Παρέμβαση Μπάιντεν στην κρίση της Silicon Valley Bank

Η απίστευτα γρήγορη κατάρρευση της Silicon Valley Bank (SVB) την περασμένη Παρασκευή, σε διάστημα μόλις 48 ωρών, προκάλεσε σημαντικά ερωτήματα για ευπάθειες του τραπεζικού συστήματος. Η χρεοκοπία της 16ης μεγαλύτερης τράπεζας των ΗΠΑ και μεγαλύτερου χρηματοδότη νεοφυών εταιρειών υψηλής τεχνολογίας της Σίλικον Βάλεϊ συνιστά το μεγαλύτερο λουκέτο του τραπεζικού τομέα από το κραχ του 2008 και προκαλεί φόβους μήπως οδηγήσει σε ντόμινο επιπτώσεων.

Είναι ενδεικτικό ότι τις περασμένες Πέμπτη και Παρασκευή, οι αμερικανικές τράπεζες απώλεσαν χρηματιστηριακή αξία μεγαλύτερη των 100 δισ. δολαρίων, ενώ ακόμη 50 δισ. δολάρια έχασαν και οι ευρωπαϊκές.

Οι ανησυχίες της αγοράς εστιάζουν στους κρυμμένους κίνδυνους που ενυπάρχουν στα ιδρύματα του τραπεζικού τομέα και στη διαφαινόμενη ευπάθειά τους εξαιτίας του αυξανομένου κόστους χρήματος. Η SVB είναι επί της ουσίας το πρώτο μεγάλο θύμα της αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής, της ραγδαίας αύξησης των επιτοκίων από τη Fed και τις άλλες κεντρικές τράπεζες από τα μέσα του 2022.

Της κατάρρευσής της προηγήθηκε η ανεπιτυχής προσπάθεια χρηματοδότησής της με πώληση μετοχών προκειμένου να καλυφθεί τρύπα σχεδόν 2 δισ. δολαρίων από ζημιογόνα -λόγω των υψηλότερων επιτοκίων- πώληση χαρτοφυλακίου αμερικανικών κρατικών ομολόγων ύψους 21 δισ. δολαρίων. Η πώληση ομολόγων προκλήθηκε από την αύξηση των αναλήψεων από εταιρείες υψηλής τεχνολογίας, που ήταν πελάτες της SVB, και οι οποίες εξαιτίας των υψηλών επιτοκίων είδαν τη χρηματοδότησή τους από τις αγορές τους τελευταίους μήνες να στεγνώνει.

Αρκετοί παρατηρητές ανησυχούν μήπως η κατάρρευση της καλιφορνέζικης τράπεζας εξελιχθεί τις επόμενες ημέρες σε «αιματοκύλισμα», καθώς υπάρχουν στρατιές σορτάκηδων, πανέτοιμων να εξαπολύσουν επίθεση σε οποιαδήποτε τράπεζα μυριστούν ότι έχει πρόβλημα. Στο μικροσκόπιο τόσο αυτών όσο και των «όρνεων» που αγοράζουν κοψοχρονιά περιουσιακά στοιχεία πτωχεύσεων έχουν μπει οι ανασφάλιστες καταθέσεις και οι μη πραγματοποιηθείσες ζημιές των τραπεζών, παράγοντες οι οποίοι συνέβαλαν στη γρήγορη κατάρρευση της SVB. Στο τέλος του 2022 πάνω από το 90% των ύψους 175 δισ. δολαρίων καταθέσεων της SVB ήταν ανασφάλιστες. Αυτό δεν είναι άμοιρο της χαλάρωσης των σχετικών κανόνων στα τελευταία χρόνια έπειτα από τις πιέσεις των ίδιων των τραπεζών.

Η Ομοσπονδιακή Εταιρεία Ασφάλισης Καταθέσεων FDIC, που έχει αναλάβει την εκκαθάριση της SVB, αναζήτησε το Σαββατοκύριακο μια άλλη τράπεζα πρόθυμη να συγχωνευτεί με αυτήν έτσι ώστε να προστατευτούν οι ανασφάλιστες καταθέσεις. Ωστόσο έως χθες το απόγευμα καμιά συμφωνία δεν είχε προκύψει.

Πελάτες της SVB φέρονται ότι πουλούσαν ανασφάλιστες καταθέσεις τους σε εταιρείες-κοράκια, ακόμη και στο 55% της αξίας τους, προκειμένου να μπορούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους αυτήν την εβδομάδα. Στα μέτρα που εξετάζονταν χθες ήταν πάντως και η δημιουργία ταμείου που θα επιτρέπει στις αρχές να εγγυώνται καταθέσεις σε τράπεζες που αντιμετωπίζουν προβλήματα. Πληροφορίες έφεραν επίσης τον Αμερικανό πρόεδρο Τζο Μπάιντεν να εξαγγέλλει σχετικά μέτρα αργά χθες το βράδυ. Νωρίτερα η υπουργός Οικονομικών Τζάνετ Γέλεν απέκλεισε το ενδεχόμενο διάσωσης της SVB, τονίζοντας ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα έχουν στόχο την προστασία καταθετών και των startups.