Η αποκλιμάκωση της ποσοτικής χαλάρωσης αποτελεί το καυτό θέμα συζήτησης στο φετινό ετήσιο συμπόσιο αμερικανικής κεντρικής τράπεζας στο Τζάκσον Χόουλ του Γουαϊόμινγκ, το επονομαζόμενο και «Νταβός των κεντρικών τραπεζιτών», που ξεκινά την επόμενη Πέμπτη.
Παρά το γεγονός ότι για ακόμη μια χρονιά το συμπόσιο θα είναι λόγω κορονοϊού εικονικό και το πρόγραμμα των ομιλιών περιορισμένο σε Αμερικανούς κυρίως τραπεζίτες και οικονομολόγους, τόσο οι αγορές όσο και τα κέντρα λήψης των αποφάσεων οικονομικής πολιτικής σε όλον τον κόσμο εστιάζουν σε αυτό καθώς εκτιμάται ότι θα δώσει νεύμα για τη μελλοντική κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής παγκοσμίως. Αν η αμερικανική κεντρική τράπεζα αλλάξει τροχιά, τότε και η παγκόσμια οικονομία θα ακολουθήσει.
Η δημοσιοποίηση των πρακτικών της τελευταίας συνάντησης της επιτροπής ανοιχτής αγοράς της Fed (FOMC) την προηγούμενη εβδομάδα έδειξε ότι η ώρα που η αμερικανική τράπεζα θα ξεκινήσει να μειώνει τις αγορές ομολόγων και άλλων τίτλων μάλλον πλησιάζει. Στοχεύοντας στη διατήρηση των επιτοκίων σε χαμηλά επίπεδα και της ρευστότητας, η Fed αγοράζει εδώ και έναν χρόνο κρατικά ομόλογα και χρεόγραφα διασφαλισμένα σε στεγαστικά δάνεια αξίας 120 δισ. δολαρίων κάθε μήνα. Η συζήτηση για την απόσυρση αυτής της πολιτικής είχε πολλές φορές ανάψει σε αυτό το διάστημα χωρίς ωστόσο να υπάρξει κάποια κίνηση από την κεντρική τράπεζα. Τα πρακτικά της περασμένης εβδομάδας έδειξαν, όμως, ότι ένα μεγάλο μέρος των μελών FOMC τάσσεται πλέον υπέρ της έναρξης αποκλιμάκωσης της ποσοτικής χαλάρωσης στα τέλη του έτους, εφόσον η κατάσταση της οικονομίας το επιτρέπει.
Οι αγορές χάρη στα χαμηλά επιτόκια και την ποσοτική χαλάρωση έχουν εδώ και χρόνια τζάμπα χρήμα για να παίζουν και να κερδοσκοπούν. Από το ξέσπασμα της πανδημίας τον Μάρτιο του 2020 σημειώνουν άνοδο μεγαλύτερη του 70% και είναι φυσικό να καίγονται για το πότε θα ξεκινήσει αυτή η αποκλιμάκωση. Αναμένουν ότι η Fed θα σκιαγραφήσει το πώς θα γίνει η αποκλιμάκωση των αγορών στην επόμενη συνάντησή της τον Σεπτέμβριο. Εστιάζουν ωστόσο και στην ομιλία του πρόεδρου της Fed, Ζερόμ Πάουελ, στο Συμπόσιο, καθώς εκτιμούν ότι θα υπάρξουν κάποια έμμεσα μηνύματα για τον χρόνο και τις βαθμίδες της διαδικασίας αποκλιμάκωσης της ποσοτικής χαλάρωσης.
Υπάρχει βέβαια και ο αντίλογος, που λέει ότι ο Πάουελ δεν θα επιδιώξει να δώσει κατευθύνσεις καθώς έχει βουνό ακόμη μπροστά του να διαβεί. Δηλαδή, τη μετάλλαξη «Δέλτα» που ακόμη δεν είναι σαφές πώς θα εξελιχθεί αλλά και τα συνεχιζόμενα προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού που περιπλέκουν την ανάκαμψη της οικονομίας και αφαιρούν από την ορμή της.
Ας σημειωθεί ότι από την έναρξη της πανδημίας ο ισολογισμός της Fed έχει υπερδιπλασιαστεί, σε 8 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει στην κατοχή της αντίστοιχα συνολικά περιουσιακά στοιχεία αξίας άνω των 8 τρισ. δολαρίων (£6,8tn), η Τράπεζα της Ιαπωνίας έχει περίπου 6,5 τρισ. δολάρια ενώ και το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της Βρετανία ξεπερνά το 1 δισ. δολάρια. Συνολικά οι μεγαλύτερες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη έχουν σήμερα στα χέρια τους κρατικά ομόλογα και άλλα περιουσιακά στοιχεία αξίας μεγαλύτερης των 18 τρισ. δολαρίων, καταγράφοντας αύξηση άνω του 50% σε σχέση με τα προ πανδημίας αντίστοιχα επίπεδα.
Αρκετοί οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι από το κραχ του 2008 δεν υπήρξε ποτέ κίνηση αποκλιμάκωσης της ποσοτικής χαλάρωσης. Αντίθετα κλιμακωνόταν συνεχώς για περισσότερο από μια δεκαετία και με την πανδημία εκτοξεύθηκε. Οι κεντρικές τράπεζες κινδυνεύουν να εθιστούν στη δημιουργία χρήματος προειδοποιούν. Οι επικριτές τονίζουν ακόμη ότι παρά την πλημμύρα φτηνού χρήματος που έφεραν τα χαμηλά επιτόκια και η ποσοτική χαλάρωση μετά την κρίση του 2008 ακολούθησε μια δεκαετία και πλέον πενιχρής ανάπτυξης. Το μόνο που κατάφερε η ποσοτική χαλάρωση, λένε, ήταν η άνοδος των τιμών των περιουσιακών στοιχείων προς τέρψη των επενδυτών και των κατόχων ακινήτων.
-320x213.jpg)
