Πρόωρη απόρριψη αβάσιμων νομικών αξιώσεων από δημοσιογράφους και μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος, διευκόλυνση της πρόσβασης στη Δικαιοσύνη για τα θύματα αυτών των αποπειρών εκφοβισμού, επιτάχυνση νομικής διαδικασίας, αλλά και μέτρα υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής και της νομικής βοήθειας υπάρχουν στη συμφωνία για τα SLAPPs στην οποία κατέληξε χθες το Ευρωκοινοβούλιο με τα κράτη-μέλη.
Οι νέοι κανόνες αναμένεται να αντιμετωπίσουν τον αυξανόμενο αριθμό των αποκαλούμενων «στρατηγικών αγωγών κατά της δημόσιας συμμετοχής» (SLAPPs) εναντίον δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης, αλλά και πληροφοριοδοτών δημόσιου συμφέροντος (whistleblowers). Επόμενος σταθμός θα είναι η Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου για την τελική έγκριση και στη συνέχεια, θα ακολουθήσει συζήτηση με τα κράτη-μέλη για την «επισφράγιση». Τα κράτη-μέλη θα έχουν στη διάθεσή τους δύο χρόνια για να μεταφέρουν τη νομοθεσία στο εθνικό τους δίκαιο.
Οι εναγόμενοι, συνήθως δημοσιογράφοι, θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για την πρόωρη απόρριψη προδήλως αβάσιμων αξιώσεων και σε αυτές τις περιπτώσεις οι υποστηρικτές του SLAPP θα πρέπει να αποδείξουν ότι η υπόθεσή τους είναι βάσιμη.
Τα δικαστήρια θα πρέπει να εξετάζουν γρήγορα τέτοιες αιτήσεις. Για την αποτροπή καταχρηστικών αγωγών, τα δικαστήρια θα μπορούν να επιβάλλουν αποτρεπτικές ποινές στους ενάγοντες, που συνήθως εκπροσωπούνται από ομάδες λόμπι, εταιρείες ή πολιτικούς.
Επίσης, τα δικαστήρια μπορούν να υποχρεώσουν τον ενάγοντα να πληρώσει όλα τα έξοδα της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της νομικής εκπροσώπησης του εναγόμενου. Οταν η εθνική νομοθεσία δεν επιτρέπει την πλήρη πληρωμή αυτών των δαπανών από τον αιτούντα, οι κυβερνήσεις της Ε.Ε. θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι καλύπτονται, εκτός εάν είναι υπερβολικές.
Οι ευρωβουλευτές κατάφεραν να συμπεριλάβουν στους κανόνες ότι όσοι στοχοποιούνται από SLAPP μπορούν να αποζημιωθούν για ζημίες που προκλήθηκαν. Εξασφάλισαν, επίσης, ότι τα θύματα SLAPP θα έχουν πρόσβαση σε ολοκληρωμένες πληροφορίες σχετικά με μέτρα υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής και της νομικής βοήθειας, καθώς και της ψυχολογικής υποστήριξης μέσω ενός κατάλληλου καναλιού, όπως ένα κέντρο πληροφοριών.
Τα κράτη-μέλη θα πρέπει επίσης να παρέχουν νομική συνδρομή σε διασυνοριακές αστικές διαδικασίες, να διασφαλίζουν ότι οι οριστικές αποφάσεις που σχετίζονται με SLAPP δημοσιεύονται σε εύκολα προσβάσιμη και ηλεκτρονική μορφή και να συλλέγουν δεδομένα για υποθέσεις SLAPP. Οσοι στοχοποιούνται από SLAPP θα μπορούν να διεκδικήσουν αποζημίωση για τα σχετικά έξοδα και ζημιές στο εθνικό τους δικαστήριο.
«Παρά τις προσπάθειες του Συμβουλίου να αποδυναμώσει σημαντικά τις προτάσεις της Επιτροπής, το Κοινοβούλιο εξασφάλισε μια συμφωνία που περιλαμβάνει ορισμό διασυνοριακών υποθέσεων, ταχεία αντιμετώπιση βασικών διαδικαστικών διασφαλίσεων όπως η πρόωρη απόλυση και διατάξεις για την οικονομική ασφάλεια, καθώς και συνοδευτικά μέτρα στήριξης για τη βοήθεια, συλλογή δεδομένων και την αποζημίωση του κόστους», δήλωσε ο επικεφαλής ευρωβουλευτής της διαπραγμάτευσης, Γερμανός ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών Τιέμο Βέλκεν.
Για συμφωνία-ορόσημο για την προστασία της δημοκρατίας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην ελευθερία του Τύπου, της έκφρασης και της πληροφόρησης έκανε λόγο σε δήλωσή του ο ευρωβουλευτής Νίκος Παπανδρέου.
