Επενδυτικά αναχώματα υψώνει η Ε.Ε.

Σχέδια για την οικονομική ασφάλεια της Ε.Ε. παρουσίασαν χθες οι Βρυξέλλες. Με τα μάτια στραμμένα (κυρίως) στην Κίνα, η Κομισιόν πρότεινε έναν «έλεγχο της πραγματικότητας» σχετικά με τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ε.Ε. εν μέσω της βαθιάς γεωπολιτικής αναταραχής και των γρήγορων τεχνολογικών αλλαγών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα είδος ελέγχου των εξαγωγών και των εξερχόμενων επενδύσεων, προσπαθώντας -όχι πολύ επιτυχημένα- να μη φανεί σαν ευρωπαϊκός προστατευτισμός.

Ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόβσκις, τόνισε ότι η Επιτροπή παραμένει παραδοσιακά φιλελεύθερη, υπέρ του ελεύθερου εμπορίου και δεν θα αλλάξει ξαφνικά, λέγοντας ότι οι Βρυξέλλες θα κινηθούν «βήμα προς βήμα» στην οικονομική ασφάλεια και μόνο μετά από «ευρεία διαβούλευση με τα κράτη-μέλη» και τις επιχειρήσεις. «Σε αυτό το στάδιο έχουμε πρόταση μόνο για τις άμεσες ξένες επενδύσεις», τόνισε.

Η βασική ιδέα είναι να προστατευθούν οι σημαντικές επιχειρήσεις της Ε.Ε., όπως οι εταιρείες ρομποτικής, βιοτεχνολογίας ή αεροδιαστημικής, από το να τις «αρπάξουν» η Κίνα και άλλες δυνάμεις εκτός Ε.Ε. Σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία, όλες οι χώρες της Ε.Ε. θα αναγκαστούν να ελέγξουν ορισμένες εξαγορές από το εξωτερικό για να βεβαιωθούν ότι δεν υπονομεύουν τα συμφέροντα ασφάλειας της Ενωσης.

Η Κομισιόν υποστηρίζει επίσης «μερικούς ομοιόμορφους» ελέγχους εξαγωγών της Ε.Ε. -οι οποίοι επί του παρόντος αποφασίζονται από κάθε χώρα της Ε.Ε. ξεχωριστά- σε μια προσπάθεια να κλείσουν τα κενά. «Αν δεν γίνει αυτό, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα… να πέσουν σε λάθος χέρια ευαίσθητες τεχνολογίες διπλής χρήσης και, τελικά, να θέτουν κίνδυνο για την ασφάλεια», είπε ο Ντομπρόβσκις.

Η Ε.Ε. προσπάθησε να εμποδίσει το Κρεμλίνο να πάρει στα χέρια του αγαθά διπλής χρήσης, όπως drones ή μικροτσίπ, που χρησιμοποιούνται τόσο στην καθημερινότητα όσο και στο πεδίο της μάχης — ακόμη και απλά πράγματα όπως ρουλεμάν, τα οποία συνήθιζε η Ρωσία να αγοράζει από την Ε.Ε.

Η πιο καινοτόμος αλλά και αμφιλεγόμενη πρόταση σε αυτό το μέτωπο είναι να αποτραπεί η εξωτερική ανάθεση από τις εταιρείες της Ε.Ε. για την παραγωγή προϊόντων υψηλής τεχνολογίας διπλής χρήσης σε ανταγωνιστές όπως η Κίνα ή η Ρωσία. Ωστόσο, τα σχέδια της Ε.Ε. που αποκαλύφθηκαν σήμερα αποφεύγουν το θέμα, χωρίς να προτείνεται νομοθεσία.

Πάντως, οι αντιδράσεις από την Κίνα αναμένονται. Ηδη, η έρευνα της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις επιδοτήσεις σε Κινέζους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων προκαλεί διαμαρτυρίες από τους Κινέζους επισήμους. Η πιο χαρακτηριστική είναι η μάλλον σπάνια συνέντευξη του πρεσβευτή της Κίνας στο μπλοκ των 27 μελών, του Φου Κονγκ, που προειδοποίησε ότι ένας εμπορικός πόλεμος μεταξύ της Ε.Ε. και της Κίνας θα μπορούσε να ξεσπάσει μετά την απόφαση της Κομισιόν. Ο Φου Κονγκ ήταν επίσης ξεκάθαρος, αναφέροντας ότι οι νέοι κανόνες για τον έλεγχο των ξένων επενδύσεων «στοχεύουν κυρίως την Κίνα».

Σημειώνεται ότι το πακέτο για την οικονομική ασφάλεια της Ε.Ε. που παρουσίασε χθες η Κομισιόν, εκτός από τη νομοθετική πρόταση για την ενίσχυση του ελέγχου των ξένων επενδύσεων, περιλαμβάνει:

● Μια λευκή βίβλο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των κινδύνων από εξερχόμενες επενδύσεις, ιδιαίτερα στους ευαίσθητους τομείς των εξοπλισμών και των πληροφοριών.

● Μια λευκή βίβλο για αποτελεσματικότερο έλεγχο των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης από την Ε.Ε., δηλαδή ειδών που προορίζονται τόσο για μη στρατιωτικές όσο και για αμυντικές χρήσεις.

● Μια πρόταση σύστασης του Συμβουλίου για την παροχή μεγαλύτερης σαφήνειας, καθοδήγησης και στήριξης στα κράτη-μέλη και στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας.