Την ώρα που η Ε.Ε. έχει ανάγκη να αξιοποιήσει και το τελευταίο ευρώ για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να εκτιναχθούν οι απώλειες από τον ΦΠΑ φέτος σχεδόν στα 170 δισ. ευρώ. Την εκτίμηση αυτή διατύπωσε χθες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που δημοσιοποίησε μελέτη για τις απώλειες εσόδων από τον φόρο προστιθέμενης αξίας το 2018.
Η μελέτη αλλά και η Επιτροπή επισημαίνουν ότι, ενώ το «έλλειμμα ΦΠΑ», δηλαδή οι απώλειες εσόδων, μειώθηκε τα τελευταία χρόνια, η πανδημία αναμένεται να αντιστρέψει αυτή την εικόνα.
Το σημαντικό έλλειμμα ΦΠΑ για το 2018, σε συνδυασμό με τις δυσοίωνες προβλέψεις για το 2020, αναδεικνύει για άλλη μια φορά την ανάγκη για συνολική μεταρρύθμιση των κανόνων της Ε.Ε. για τον ΦΠΑ, ώστε να τεθεί τέρμα στη φορολογική απάτη, και για αυξημένη συνεργασία μεταξύ των κρατών-μελών για την προώθηση της είσπραξης του ΦΠΑ με παράλληλη προστασία των συνεπών επιχειρήσεων.
«Η πανδημία έχει μεταβάλει άρδην τις οικονομικές προοπτικές της Ε.Ε. και αναμένεται να καταφέρει επίσης σοβαρό πλήγμα στα έσοδα από τον ΦΠΑ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειές μας για πάταξη της απάτης», δήλωσε ο επίτροπος Οικονομίας Πάολο Τζεντιλόνι.
Οσον αφορά τις επιδόσεις των κρατών-μελών, το 2018 η Ρουμανία κατέγραψε το υψηλότερο εθνικό έλλειμμα ΦΠΑ έχοντας χάσει το 33,8% των εσόδων της, ακολουθούμενη από την Ελλάδα (30,1%), τη Λιθουανία (25,9%), την Ιταλία (24,5%) και τη Σλοβακία (20%). Τα μικρότερα ελλείμματα ΦΠΑ καταγράφηκαν το 2018 στη Σουηδία (0,7%), την Κροατία (3,5%) και τη Φινλανδία (3,6%). Σε απόλυτες τιμές, τα υψηλότερα ελλείμματα ΦΠΑ καταγράφηκαν στην Ιταλία (35,4 δισ. ευρώ), το Ηνωμένο Βασίλειο (23,5 δισ. ευρώ) και τη Γερμανία (22 δισ. ευρώ).
Οι απώλειες για την Ελλάδα το 2018 ήταν 6,5 δισ. ευρώ. Συνολικά, το 2018, τα μισά κράτη-μέλη της Ε.Ε.-28 κατέγραψαν έλλειμμα πάνω από τη διάμεση τιμή του 9,2%, αν και σε 21 χώρες καταγράφηκαν μειώσεις σε σύγκριση με το 2017, κυρίως στην Ουγγαρία (-5,1%), τη Λετονία (-4,4%) και την Πολωνία (-4,3%). Η μεγαλύτερη αύξηση παρατηρήθηκε στο Λουξεμβούργο (+2,5%), ακολουθούμενη από οριακές αυξήσεις στη Λιθουανία (+0,8%) και στην Αυστρία (+0,5%).
Το έλλειμμα ΦΠΑ αφορά τόσο την Ε.Ε. όσο και τα κράτη-μέλη, δεδομένου ότι ο ΦΠΑ συμβάλλει σημαντικά τόσο στον προϋπολογισμό της Ε.Ε. όσο και στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Η μελέτη εφαρμόζει μεθοδολογία «από πάνω προς τα κάτω», χρησιμοποιώντας στοιχεία των εθνικών λογαριασμών για την εκτίμηση των ελλειμμάτων ΦΠΑ.
