Με τον ταχύτερο ρυθμό ανάπτυξης στην Ε.Ε. τρέχει για δεύτερο συνεχόμενο χρόνο φέτος η Ισπανία αντικατοπτρίζοντας τον δυναμισμό μιας οικονομίας που τροφοδοτείται όχι μόνο από τον τουρισμό αλλά και από την υψηλή κατανάλωση, τις επενδύσεις σε υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, τη συνετή αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και τη μετανάστευση.
Το ισπανικό ΑΕΠ ξεπέρασε κάθε προσδοκία στο προηγούμενο τρίμηνο επιτυγχάνοντας αύξηση 0,7%, πάνω από τις προβλέψεις των οικονομολόγων και τα επίπεδα του πρώτου τριμήνου (0,6%). H ανάπτυξή της ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που κατέγραψαν στο β’ τρίμηνο του 2025 και οι τρεις μεγαλύτερες οικονομίες της Ενωσης – Γερμανία (-0,3%), Γαλλία (0,3%) και Ιταλία (0,1%). Η σημερινή πορεία της ισπανικής οικονομίας δεν θυμίζει σε τίποτα αυτό που βίωσε στη διάρκεια της πανδημίας. Η ανάπτυξή της είχε δεχτεί το μεγαλύτερο πλήγμα μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Εκτοτε όμως η χώρα της Ιβηρικής Χερσονήσου ηγείται της ανάκαμψης. Με ρυθμό ανάπτυξης 2,7% πέρυσι έκλεισε πλήρως το χάσμα στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ που άνοιξε με την υπόλοιπη ζώνη του ευρώ, ενώ φέτος αναμένεται να τρέξει με 2,5%. Την ίδια στιγμή οι αντίστοιχες προβλέψεις για τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ιταλία είναι μόλις 0,6%, 0% και 0,7%.
Οπως και στην υπόλοιπη Νότια Ευρώπη καθοριστικός παράγοντας της ανάκαμψης ήταν η ανθεκτικότητα του τομέα των υπηρεσιών και ειδικά του τουρισμού. Ωστόσο εκτός του τουρισμού, ο οποίος είναι υπεύθυνος για το 12% του ισπανικού ΑΕΠ, μείζονα ρόλο έχει η μετατόπιση της σύνθεσης της δραστηριότητας στον τομέα των υπηρεσιών σε υποτομείς με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοοικονομικών, των ακινήτων, της πληροφορικής, των επικοινωνιών και των επαγγελματικών υπηρεσιών.
Αυτή η τάση ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτη στην Ισπανία. Το μερίδιο των υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας στο ΑΕΠ της Ισπανίας είναι πλέον 3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο από ό,τι ήταν πριν από την πανδημία και έχει αυξηθεί κατά 1 ποσοστιαία μονάδα περισσότερο απ’ ό,τι στην υπόλοιπη ζώνη του ευρώ. Αποτέλεσμα είναι η Ισπανία να εξάγει πλέον υπηρεσίες πληροφορικής, λογιστικής και χρηματοοικονομικής, συνολικής αξίας 100 δισ. ευρώ, 5 δισ. περισσότερα από τα έσοδα που έχει από τον τουρισμό.
Ρόλο στην υγιή οικονομική ανάπτυξη της Ισπανίας έχουν όμως και οι ισχυρές άμεσες ξένες επενδύσεις. Η χώρα κατατάσσεται τέταρτη πιο ελκυστική στην Ε.Ε. για τους επενδυτές. Μεγαλύτερος επενδυτής παραμένουν οι ΗΠΑ ενώ σημαντική αναδεικνύεται και η συμμετοχή της Κίνας, η οποία έχει ανακοινώσει ότι φέτος θα επενδύσει 11 δισ. σε αριθμό-ρεκόρ 33 νέων πρότζεκτ.
Εξίσου σημαντικό ρόλο έχει και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και πιο συγκεκριμένα κεφαλαίων Next Generation EU της Ε.Ε. ύψους 163 δισ. δολαρίων μέσω επιχορηγήσεων και δανείων. Η χώρα είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος δικαιούχος μετά την Ιταλία και έχει απορροφήσει μέχρι στιγμής το 70% των επιχορηγήσεων – 55 δισεκατομμύρια ευρώ. Εξέχοντα ρόλο διαδραματίζει επίσης το χαμηλό κόστος ενέργειας. Σε αντίθεση με την Ελλάδα, η αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας τα τελευταία έξι χρόνια οδήγησε σε μείωση των τιμών χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 40% περιορίζοντας το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η οικονομία της Ισπανίας παίρνει ώθηση όμως και από τη μετανάστευση. Η χώρα δέχεται περισσότερους μετανάστες σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού της απ’ ό,τι η Γερμανία, η Γαλλία ή η Ιταλία και επωφελείται από αυτούς ενσωματώνοντάς τους στην οικονομία της.
Το 90% της αύξησης του εργατικού δυναμικού της από το 2021 προέρχεται από τη μετανάστευση, η οποία χαρακτηρίζεται από ανθρώπους με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης και επαγγελματικών δεξιοτήτων. Η είσοδος μεταναστών υψηλότερων δεξιοτήτων συμβάλλει στην επέκταση του τομέα των υπηρεσιών. Περιορίζει την αύξηση του κόστους εργασίας επιτρέποντας στις εταιρείες να συγκρατούν τις τιμές τους και να παραμένουν ανταγωνιστικές.
Μέσω προγραμμάτων βίζας εργασίας και χορήγησης αδειών παραμονής σε παράνομους εργαζόμενους, η Ισπανία σχεδιάζει να υποδεχτεί σχεδόν ένα εκατομμύριο μετανάστες τα επόμενα τρία χρόνια παραμένοντας πιστή σε αυτό το μοντέλο, τη στιγμή που άλλες ευρωπαϊκές χώρες κλείνουν τα σύνορά τους.
Τέλος, η Ισπανία αναμένεται να επηρεαστεί λιγότερο από τις ανακατατάξεις που προκαλούν στο διεθνές εμπόριο οι δασμοί του Τραμπ. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα πληγεί λιγότερο από τους δασμούς σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη στο β’ εξάμηνο του έτους επειδή το μερίδιό της στις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ είναι σημαντικά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα προϊόντα που παράγει η Ισπανία είναι επίσης λιγότερο εκτεθειμένα στον ανταγωνισμό της Κίνας.
