Μεγάλη αύξηση επιτοκίων ετοιμάζει η ΕΚΤ παρά τον κίνδυνο πληθωριστικής έκρηξης

H Eυρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συνεδριάζει την Πέμπτη και φαίνεται διατεθειμένη να προχωρήσει σε νέα μεγάλη αύξηση των επιτοκίων της λόγω του υψηλού πληθωρισμού παρά την επιδείνωση των προοπτικών της οικονομίας, που ενδέχεται να φέρει νέες «σπαζοκεφαλιές» και αδιέξοδα για τους «27».

Υπενθυμίζεται ότι η ΕΚΤ έχει προχωρήσει ήδη σε δύο αυξήσεις επιτοκίων από τον Ιούλιο, συνολικού ύψους 125 μονάδων βάσης (1,25 ποσοστιαίων μονάδων), με τις αγορές να αναζητούν ενδείξεις για το πότε μπορεί να ολοκληρωθεί ο κύκλος σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής της.

«Η κεντρική τράπεζα δεν έχει άλλη επιλογή από το να προχωρήσει σε μία ακόμη πολύ μεγάλη αύξηση επιτοκίων και να δώσει στίγμα ότι η πολιτική της θα είναι αυστηρή», δήλωσε ο επικεφαλής αναλυτής της Nordea, Jan von Gerich.

Οι αγορές φαίνεται να θέτουν πέντε βασικά ερωτήματα εν όψει της συνεδρίασης της ΕΚΤ.

Πρώτον, οι οικονομολόγοι που ρωτήθηκαν από το Reuters σχετικά με το ποιες αποφάσεις αναμένεται να παρθούν, απάντησαν ότι προβλέπουν μία αύξηση του επιτοκίου αποδοχής καταθέσεων κατά 75 μ.β. στο 1,5%. Αξιωματούχοι της ΕΚΤ έχουν ταχθεί υπέρ μίας μεγάλης αύξησης, με τους περισσότερους να εκφράζονται υπέρ των 75 μ.β.

Η ΕΚΤ μπορεί να ανακοινώσει και μία πιθανή αλλαγή των κανόνων για τη χορήγηση φθηνών μακροχρόνιων δανείων (TLTRO) στις τράπεζες.

Δεύτερο, για τα σενάρια κορύφωσης του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη η ΕΚΤ αναφέρει ότι είναι αυξημένος ένας τέτοιος κίνδυνος από τις παρεμβάσεις της, αν και είναι νωρίς για να φανεί αυτό. Ρόλο σε αυτό παίζουν οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι οποίες έχουν μειωθεί κατά 65% από τα υψηλά επίπεδα του Αυγούστου.

Αν και ο πληθωρισμός μπορεί να είναι κοντά στην κορύφωσή του, αν δεν υπάρξουν νέα σοκ από τον πόλεμο στην Ουκρανία, η αποκλιμάκωσή του θα είναι αρχικά αργή, σύμφωνα με τον αξιωματούχο της ΕΚΤ, Bostjan Vasle. Ένα άλλο πρόβλημα είναι ότι ο πληθωρισμός έχει πλέον ευρύτατη βάση, ώστε οι πιέσεις θα παραμείνουν υψηλές στους περισσότερους τομείς της αγοράς ακόμη και όταν αρχίσει η σταδιακή υποχώρηση.

Το πότε θα κορυφωθεί ο πληθωρισμός είναι κρίσιμης σημασίας για το αν η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια πέρα από το λεγόμενο «ουδέτερο» επίπεδό τους – που ούτε ενισχύει ούτε περιορίζει την οικονομία – το οποίο γενικά εκτιμάται ότι κινείται μεταξύ του 1,5% και του 2% αλλά για κάποιους αξιωματούχους της θεωρείται πολύ χαμηλό.

Τρίτο, Αναφορικά με το ενδεχόμενο έναρξης της ποσοτικής σύσφιξης (QT) η ΕΚΤ σημειώνει ότι δεν προβλέπεται άμεσα, όμως η ίδια μπορεί να αλλάξει κάπως τη φρασεολογία της σχετικά με τις επανεπενδύσεις σε ομόλογα. Η επόμενη βασική συζήτηση στην ΕΚΤ θα αφορά τη μείωση του αποθέματος των ομολόγων, ύψους άνω των 5 τρισεκατομμυρίων ευρώ, που έχει στο χαρτοφυλάκιό της, μία διαδικασία που είναι γνωστή ως ποσοτική σύσφιξη.

Τέταρτο, ως προς τα δάνεια TLTRO (Στοχευμένες Πράξεις Μακροπρόθεσμης Αναχρηματοδότησης – ΣΠΜΑ) οι τράπεζες της Ευρωζώνης έχουν λάβει δάνεια ύψους 2,1 τρισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΚΤ με πολύ χαμηλά, ενίοτε και αρνητικά, επιτόκια, με στόχο την ενίσχυση της οικονομίας.

Ωστόσο, η ταχεία και μεγάλη αύξηση των επιτοκίων σημαίνει ότι οι τράπεζες μπορούν να καταθέσουν ξανά τα χρήματα αυτά στην ΕΚΤ, εξασφαλίζοντας κέρδη χωρίς κανένα κίνδυνο. Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ θεωρείται ότι είναι κοντά σε μία συμφωνία, ενδεχομένως και την Πέμπτη, για την αλλαγή των κανόνων που διέπουν τα δάνεια αυτά, μειώνοντας έτσι δυνητικά τραπεζικά κέρδη της τάξης δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.

Πέμπτο, ο κίνδυνος και οι ανησυχίες για μια νέα χρηματοπιστωτική αστάθεια προκύπτουν από τις επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες και η αναταραχή στην αγορά των βρετανικών ομολόγω. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανέφερε ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα αυξήθηκαν «σημαντικά», ενώ η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε ότι οι αγορές πιθανόν να είναι υπεραισιόδοξες για τις οικονομικές προοπτικές, αυξάνοντας τον κίνδυνο μίας απότομης διόρθωσης των αγορών.