Δεν μας είναι συμπαθής -πολιτικά και ιδεολογικά- η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Της έχουμε πολλά καταλογίσει -αδιαφάνεια, πολεμοκαπηλία, διγλωσσία, κυνισμό- και θα της καταλογίσουμε άλλα τόσα στο υπόλοιπο της δεύτερης θητείας της, που φαίνεται να οδηγεί την Ενωση σε επικίνδυνες ατραπούς. Ωστόσο, μας εξέπληξαν ευχάριστα χθες οι αναφορές της στην κατάσταση των ΜΜΕ στην Ε.Ε.:
«Σε κάποιες κοινότητες στην Ευρώπη, τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης παλεύουν να επιβιώσουν. Σε πολλές αγροτικές περιοχές, οι μέρες που κάποιος έβγαινε από το σπίτι του για να αγοράσει την τοπική εφημερίδα αποτελούν νοσταλγική ανάμνηση. Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει ειδησεογραφικές ερήμους, όπου ευδοκιμεί η παραπληροφόρηση… Οταν τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης διαλύονται ή εξουδετερώνονται, η ικανότητά μας να παρακολουθούμε τη διαφθορά και να διαφυλάσσουμε τη δημοκρατία αποδυναμώνεται σοβαρά…
»Το πρώτο βήμα στο εγχειρίδιο του απολυταρχικού ηγέτη είναι πάντα η ποδηγέτηση των ανεξάρτητων μέσων ενημέρωσης. Προτείναμε, στον επόμενο προϋπολογισμό, να ενισχυθεί σημαντικά η χρηματοδότηση για τα μέσα ενημέρωσης… Θα αξιοποιήσουμε τα εργαλεία μας για να στηρίξουμε τα ανεξάρτητα και τα τοπικά μέσα ενημέρωσης. Ο ελεύθερος Τύπος αποτελεί τη ραχοκοκαλιά κάθε δημοκρατίας. Και θα στηρίξουμε τον ευρωπαϊκό Τύπο ώστε να παραμείνει ελεύθερος».
Ακούσαμε και διαβάσαμε καλά; Τα εννοεί αυτά η πρόεδρος της Κομισιόν; Καταλαβαίνει πώς ακούγονται στη μητσοτάκεια Ελλάδα της 89ης θέσης στην παγκόσμια κατάταξη στην ελευθερία του Τύπου, των αγωγών SLAPP από κυβερνητικά στελέχη εναντίον ανεξάρτητων ΜΜΕ, της ασφυκτικής χειραγώγησης μέσω επιλεκτικής χρηματοδότησης σε υπαρκτά κι ανύπαρκτα μέσα, του αποκλεισμού άλλων από το δικαίωμα υποβολής ερωτήσεων στον πρωθυπουργό, της παρακολούθησης δημοσιογράφων που κάνουν ενοχλητικά ρεπορτάζ;
Ρητορικά τα ερωτήματά της, καταλαβαίνουμε ότι η προσεκτικά σκηνοθετημένη ετήσια ομιλία της προέδρου της Κομισιόν για την «Κατάσταση της Ενωσης», με τις υπολογισμένες δόσεις μελοδραματισμού και πολιτικής πυγμής, δεν είχε στόχο ειδικά το ελληνικό κοινό, είχε στόχο το αφηρημένο «ευρωπαϊκό κοινό», με την όλο και πιο χαμηλή έως μηδενική προσδοκία από την πολιτική, την όλο και μικρότερη επαφή με την οργανωμένη -συστημική ή αντισυστημική- ενημέρωση, που εγκαταλείπεται σε έναν ωκεανό υπερπληροφόρησης, παραπληροφόρησης, απο-πληροφόρησης, όπου η επιρροή του κραταιού «ιερατείου» των Βρυξελλών είναι όλο και πιο ασήμαντη.
Αλλά αυτό που πιο πολύ μας έκανε εντύπωση στη ρητορική της Φον ντερ Λάιεν είναι η «σύμπτωση» με την περιγραφή που κάναμε πριν από σχεδόν δύο χρόνια, τον Ιανουάριο του 2024, στην επιστολή της «Εφ.Συν.» προς όλες τις ενώσεις του Τύπου για την ανάγκη άμεσης παρέμβασης ώστε να μπει ένα φρένο στην κατάρρευση των κυκλοφοριών των έντυπων εφημερίδων και περιοδικών, στη δραματική συρρίκνωση των σημείων πώλησης σε όλη τη χώρα (από 11.000 πριν από μια δεκαετία, σε λιγότερα από 3.000 σήμερα).
«Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αποκλείονται από την έντυπη ενημέρωση… Πώς ακριβώς παίζει η Πολιτεία τον ρόλο της στην εξασφάλιση πρόσβασης των πολιτών όλης της επικράτειας στην έντυπη ενημέρωση, με τον ίδιο τρόπο που μεριμνά για τη ραδιοτηλεοπτική κάλυψη ή για την πρόσβαση στο διαδίκτυο και του πιο απομακρυσμένου χωριού;» είναι μόνο μια αναφορά στην επιστολή της «Εφ.Συν.», που περιγράφει τις «ενημερωτικές ερήμους» τις οποίες καθυστερημένα ανακάλυψε η πρόεδρος της Κομισιόν σε όλη την ευρωπαϊκή επικράτεια.
Η πρότασή μας προς όλες τις ενώσεις Τύπου για ενίσχυση του δικτύου πωλήσεων έγχαρτων εφημερίδων, πέρα από λίγες καλές κουβέντες, έχει μείνει στα αζήτητα εδώ και 21 μήνες. Λέτε η Ούρσουλα να δείξει το ενδιαφέρον που δεν έδειξαν οι ενώσεις, συμπεριλαμβανομένων των ιδιοκτητών που κάνουν πως δεν τους αφορά η «εξαφάνιση της εφημερίδας»;
Πιθανότατα. Για τους δικούς της λόγους, η φοβισμένη Κομισιόν μπορεί να θέλει να αντισταθμίσει την ανεξέλεγκτη ισχύ της υπερατλαντικής (κυρίως) διαδικτυακής παρα-ενημέρωσης με μια πιο γενναιόδωρη χρηματοδότηση προς τα ανεξάρτητα ΜΜΕ, τις ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες, τα «παραδοσιακά ΜΜΕ» που επιμένουν στην έρευνα, την είδηση, την ξεκάθαρη άποψη. Ευπρόσδεκτη η ενίσχυση. Εχουμε κάθε λόγο ως κατ’ εξοχήν ανεξάρτητη συνεταιριστική εφημερίδα να αισθανόμαστε «σπόνδυλος» στη ραχοκοκαλιά της ευρωπαϊκής δημοκρατίας και να προσβλέπουμε ότι η Ε.Ε. θα κάνει πράξη την υπόσχεσή της.
