Παγκόσμιο σκάνδαλο με πλοκάμια σε 40 χώρες

Περιφρόνησε τους νόμους, εξαπάτησε την αστυνομία, γκρέμισε εθνικές αγορές υπηρεσιών και κλάδους με ιστορία ενός αιώνα αβγατίζοντας τα κέρδη της με τη στυγνή εκμετάλλευση των εργαζομένων της και την πώληση ακόμη μιας… παραμύθας.

Ο λόγος για την καλιφορνέζικη ηλεκτρονική πλατφόρμα διαμεσολάβησης παροχής υπηρεσιών ταξί Uber, η οποία μετονομάζοντας τους εργαζόμενους σε… «συνεργάτες» κατάφερε να επιβάλει παγκοσμίως ένα νέο μοντέλο εκμετάλλευσης της ανθρώπινης εργασίας στον τομέα των μεταφορών και από μια άθλια νεοφυή επιχείρηση να μεταλλαχθεί μέσα σε λίγα χρόνια σε μεγαθήριο αξίας 43 δισ. δολαρίων, που διεκπεραιώνει 19 εκατομμύρια κούρσες καθημερινά σε 40 χώρες του κόσμου, καταβροχθίζοντας τη μία πόλη μετά την άλλη και πετώντας έξω από το επάγγελμα τους παραδοσιακούς ταξιτζήδες.

Ολα αυτά δεν θα ήταν δυνατά αν δεν υπήρχαν πίσω από το εγχείρημα οι «στενές επαφές… διαπλεκόμενου τύπου» με φίρμες της παγκόσμιας πολιτικής σκηνής όπως ο σημερινός πλανητάρχης Τζο Μπάιντεν και ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν.

Τα όσα αποκαλύπτουν από την περασμένη Κυριακή το βράδυ ο βρετανικός Guardian, η Διεθνής Κοινοπραξία Ερευνητικών Δημοσιογράφων (ICIJ), η γαλλική Monde και τα συνολικά 40 διεθνή ΜΜΕ που επεξεργάστηκαν 124.000 εμπιστευτικά έγγραφα (Uber Files) που διέρρευσαν είναι ενδεικτικά των πρακτικών που η εταιρεία αυτή ακολούθησε την περίοδο της μεγάλης επέκτασής της (2014-2017) και ειδικότερα των στρατηγικών κρυφής άσκησης πιέσεων (λόμπινγκ) προς κυβερνήσεις και λοιπά κέντρα αποφάσεων που την ενδιέφεραν. Χάρη σε αυτές τις πιέσεις, η Uber κατάφερε να μπει σε νέες αγορές όπου αρκετά συχνά η υπάρχουσα νομοθεσία θεωρούσε τις δραστηριότητές της παράνομες. Το επιθετικό της λόμπινγκ όχι μόνο ανέτρεψε αυτές τις νομοθεσίες αλλά και τις αντικατέστησε με νέες που την εξυπηρετούσαν.

Μεταξύ άλλων τα δεκάδες χιλιάδες ηλεκτρονικά μηνύματα, επιστολές και άλλα έγγραφα των Uber Files αποκάλυψαν ότι:

● Ο Εμανουέλ Μακρόν όταν ήταν υπουργός Οικονομίας της Γαλλίας είχε πάνω από 12 επαφές με στελέχη της Uber καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια για να τη στηρίξει στην προσπάθειά της να εισβάλει στη χώρα του και να διαλύσει τον εγχώριο κλάδο ταξί. Σε μία εξ αυτών φέρεται μάλιστα να ενημερώνει στέλεχος της Uber ότι μεσολάβησε υπέρ της στο υπουργικό συμβούλιο, βρίσκοντάς τα με τους υπουργούς που ήταν αντίθετοι.

● Ο Τζο Μπάιντεν ως αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ομπάμα συναντήθηκε τo 2016 στο Νταβός με τον συνιδρυτή και τότε επικεφαλής της Uber, Τράβις Κάλανικ. Μετά τη συνάντηση ο Μπάιντεν τροποποίησε την ομιλία που έδωσε στο ελβετικό θέρετρο προκειμένου να αναφερθεί σε έναν διευθύνοντα σύμβουλο του οποίου η εταιρεία θα πρόσφερε σε εκατομμύρια εργαζόμενους «την ελευθερία να εργάζονται όσες ώρες θέλουν και να διαχειρίζονται τη ζωή τους όπως επιθυμούν».

● Δύο από τους κορυφαίους συμβούλους της εκστρατείας του Μπάρακ Ομπάμα για την προεδρία των ΗΠΑ, ο Ντέιβιντ Πλουφ και ο Τζιμ Μεσίνα, εργάστηκαν επιμελώς για τη διεθνή επέκταση της Uber ως κρυφοί λομπίστες, αξιοποιώντας την ατζέντα γνωριμιών που είχαν με ξένους ηγέτες, διπλωμάτες και άλλους αξιωματούχους.

● Η Ολλανδέζα πρώην αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Νέλι Κρος άσκησε κρυφά λόμπινγκ προς μια σειρά κορυφαίων πολιτικών της χώρας της, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε και ο επίτροπος Φρανς Τίμερμανς. Το λόμπινγκ της Κρος ήταν παράνομο καθώς πραγματοποιήθηκε στους 18 μήνες που ακολούθησαν μετά το τέλος της θητείας της. Στη συνέχεια η Uber την προσέλαβε με ιδιαίτερα παχυλές αποδοχές.

● Η Uber πραγματοποίησε 12 συναντήσεις με αξιματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες κρατήθηκαν μυστικές.

● Τουλάχιστον 6 πρώην Βρετανοί υπουργοί, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Οικονομικών Τζορζ Οσμπορν και ο υπουργός Υγείας Ματ Χάνκοκ, δεν δημοσιοποίησαν ως όφειλαν κρυφές συναντήσεις με στελέχη της Uber που πίεζαν για την προώθηση των συμφερόντων της εταιρείας.

● To προς επιρροήν «πελατολόγιο» που είχε συντάξει η Uber περιείχε πάνω από 1.850 «ενδιαφερόμενους», μεταξύ αυτών μέλη κυβερνήσεων, νυν και πρώην κρατικοί αξιωματούχοι, δεξαμενές σκέψης και ομάδες πολιτών σε 29 χώρες και την Ε.Ε.

● Μεταξύ των διεθνών ηγετών που συνάντησαν στελέχη της Uber ήταν και ο πρώην Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο πρώην Ιρλανδός πρωθυπουργός Εντα Κένι, ο πρώην πρόεδρος της Εσθονίας Τόμας Χέντρικ Ιλβες, αλλά και ο σημερινός καγκελάριος της Γερμανίας Ολαφ Σολτς, που τότε ήταν δήμαρχος Αμβούργου. Ο τελευταίος απαίτησε προς τιμήν του κανονικές απολαβές και εργασιακά δικαιώματα για τους οδηγούς της Uber απορρίπτοντας την παραμύθα των «συνεργατών».

● Η εταιρεία χρησιμοποιούσε «kill switch», έναν μηχανισμό ο οποίος κατά τη διάρκεια εισβολής αστυνομικών και δικαστικών αρχών στα γραφεία της για έρευνα μπλόκαρε την πρόσβαση στα αρχεία της, εμποδίζοντάς τες να τα δουν.

● Ανώτερα στελέχη της όπως ο πρώην διευθύνων σύμβουλος Τράβις Κάλανικ προέτρεπαν την περίοδο των μεγάλων διαδηλώσεων των ταξιτζήδων στις ευρωπαϊκές χώρες αντιδιαδηλώσεις οδηγών της Uber. Θεωρούσαν ότι η σύγκρουση ή ο τραυματισμός των τελευταίων από τους εξαγριωμένους ταξιτζήδες εξυπηρετούσε τα σχέδια της εταιρείας για επηρεασμό της κοινής γνώμης και αλλαγή των εθνικών νομοθεσιών. «Η βία εγγυάται τη βία» διεμήνυε ο Κάλανικ προς στελέχη της εταιρείας.

● Για την επέκτασή της στη Μόσχα και την υπόλοιπη Ρωσία η Uber έκανε συνεταίρους της γνωστούς ολιγάρχες που συνδέονται με το περιβάλλον Πούτιν όπως οι Αλισέρ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν. Εδινε μετοχές και εξασφάλιζε πολιτική υποστήριξη.

Τα ευρωπαϊκά λόμπι της Uber στις Βρυξέλλες

Με μια ανακοίνωση-κόλαφο μετά τις αποκαλύψεις, η Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων της Ευρώπης (ΕTUC) κάλεσε χθες το Ευρωκοινοβούλιο να ξεκινήσει επείγουσα έρευνα για το αντεργατικό λόμπι της Uber και να αναστείλει τη διαπίστευση για τους λομπίστες της αμερικανικής εταιρείας στην Ε.Ε. Στη σχετική της ανακοίνωση τονίζει ότι η διαρροή των Uber Files έρχεται καθώς η εταιρεία εντείνει τις προσπάθειές της για αποδυνάμωση της οδηγίας που ετοιμάζουν το Ευρωκοινοβούλιο και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις συνθήκες εργασίας στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Επισημαίνει ότι το ευρωπαϊκό λόμπινγκ της Uber ήταν ακόμη μεγαλύτερο την περίοδο που καλύπτεται από τα ντοκουμέντα και ότι οι σχετικές δαπάνες από την άφιξή της στις Βρυξέλλες το 2013 ώς το 2017 16πλασιάστηκαν (από 50.000 ευρώ στα 899.000 ευρώ). Σημειώνει ότι οι επίσημα καταγεγραμμένες συναντήσεις με την Κομισιόν από το 2015 ανέρχονται στις 70, όμως η Uber πληρώνει κάθε χρόνο 199.000 ευρώ για εξωτερική άσκηση πίεσης από την Acumen Public Affairs που διαθέτει 38 διαπιστευμένους λομπίστες στο Ευρωκοινοβούλιο.

Η ETUC αποκαλύπτει ακόμη ότι η διευθύντρια πολιτικών της Uber για την Ε.Ε., Zuzana Púčiková, είναι μία από τις πρέσβειρες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κλίμα. Πρόκεται όπως τονίζει για καραμπινάτη σύγκρουση συμφερόντων που αποκαλύπτει τη συνεχιζόμενη επιρροή της Uber στα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. Η ETUC βγάζει στη σέντρα και τον Μακρόν, υπογραμμίζοντας ότι η απροθυμία της προηγούμενης -γαλλικής- προεδρίας της Ε.Ε. να σημειώσει πρόοδο στην ντιρεκτίβα για τα εργασιακά στις ηλεκτρονικές πλατφόρμες οφείλεται στη σύνδεση της Uber με τον Γάλλο πρόεδρο. Καρφώνει, τέλος, το ΕΛΚ και το Renew, υπογραμμίζοντας ότι οι σχετικές προτάσεις των ευρωβουλευτών τους απηχούν απολύτως τα αιτήματα του Move EU, ενός λόμπι εταιρειών πλατφόρμας του οποίου η Uber είναι μέλος.