Ο MAGAs έγινε… Νέρωνας

Οι χαοτικές πολιτικές που εφάρμοσε ο Ντόναλντ Τραμπ στους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του στο τιμόνι των ΗΠΑ εμφανίζουν ήδη τα αποτελέσματά τους στη μεγαλύτερη οικονομία της υφηλίου. Η αμερικανική οικονομία αντί «να γίνει ξανά μεγάλη», όπως υποσχέθηκε ο Τραμπ, βούλιαξε στους τρεις πρώτους μήνες του έτους καταγράφοντας αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης και οδεύει, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις κάποιων οικονομολόγων, ολοταχώς προς την ύφεση.

Η πρώτη επίσημη αποτίμηση για την υγεία της οικονομίας των ΗΠΑ αποκάλυψε προχθές ετήσια συρρίκνωση του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος κατά 0,3% στο τρίμηνο Ιανουαρίου – Μαρτίου έναντι προβλέψεων για αύξηση 0,3% και 2,4% που ήταν η ανάπτυξη που καταγράφηκε στο δ’ τρίμηνο του 2024.

Αντιφάσεις

Η απογοητευτική επίδοση, αν και προέκυψε από σειρά αντιφατικών παραγόντων –όπως η μεγάλη αύξηση των εισαγωγών (καθώς οι επιχειρήσεις αύξησαν κατακόρυφα τις εισαγωγές τους για να προλάβουν τους δασμούς), η ισχυρή καταναλωτική δαπάνη και οι ιδιωτικές επενδύσεις–, αποδόθηκε από τον Τραμπ στον… Μπάιντεν. «Πιθανότατα είδατε κάποιους αριθμούς σήμερα, και πρέπει να ξεκινήσω λέγοντας ότι αυτοί είναι ο Μπάιντεν», είπε προτάσσοντας καυχώμενος την αύξηση των επιχειρηματικών επενδύσεων, η οποία όμως αποδίδεται από αρκετούς οικονομολόγους σε δαπάνες που έχουν σχέση με τους δασμούς.

«Είχαμε αριθμούς που, παρά τα όσα μας δόθηκαν, τους ανατρέψαμε· και τους ανατρέψαμε πραγματικά», επέμεινε ο Τραμπ, «πουλώντας» το γνωστό παραμύθι της «καμένης γης». Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι ο Τραμπ παρέλαβε από τον προκάτοχο του μια οικονομία που έτρεχε με μέσο ρυθμό 2,9% στο τελευταίο εξάμηνο πριν αυτός αναλάβει.

«Αυτή δεν είναι η οικονομία του Τζο Μπάιντεν, Ντόναλντ, είναι η οικονομία σου», αντέτεινε στον Τραμπ ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ, Χακίμ Τζέφρις, ενώ η εκτελεστική διευθύντρια της Groundwork, Λίντσεϊ Οουενς, καυτηρίασε ότι «στις πρώτες 100 ημέρες του ο Τραμπ έκανε ό,τι μπορούσε για να δημιουργήσει μια ύφεση». Δεν είναι όμως μόνο οι εκτιμήσεις για το ΑΕΠ στο α’ τρίμηνο που δείχνουν ότι ο Τραμπ τα έχει κάνει θάλασσα. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη μειώθηκε κατά 7,9 μονάδες τον Απρίλιο, στις 86,0, προσεγγίζοντας το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 13 ετών.

Ο Δείκτης Προσδοκιών για το μέλλον μειώθηκε κατά 12,5 μονάδες, στις 54,4, το χαμηλότερο επίπεδό του από τον Οκτώβριο του 2011, και νούμερα που συνήθως σηματοδοτούν μια επερχόμενη ύφεση.

Οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό κατά το επόμενο έτος έχουν ανέβει στο 7,0%, το υψηλότερο από τον Νοέμβριο του 2022. Τα τελικά στοιχεία για το καταναλωτικό κλίμα από την έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν την περασμένη εβδομάδα έδειξαν ακόμη ότι οι οικονομικές προσδοκίες έχουν συρρικνωθεί κατά 32% από τον Ιανουάριο, στη μεγαλύτερη τριμηνιαία ποσοστιαία μείωση που έχει παρατηρηθεί από την ύφεση του 1990. Τα χθεσινά στοιχεία έδειξαν επίσης ότι στη σθεναρή ακόμα αγορά εργασίας ο αριθμός των Αμερικανών που υπέβαλαν νέες αιτήσεις για επιδόματα ανεργίας ανέβηκε την προηγούμενη εβδομάδα στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών αλλά και ότι οι αριθμοί της ανεργίας χτυπούν πλέον επίπεδα που έχουν να σημειωθούν εδώ και περίπου 3,5 χρόνια.

Επιδείνωση

Δημοσκόπηση της Gallup την περασμένη εβδομάδα έδειξε, επίσης, ότι για πρώτη φορά στα τελευταία τουλάχιστον 25 χρόνια η πλειοψηφία των Αμερικανών (53%) δήλωσε ότι η προσωπική τους οικονομική κατάσταση επιδεινώνεται.

Το ποσοστό είναι υψηλότερο από τη Μεγάλη Υφεση (2008-09), την πανδημία και την περίοδο κορύφωσης του πληθωρισμού το καλοκαίρι του 2022. Αλλά και οι επιχειρήσεις βιώνουν ανάλογα αυξανόμενη αβεβαιότητα υπό τον Τραμπ.

Ο Δείκτης Αισιοδοξίας Μικρών Επιχειρήσεων του NFIB μειώθηκε κατά 3,3 μονάδες, στις 97,4, τον Μάρτιο του 2025, στο χαμηλότερο επίπεδό από τον Οκτώβριο του 2024, και κάτω από τις προσδοκίες της αγοράς που προέβλεπαν 101,3. Επίσης ο όρος «ύφεση» αναφέρθηκε στο 44% των τελευταίων ανακοινώσεων των επιχειρήσεων για τα κέρδη τους στο πρώτο τρίμηνο του 2025. Αντίθετα, στις ανακοινωσεις τους για τα κέρδη τους στο τελευταίο τρίμηνο του 2024 η αναφορά της ύφεσης ήταν μόλις 3%. Η άνθηση της βιομηχανικής παραγωγής που ο Τραμπ υποσχέθηκε όχι μονο δεν έρχεται, αλλά ο τομέας της βιομηχανίας στο σύνολό του αποδυναμώνεται.