Φωτιά στις τιμές του πετρελαίου ανάβει λίγο πριν από την έλευση του χειμώνα στο βόρειο ημισφαίριο της Γης ο Ντόναλντ Τραμπ με τις κυρώσεις εναντίον των δύο μεγαλύτερων πετρελαϊκών εταιρειών της Ρωσίας.
Η τιμή του μπρεντ σημείωσε χθες άνοδο μεγαλύτερη του 5,5% ξεπερνώντας τα 66 δολάρια ανά βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο εβδομάδων, ενώ το αμερικανικό αργό άγγιξε αντίστοιχα τα 62 δολάρια καταγράφοντα κέρδη 6%.
Νωρίτερα είχε προηγηθεί η ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης για την επιβολή κυρώσεων στις δύο κορυφαίες πετρελαϊκές εταιρείες της Ρωσίας, Rosneft και Lukoil, σε μια κίνηση που φαινομενικά έχει σκοπό την αύξηση της πίεσης στο Κρεμλίνο για μια συμφωνία ειρήνευσης στην Ουκρανία. Οι δύο ρωσικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 5% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και είναι υπεύθυνοι για σχεδόν το ήμισυ των ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου (περίπου 2,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως). Απώτερος στόχος των κυρώσεων, να στερηθεί η Μόσχα ζωτικής σημασίας έσοδα για τη χρηματοδότηση του πολέμου στην Ουκρανία. Οι κυρώσεις σηματοδοτούν μια δραματική στροφή 180 μοιρών από τον Τραμπ, ο οποίος μόλις την περασμένη εβδομάδα διεμήνυε ότι θα συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Βουδαπέστη για να τερματίσουν τον πόλεμο.
Η κίνηση ήλθε καθώς τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. ενέκριναν χθες το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης και της απαγόρευσης των εισαγωγών ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Παράλληλα με τις κυρώσεις, δημοσιεύματα έφεραν επίσης τη μεγαλύτερη εταιρεία διύλισης της Ινδίας να εξετάζει το ενδεχόμενο διακοπής των αγορών ρωσικού πετρελαίου και τις κινεζικές κρατικές πετρελαϊκές να αναστέλλουν τις αγορές αργού από τη Ρωσία το οποίο μεταφέρεται μέσω θαλάσσης.
Αρκετοί αναλυτές εκφράζουν ωστόσο αμφιβολίες για το αν οι κυρώσεις σε βάρος των δύο ρωσικών εταιρειών και τα υπόλοιπα πιθανολογούμενα μέτρα έχουν κάποια τύχη. Πολλά, υπογραμμίζουν, θα εξαρτηθούν από τη διάθεση του Τραμπ να επιβάλει δευτερεύουσες κυρώσεις και να διακινδυνεύσει μια απότομη αύξηση των τιμών της ενέργειας. Βασικό ερώτημα αποτελεί το πώς θα αντιδράσουν η Ινδία και η Κίνα -οι δύο μεγαλύτεροι αγοραστές ρωσικού αργού- και το αν ο Τραμπ θα σφίξει τα λουριά σε αυτές αν δεν το πράξουν.
Ας σημειωθεί ότι οι κυρώσεις αποτελούν συνέχεια ανάλογων κυρώσεων την περασμένη εβδομάδα σε βάρος των δύο εταιρειών και τις αποκόπτει από το χρηματοπιστωτικό σύστημα που βασίζεται στο δολάριο. Οι ρωσικές ενεργειακές εταιρείες έχουν ωστόσο αναπτύξει τα τελευταία χρόνια αποτελεσματικούς τρόπους παράκαμψης των περισσότερων χρηματοπιστωτικών συστημάτων της Δύσης και των κυρώσεων, μεταξύ άλλων και με τη χρήση των λεγόμενων «σκιωδών στόλων». Είναι ενδεικτικό ότι από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, οι εξαγωγές ρωσικού αργού πετρελαίου και προϊόντων διύλισης έχουν συρρικνωθεί συγκριτικά ελάχιστα, από τα 8 εκατομμύρια βαρέλια στα 7,5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως το 2024.
Τα έσοδα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της Ρωσίας αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο του προϋπολογισμού της και αποτελούν την πιο σημαντική πηγή χρηματοδότησης για τον πόλεμο της Μόσχας στην Ουκρανία. Ωστόσο, η κύρια πηγή εσόδων της Μόσχας προέρχεται από τη φορολόγηση της παραγωγής και όχι των εξαγωγών. Κάτι που είναι πιθανό να αμβλύνει τον άμεσο αντίκτυπο των κυρώσεων στα κρατικά οικονομικά. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν επίσης ότι οι νέες κυρώσεις θα μπορούσαν να αναγκάσουν τη Ρωσία να κάνει περαιτέρω εκπτώσεις στις τιμές που το πουλά στις διεθνείς αγορές προκειμένου να αντισταθμίσει τον κίνδυνο δευτερογενών κυρώσεων των ΗΠΑ. Η χασούρα από τις χαμηλότερες τιμές προσφοράς, λένε, θα μπορούσε με τη σειρά της να μετριαστεί εάν αυξηθούν οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Υψηλότερες διεθνείς τιμές ενώ πλησιάζει ο χειμώνας στο βόρειο ημισφαίριο και η ζήτηση είναι αυξημένη αποτελούν όμως μάννα εξ ουρανού για τις μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες της Δύσης. Μεταξύ άλλων και τις αμερικανικές, οι οποίες χρηματοδότησαν με περίπου μισό δισ. δολάρια την επανεκλογή του Τραμπ.
Τα… φιλαράκια
Ο πλανητάρχης από την πλευρά του δεν έχει κρύψει τις προθέσεις του για την προώθηση των συμφερόντων των φίλων του. Ακυρώνει κάθε έργο πράσινης ενέργειας που είχε αποφασιστεί από τον προκάτοχό του, ενώ σχεδόν σε κάθε εμπορική συμφωνία που υπογράφει υποχρεώνει τους εταίρους του να αγοράσουν αμερικανικό πετρέλαιο και υγροποιημένο φυσικό αέριο. Υπό το πρίσμα αυτό, κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας που δεν θα φέρουν και αυτές κανένα αποτέλεσμα ενδέχεται να αποτελούν ακόμη μια αβάντα σε αυτά τα συμφέροντα. Οι ΗΠΑ είναι εδώ και καιρό ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας του κόσμου.
