Καθώς η ετήσια παγκόσμια γιορτή της υπερκατανάλωσης έχει ήδη ξεκινήσει, δεν είναι λίγοι αυτοί -τόσο από την πλευρά των καταναλωτών όσο και των εμπόρων- που καλούν σε μποϊκοτάζ της Black Friday, αυτή την Παρασκευή, αλλά και της Cyber Monday των προσφορών στα ηλεκτρονικά αγαθά, τη Δευτέρα. Υπάρχουν -λένε- σημαντικοί λόγοι για να μην ψωνίσει κανείς σε αυτές τις δύο ημέρες των προσφορών, με πρώτο και σημαντικότερο το περιβάλλον. Η Black Friday ενθαρρύνει τους καταναλωτές να αγοράσουν πράγματα που δεν τα έχουν ανάγκη.
Το είδος της κατανάλωσης που προωθεί, ασκεί έντονη πίεση στους πόρους και λειτουργεί καταστροφικά για τον πλανήτη. Τα φθηνά αγαθά που πουλιούνται αυτές τις ημέρες καταλήγουν στο μεγαλύτερο μέρος τους στα σκουπίδια, αρκετές φορές, μάλιστα, λίγους μόνο μήνες μετά την αγορά τους. Σύμφωνα με έρευνα της Green Alliance, το 2019, το 80% των ηλεκτρονικών ειδών και των ρούχων που αγοράστηκαν μαζί με τις πλαστικές συσκευασίες τους κατέληξαν σε χωματερές, κάηκαν ή, στην καλύτερη περίπτωση, υπέστησαν χαμηλής ποιότητας ανακύκλωση.
Επίσης, αντίθετα με αυτό που το μάρκετινγκ θέλει να πιστεύουμε, οι προσφορές της Black Friday, επί της ουσίας, δεν είναι προσφορές, καθώς οι εκπτώσεις στις τιμές των προϊόντων που προβάλλονται είναι συνήθως ασήμαντες. H Which? -που δοκιμάζει προϊόντα, ενημερώνει και συμβουλεύει τους καταναλωτές στη Βρετανία- έχει διαπιστώσει ότι το 98% των προϊόντων που διαφημίζονται ως προσφορές στην Black Friday έχει την ίδια τιμή ή και χαμηλότερη ύστερα από 6 μήνες. Από τα 119 προϊόντα που παρακολούθησε στη διάρκεια ενός έτους, μόλις 3 είχαν τη χαμηλότερη τους τιμή στην Black Friday.
Τα τεράστια κέρδη που φέρνει το αγοραστικό ντελίριο της Black Friday καταλήγουν σχεδόν αποκλειστικά στα ταμεία των μεγάλων εταιρειών λιανικού εμπορίου. Αντίθετα, η πλειονότητα των μικρότερων επιχειρήσεων αδυνατεί να ανταγωνιστεί και σε τιμές και σε μάρκετινγκ. Δεν είναι τυχαίο ότι πάνω από το 85% των μικρότερων ανεξάρτητων εταιρειών λιανικού εμπορίου στη Βρετανία έχει αποφασίσει να μποϊκοτάρει φέτος την Black Friday, κλείνοντας τις ιστοσελίδες του. Κάποιοι έχουν αποφασίσει να διαθέσουν μέρος των κερδών, εκείνη την ημέρα, σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, ενώ κάποιοι άλλοι σχεδιάζουν δενδροφυτεύσεις ως αντίδοτο στα «απόβλητα» που δημιουργεί ο καταναλωτισμός που προωθούν οι ιντερνετικοί κολοσσοί του λιανικού εμπορίου.
Ενάντια στην Amazon
«Κόκκινο πανί» όλων αποτελεί, φυσικά, η Amazon, o πλούτος της οποίας εκτοξεύθηκε στη στρατόσφαιρα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν δηλαδή οι «μικροί» του λιανικού εμπορίου παρέμεναν, λόγω των αλλεπάλληλων λοκντάουν, κλειστοί. Τα περυσινά έσοδα της Amazon άγγιξαν τα 386 δισ. δολάρια, όσο δηλαδή το ΑΕΠ 133 χωρών του πλανήτη. Τα κέρδη της σχεδόν διπλασιάστηκαν από 11,6 δισ. δολάρια στα 21,3 δισ. δολάρια. Παρά τα υπερκέρδη, η Amazon συνεχίζει όμως να μην πληρώνει ελάχιστο φόρο, χάρη στα «παραθυράκια» και τις καταχρηστικές της πολιτικές, ενώ σε κάποιες χώρες απολαμβάνει και επιστροφές.
Συνεχίζει, επίσης, να εκμεταλλεύεται τους εργαζόμενους της με τους εξαντλητικούς όρους εργασίας που εφαρμόζει, ενώ χτυπά σκληρά κάθε προσπάθεια συλλογικής τους εκπροσώπησης. Συνασπισμός δεκάδων οργανώσεων εργαζόμενων στην αλυσίδα προσφοράς, οικολόγων και ακτιβιστών από δεκάδες χώρες του κόσμου προχωρεί έτσι, αυτήν την Παρασκευή, σε απεργίες, διαδηλώσεις και άλλες εκδηλώσεις σε βάρος της Amazon. Στόχος, η μετατροπή της Black Friday, της μοναδικής αυτής ημέρας στην οποία ο κολοσσός του… διαστημάνθρωπου Τζεφ Μπέζος αβγατίζει τα υπερκέρδη του, σε ημέρα Make Amazon Pay.
