Σβουριχτή σφαλιάρα έριξε χθες δικαστήριο των ΗΠΑ στον πλουσιότερο άνθρωπο του κόσμου Ιλον Μασκ, αποφασίζοντας ότι το ύψους 55,8 δισ. δολαρίων πακέτο αμοιβών που συμφώνησε το 2018 με την Tesla είναι άκυρο.
Την απόφαση έλαβε η δικαστής της πολιτείας του Ντέλαγουερ, Κάθαλιν ΜακΚόρμικ, η οποία έκρινε ότι η αποζημίωση του διευθύνοντα συμβούλου της αμερικανικής εταιρείας ηλεκτρικών αυτοκινήτων καθορίστηκε ακατάλληλα από το διοικητικό της συμβούλιο. «Θαμπωμένοι από τη λάμψη του σούπερ σταρ CEO» οι διευθυντές της Tesla που διαπραγματεύτηκαν το πακέτο αμοιβών δεν ενημέρωσαν πλήρως τους μετόχους, τόνισε χαρακτηριστικά η δικαστής στην απόφασή της.
Η συμφωνία αμοιβής του Μασκ το 2018 είναι η μεγαλύτερη που έχει δοθεί ποτέ σε ανώτερο στέλεχος εταιρείας στην ιστορία των ΗΠΑ. Το πακέτο της Tesla συνέδεσε την αποζημίωση του Mασκ με τις επιδόσεις της εταιρείας και πιο συγκεκριμένα με στόχους απόδοσης για μεγέθη όπως η τιμή της μετοχής και η κερδοφορία. Δεν προβλέπει μισθό αλλά δικαιώματα προαίρεσης αγοράς (options) περίπου 304 εκατομμυρίων μετοχών Tesla, τις οποίες ο Μασκ μπορεί να αγοράσει στην τιμή των 23,33 δολαρίων το κομμάτι, πολύ κάτω από τα 191,59 δολάρια που έκλεισε αυτήν την Τρίτη. Αξίζει να σημειωθεί ότι η αξία της Tesla άγγιξε το 2021 για λίγο το 1 τρισ. δολάρια από 50 δισεκατομμύρια δολάρια το 2018, όταν έγινε διαπραγμάτευση του πακέτου.
Ο Αμιτ Μπατίς της Equilar, μιας εταιρείας έρευνας αμοιβών στελεχών, εκτίμησε το 2022 ότι το πακέτο του Μασκ ήταν περίπου έξι φορές μεγαλύτερο από τις συνολικές αμοιβές των 200 πιο ακριβοπληρωμένων στελεχών το 2021. Σήμερα η 10ετής συμφωνία αμοιβών της Tesla με τον Μασκ θα άξιζε περίπου 51 δισ. δολάρια, σχεδόν δηλαδή το 25% της -ύψους 210,6 δισ. δολαρίων σύμφωνα με το περιοδικό Forbes- περιουσίας του.
Η αγωγή κατά του υπέρογκου πακέτου αμοιβών του Μασκ είχε υποβληθεί από τον Ρίτσαρντ Τορνέτα. Με μόλις 9 μετοχές της Tesla στο χαρτοφυλάκιο του, ο Τορνέτα ζήτησε από τις δικαστικές αρχές του Ντέλαγουερ την ακύρωση του πακέτου, θεωρώντας το υπερβολικό.
Ισχυρίστηκε ότι οι μέτοχοι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για το πόσο εύκολα θα επιτευχθούν οι στόχοι απόδοσης του κ. Μασκ με τις οποίες συνδέονταν οι αμοιβές του. Υποστήριξε ακόμη ότι το διοικητικό συμβούλιο είχε καθήκον να προσφέρει μικρότερο πακέτο αμοιβών ή να αναζητήσει άλλον διευθύνοντα σύμβουλο και ότι θα έπρεπε να απαιτήσει από τον Μασκ να εργαστεί με πλήρη απασχόληση στην Tesla αντί να του επιτρέψει να επικεντρωθεί σε άλλες εταιρείες όπως η SpaceX και η X.
Επειτα από χρόνια νομικών αντεγκλήσεων, η υπόθεση εκδικάστηκε τον Νοέμβριο του 2022. Στη δίκη, που κράτησε μία εβδομάδα, οι διευθυντές της Tesla υποστήριξαν ότι το τεράστιο πακέτο αμοιβών είχε σχεδιαστεί προκειμένου να διασφαλίσει ότι ο Μασκ, ένας από τους πιο δυναμικούς επιχειρηματίες στον κόσμο, θα συνεχίσει να αφιερώνει την προσοχή του στην εταιρεία.
Ωστόσο, στην 201σέλιδη απόφασή της η δικαστής ΜακΚόρμικ υποστηρίζει ότι η παροχή κινήτρων στον Ιλον Μασκ δεν ήταν ο κύριος λόγος για το τεράστιο πακέτο αμοιβών. Αντίθετα, οι διευθυντές της Tesla είχαν «παρασυρθεί από τη ρητορική» γύρω από τον συχνά αμφιλεγόμενο διευθύνοντα σύμβουλο.
Επιπλέον η δικαστής διαπίστωσε ότι ο Μασκ είχε «εκτεταμένους δεσμούς» με τους αξιωματούχους της Tesla που ήταν επιφορτισμένοι με τη διαπραγμάτευση της αμοιβής του. Αναφέρθηκε στη 15ετή επιχειρηματική και προσωπική σχέση του με την πρόεδρο της επιτροπής αποζημιώσεων του Δ.Σ. της Tesla, Ira Ehrenpreis, η οποία ήταν βασική υπεύθυνη για τη διαπραγμάτευση του πακέτου του Μασκ.
Στην απόφασή της έγραψε επίσης ότι πολλοί από τους διευθυντές στο διοικητικό συμβούλιο της Tesla, συμπεριλαμβανομένων των σημερινών μελών Κίμπαλ Μασκ, αδελφού του Ιλον Μασκ και Τζέιμς Μέρντοχ, γιου του μεγιστάνα των μέσων ενημέρωσης Ρούπερτ Μέρντοχ, στερούνταν ανεξαρτησίας λόγω των στενών προσωπικών δεσμών τους με τον Μασκ. Δύο ακόμη από τους υπόλοιπους διευθυντές της Tesla, η Ρόμπιν Ντένχολμ και ο Αντόνιο Γκράσιας, έδειξαν έλλειψη ανεξαρτησίας στην απόφαση για τις αμοιβές.
Η δικαστής σημείωσε χαρακτηριστικά ότι Γκράσιας και Μασκ ήταν επίσης «στενοί φίλοι» και είχαν επιχειρηματικές συναλλαγές που εκτείνονταν δύο δεκαετίες πίσω. Αλλά και ο Μέρντοχ ήταν καλός φίλος και έκανε μαζί με τον Μασκ οικογενειακές διακοπές στο Ισραήλ, το Μεξικό και τις Μπαχάμες. Η απόφαση για το πλούσιο πακέτο αμοιβών του ήταν σαν να λέμε τύπου… Γιάννης κερνάει, Γιάννης πίνει.
Τώρα το Δ.Σ. της Tesla καλείται, εφόσον η απόφαση δεν αλλάξει σε ανώτερο δικαστήριο του Ντέλαγουερ, να προχωρήσει στην εκπόνηση ενός νέου πακέτου αποζημίωσης του Μασκ. Ο Μασκ κατέχει πάντως σήμερα περίπου το 13% της Tesla, καθώς πούλησε ένα μέρος των μετοχών του προκειμένου να εξαγοράσει το Τwitter. Δηλώνει δε ότι θέλει ένα μεγαλύτερο μερίδιο στην εταιρεία και θα ’χει πλάκα αν του το ξαναπροσφέρουν.
