Mε μικτά μηνύματα για τις προθέσεις των Βρυξελλών σχετικά με τις παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας κλείνει μια έντονη παρασκηνιακά εβδομάδα στην Ε.Ε. Από τη μία σε επίσημες δηλώσεις της η πρόεδρος της Κομισιόν επιμένει σε επιβολή πλαφόν στο φυσικό αέριο, από την άλλη όμως έγγραφο εργασίας (non paper) που διέρρευσε από την Επιτροπή προκρίνει πλαφόν χονδρικής τιμής του ρεύματος ανά τεχνολογία παραγωγής και δίνει την έμφασή της στη μείωση της κατανάλωσης από τους καταναλωτές.
Την ίδια ώρα, οι επτά πιο δυνατές οικονομίες του πλανήτη (G7) συμφώνησαν χθες σε πλαφόν στην τιμή πετρελαίου από τη Ρωσία. «Ο συνασπισμός μπορεί να εξετάσει περαιτέρω ενέργειες για να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα του ανώτατου ορίου τιμών. Το ανώτατο όριο τιμών θα επανεξεταστεί και θα αναθεωρηθεί εάν είναι απαραίτητο» τόνισαν οι G7.
Οι συζητήσεις στην Ευρώπη βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη και δεν αναμένεται να καταλήξουν πριν από την Τετάρτη, όταν το θέμα θα συζητηθεί σε επίπεδο μόνιμων αντιπροσώπων των 27 κρατών-μελών, πριν από το έκτακτο Συμβούλιο των Υπουργών Ενέργειας την προσεχή Παρασκευή.
«Η ύψιστη προτεραιότητα είναι η εξοικονόμηση ενέργειας… Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι να διασφαλίσουμε ότι θα χρησιμοποιήσουμε μέρος των υπερβολικών κερδών που αποκομίζουν σήμερα οι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας -τα οποία δεν περίμεναν ποτέ και τα οποία δεν μπορούν να επανεπενδύσουν τόσο γρήγορα- προκειμένου να στοχεύσουμε τη στήριξή μας προς τους χαμηλόμισθους και τις ευάλωτες επιχειρήσεις σε αυτούς τους καιρούς της ακριβής ηλεκτρικής ενέργειας. Και το τρίτο σημείο είναι ότι πιστεύω ακράδαντα πως ήρθε η ώρα για ένα ανώτατο όριο τιμών στο ρωσικό αέριο που εξάγεται από αγωγούς στην Ευρώπη» δήλωσε η πρόεδρος Φον ντερ Λάιεν.
Στα μεσοπρόθεσμα ανέφερε την αποσύνδεση της τιμής του φυσικού αερίου από τη γενική τιμολόγηση της ηλεκτρικής ενέργειας και τις μαζικές επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Σύμφωνα με το έγγραφο πάντως, σκοπός είναι η μείωση των λογαριασμών ρεύματος χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η προμήθεια αερίου αλλά και χωρίς οι πολίτες να λάβουν το μήνυμα της αύξησης της κατανάλωσης. Με κυνικό τρόπο το έγγραφο αναφέρει ότι «η μείωση της ζήτησης θα ήταν ιδιαίτερα σημαντική όταν η ενέργεια είναι σπάνια και οι τιμές υψηλές».
Όπως αναφέρεται, η μείωση της ζήτησης θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω δημοπρασιών για την εξοικονόμηση συγκεκριμένης ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας. Για τα νοικοκυριά προτείνεται να δοθούν κίνητρα για τη μείωση της χρήσης ενέργειας.
Σύμφωνα με το έγγραφο, οι τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, που έχουν φτάσει σε επίπεδα-ρεκόρ το 2021, αναμένεται να παραμείνουν υψηλές για το υπόλοιπο του 2022 και σε μικρότερο βαθμό μέχρι το 2024-2025.
Στο non paper υπάρχουν όλες οι επιλογές, χωρίς απαραίτητα να προτείνονται όλες. Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι η αναστολή των αγορών χονδρικής ή το πλαφόν στις τιμές χονδρικής θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια του εφοδιασμού της Ε.Ε. Αντ’ αυτών προτείνει μέτρα μείωσης της ζήτησης για τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και πλαφόν για τις τεχνολογίες ενέργειας με χαμηλότερο λειτουργικό κόστος, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η πυρηνική ενέργεια και ο λιγνίτης, οι οποίες απέκτησαν μεγάλα κέρδη επειδή συνδέονται με τις υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, πρόταση που παραπέμπει σε έναν βαθμό στο ελληνικό μοντέλο με το πλαφόν αποζημίωσης των παραγωγών ρεύματος ανάλογα με την τεχνολογία παραγωγής. Προτάσσει επίσης τη διάθεση των εσόδων για τη χρηματοδότηση μέτρων που μειώνουν άμεσα τα τιμολόγια για επιλεγμένους καταναλωτές.
