονται από τα 176 κράτη-μέλη του, σχεδόν κάθε χώρα με ακτογραμμή.

Η ΕΕ δεν είναι μέλος, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η συντριπτική πλειονότητα των χωρών-μελών της ΕΕ είχαν στηρίξει εξαρχής το μέτρο για τον φόρο στον άνθρακα.

Η αμερικανική γραμμή είχε δημοσιοποιηθεί πριν από τη συνεδρίαση, με δελτίο Τύπου που υπέγραφαν οι υπουργοί Εξωτερικών, Μεταφορών και Ενέργειας των ΗΠΑ. Πέρα από τις απειλές για επιβολή δασμών, τελών λιμένων και περιορισμών βίζας στα πληρώματα, οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι θα εξετάσουν και «κυρώσεις σε αξιωματούχους που προωθούν πολιτικές για το κλίμα με βάση ακτιβιστικά κίνητρα».

Μόνο δύο κράτη-μέλη της ΕΕ διαφοροποιήθηκαν από το ευρωπαϊκό μπλοκ: η Κύπρος και η Ελλάδα, με τη δεύτερη να ισχυρίζεται ότι η επιλογή της δεν οφείλεται σε αμερικανικές πιέσεις.

«Είχαμε πάρει την απόφασή μας πολύ πριν εμπλακούν οι ΗΠΑ και είχαμε ήδη εκφράσει τις ανησυχίες μας», δήλωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο Politico μετά την αλλαγή στάσης της Αθήνας και την υποστήριξη της αναβολής επιβολής του εν λόγω φόρου. «Θέλω να είμαι ξεκάθαρος… Δεν μίλησα με τον πρόεδρο Τραμπ γι’ αυτό».

Η νέα κανονικότητα

Η χρήση προσωπικών απειλών σε μια διεθνή διαπραγμάτευση σηματοδοτεί άλλη μια απομάκρυνση της κυβέρνησης Τραμπ από τις διπλωματικές νόρμες και υποδηλώνει περαιτέρω ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–ΕΕ.

Οι απειλές δεν περιορίστηκαν στις ευρωπαϊκές αντιπροσωπείες, σύμφωνα με αξιωματούχους και συμμετέχοντες που ενημερώθηκαν για τα γεγονότα στο Λονδίνο.

«Είμαι άμεσα ενήμερος για απειλές προς χώρες της ΕΕ και νησιωτικά κράτη», είπε ένας παρατηρητής από ομάδα της κοινωνίας των πολιτών. Οι αντιπρόσωποι που υπέστησαν την εκστρατεία εκφοβισμού αρνήθηκαν να μιλήσουν επώνυμα, φοβούμενοι ότι οι ΗΠΑ θα υλοποιήσουν τις απειλές τους.

Οι Financial Times ήταν η πρώτη εφημερίδα που έκανε λόγο για τις προσωπικές απειλές προς τους αντιπροσώπους.

Με οριακή ψηφοφορία, η σύνοδος αποφάσισε να καθυστερήσει τον φόρο εκπομπών για έναν χρόνο — εξέλιξη που πολλοί θεωρούν σχεδόν θανατηφόρο πλήγμα για το μέτρο και μεγάλη νίκη για τον Τραμπ. Δεκάδες χώρες από την Αφρική, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Ασία συμφώνησαν στην αναβολή.

Άλλοι αξιωματούχοι που μίλησαν με τους αντιπροσώπους είπαν ότι έμειναν άφωνοι από την ένταση με την οποία οι Αμερικανοί άσκησαν πίεση.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, είπε ότι ο ίδιος και η υπουργός Γεωργίας, Μπρουκ Ρόλινς, τηλεφώνησαν προσωπικά σε περισσότερες από 20 χώρες για να τις πιέσουν. Ένας ανώτερος δυτικός διπλωμάτης επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ απείλησαν χώρες της Καραϊβικής με δασμούς, αν δεν συμφωνούσαν στην αναβολή της απόφασης για τις εκπομπές στη ναυτιλία.

Κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνεδρίασης του IMO, «η διαδικασία ήταν διαρκής», δήλωσε ένας παρατηρητής. Σε τουλάχιστον μία περίπτωση, Αμερικανοί εκπρόσωποι προσέγγισαν άλλη αντιπροσωπεία μέσα στην ολομέλεια και εξέδωσαν παρόμοιες απειλές. «Υπήρξε αρκετή αναστάτωση μεταξύ των αντιπροσώπων».

Κατά τη διάρκεια ενός διαλείμματος για καφέ, ο υπουργός Κλίματος του Βανουάτου, Ραλφ Ρεγκενβάνου, είπε στο Politico ότι άλλα νησιωτικά κράτη είχαν υποστεί «αμείλικτη πίεση» από τις ΗΠΑ. «Γίνεται χαμός», δήλωσε.

Αν και οι σκληρές τακτικές δεν είναι ασυνήθιστες στις διεθνείς διαπραγματεύσεις, η «γυμνή» επιθετικότητα των ΗΠΑ στο Λονδίνο θεωρήθηκε εξαιρετική.

«Η αμερικανική πίεση δημιούργησε κλίμα φόβου, που με τη σειρά του προκάλεσε χάος και τελικά οδήγησε στην αναβολή της απόφασης», δήλωσε ο Κρίστιαν ντε Μπεουκελέρ, ανώτερος λέκτορας πολιτικών για το κλίμα και τις θαλάσσιες μεταφορές στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης, ο οποίος παρακολούθησε τις συνομιλίες ως παρατηρητής.

«Όταν αρχίζεις να απειλείς χώρες, υπονομεύεις τη δομή και τη λειτουργία της πολυμερούς διπλωματίας, όπως αυτή διαμορφώθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο», πρόσθεσε.

Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ αρνήθηκε να σχολιάσει, χαρακτηρίζοντας το θέμα «ιδιωτικές διπλωματικές συνομιλίες». Ωστόσο, σε άρθρο γνώμης στη Wall Street Journal, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο υπερασπίστηκε την εκστρατεία κατά της φορολόγησης του άνθρακα.

«Οι προσπάθειές μας για δημιουργία συμμαχιών απέδωσαν, αποδεικνύοντας ότι η πραγματική διπλωματία, βασισμένη στο εθνικό συμφέρον, το δικό μας και των άλλων, μπορεί να ανατρέψει ανεξέλεγκτα γραφειοκρατικά σχέδια. Αν αυτή ή οποιαδήποτε παρόμοια πρωτοβουλία αναδυθεί ξανά από τη γραφειοκρατία του ΟΗΕ, η συμμαχία μας εναντίον της θα είναι έτοιμη και ισχυρότερη», είπε ο Ρούμπιο.