Κατεβάζει ταχύτητα η ανάκαμψη της ευρωζώνης

Σκεπτικισμό για τη μελλοντική πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας και την πολυπόθητη ανάκαμψή της τροφοδοτούν οι συνεχιζόμενες απογοητευτικές επιδόσεις το τελευταίο τρίμηνο.

Στο εν λόγω γ’ τρίμηνο του 2020 -το πρώτο μετά το τέλος της καραντίνας στις περισσότερες χώρες της ευρωζώνης- αναμενόταν ευρέως -από κυβερνήσεις και οικονομολόγους- έκρηξη της οικονομικής δραστηριότητας, ενίσχυση της κατανάλωσης και εκτόξευση των ρυθμών ανάπτυξης, μετά τη βαθιά ύφεση του β’ τριμήνου.

Τα στοιχεία όμως που έρχονται στο φως τις τελευταίες ημέρες υποδεικνύουν ότι η ανάκαμψη είναι μάλλον δυσανάλογη των προσδοκιών και εγείρουν ανησυχίες για μια σταδιακή απώλεια της δυναμικής της.

Η μηνιαία έρευνα της IHS Markit -που διαμορφώνει τους γνωστούς δείκτες ΡΜΙ μετά από γκάλοπ μεταξύ των υπευθύνων προμηθειών των επιχειρήσεων και δόθηκε χθες στη δημοσιότητα- έδειξε σημαντική επιβράδυνση, σχεδόν στασιμότητα, για τον τομέα υπηρεσιών της ευρωζώνης τον προηγούμενο μήνα σε σχέση με τον Ιούλιο.

Η πτώση αυτή, σύμφωνα με την IHS Markit, διέγραψε την ισχυρή άνοδο που κατέγραψε τον Αύγουστο ο τομέας της μεταποίησης και υποδεικνύει ότι η οικονομική ανάκαμψη της ευρωζώνης πιθανότατα χάνει το μομέντουμ της. Τάσεις εξασθένησης εμφανίζουν, σύμφωνα με την έκθεση, όλες οι χώρες της ευρωζώνης και περισσότερο απ’ όλες η Ιταλία και η Ισπανία, όπου καταγράφηκε τον προηγούμενο μήνα συρρίκνωση. Η έκθεση υπογραμμίζει, τέλος, ότι οι περικοπές θέσεων εργασίας στην ευρωζώνη συνεχίζονται καθώς οι επιχειρήσεις παραμένουν ανήσυχες για την υποτονική ζήτηση.

Τις διαπιστώσεις αυτές επιβεβαίωσαν και τα χθεσινά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας για τις επιδόσεις του λιανεμπορίου της ευρωζώνης τον Ιούλιο. Σύμφωνα με τη Εurostat, οι λιανικές πωλήσεις στις 19 χώρες του ευρώ υποχώρησαν κατά 1,3% σε σχέση με τον Ιούνιο, ενώ κινήθηκαν ανοδικά κατά 0,4% σε ετήσια βάση. Οι οικονομολόγοι προέβλεπαν μηνιαία άνοδο 1,5% και ετήσια κατά 3,5%.

Τη μεγαλύτερη πτώση κατέγραψαν οι πωλήσεις ρούχων και υποδημάτων, που συρρικνώθηκαν κατά 10,6% και 25,8% αντίστοιχα σε σχέση με τον Ιούνιο. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και οι πωλήσεις βενζίνης, που σημείωσαν διψήφια μηνιαία αύξηση τον Μάιο και τον Ιούνιο, ήταν μόνο 4,3% υψηλότερες από τον Ιούνιο. Σε ετήσια βάση μάλιστα, υποχώρησαν 10,8%, παρά το γεγονός ότι ο Ιούλιος είναι μήνας διακοπών και αυξημένων ταξιδιών με το αυτοκίνητο.

Τα στοιχεία αυτά -όπως τα αντίστοιχα που δημοσιοποιήθηκαν νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα για την ανεργία που αυξήθηκε για ακόμη έναν μήνα τον Ιούλιο σε 7,9% από 7,7% τον Ιούνιο και για τον πληθωρισμό, ο οποίος για πρώτη φορά μετά από 4 χρόνια βούτηξε σε αρνητικά επίπεδα τον Αύγουστο (-0,2%)- υποδεικνύουν ότι παρά τα μέτρα που έχουν λάβει μέχρις στιγμής οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας, η πλευρά της ζήτησης στην ευρωπαϊκή οικονομία συνεχίζει να νοσεί.

Η τόνωση αυτής μέσω ακόμη υψηλότερων δημόσιων επενδύσεων, μέτρων τόνωσης της απασχόλησης και περαιτέρω ενίσχυσης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων δείχνει να αποτελεί μονόδρομο για την ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας, ο εξαγωγικός τομέας της οποίας απειλείται πλέον σοβαρά από τη συνεχιζόμενη εξασθένηση του δολαρίου.

Το ευρώ άγγιξε νωρίτερα αυτήν την εβδομάδα το 1,20 έναντι του αμερικανικού νομίσματος. Παρότι χθες η ισοτιμία των δυο νομισμάτων υποχωρούσε σε επίπεδα λίγο πάνω από τα 1,18 ευρώ, ο φόβος ελλοχεύει στις τάξεις των ευρωπαϊκών εξαγωγικών επιχειρήσεων. Περαιτέρω ανατίμηση του κοινού νομίσματος θα αρχίσει να επηρεάζει αρνητικά τις ήδη χτυπημένες από την πτώση του διεθνούς εμπορίου ευρωπαϊκές εξαγωγές, με συνέπειες στην οικονομική δραστηριότητα και την ανάπτυξη.