Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μαύρα σύννεφα στις σχέσεις ΕΚΤ- γερμανικού δικαστηρίου
AP Photo/Michael Probst

Μαύρα σύννεφα στις σχέσεις ΕΚΤ- γερμανικού δικαστηρίου

  • A-
  • A+

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να αντισταθεί στις πιέσεις του συνταγματικού δικαστηρίου της Γερμανίας για να δικαιολογήσει τις μαζικές αγορές κρατικών ομολόγων, σύμφωνα με αρκετά μέλη του διοικητικού συμβουλίου της.

Τέσσερα μέλη του συμβουλίου της ΕΚΤ δήλωσαν στους Financial Times, την Τετάρτη, ότι δεν θα πρέπει να απαντήσει απευθείας στο γερμανικό δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα προσκρούσει στην ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας και θα την εκθέσει σε πιέσεις από άλλα εθνικά δικαστήρια. Η πλειοψηφία των μελών του συμβουλίου της ΕΚΤ αντιτίθεται στην απάντηση, ανέφεραν.

Το συνταγματικό δικαστήριο στην Καρλσρούη διέταξε προχθές τη γερμανική κυβέρνηση να διασφαλίσει ότι η ΕΚΤ διενήργησε «εκτίμηση αναλογικότητας» των αγορών κρατικών ομολόγων για να διασφαλίσει ότι οι «επιπτώσεις της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής» τους δεν υπερέβαιναν άλλους στόχους πολιτικής. Απειλούσε να εμποδίσει την Bundesbank, την κεντρική τράπεζα της Γερμανίας, να πραγματοποιήσει περαιτέρω αγορές περιουσιακών στοιχείων εάν η ΕΚΤ δεν συμμορφωθεί εντός τριών μηνών.

Το γερμανικό δικαστήριο εξέπληξε τους δικηγόρους και τους νομικούς απορρίπτοντας εν μέρει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 2018 ότι η αγορά ομολόγων της ΕΚΤ ήταν νόμιμη. Σύμφωνα με νομικούς ήταν η πρώτη φορά που ένα εθνικό δικαστήριο είχε κηρύξει την απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου άκυρη και θα μπορούσε να υπονομεύσει την ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ, ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα του μπλοκ.

«Τα επιχειρήματα του δικαστηρίου είναι γελοία και θα μπορούσαμε εύκολα να τους απαντήσουμε σε πέντε λεπτά, αλλά δεν πρέπει με τίποτα να το κάνουμε», δήλωσε μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ, το οποίο πρόσθεσε ότι αυτή την άποψη συμμερίζονται και τα υπόλοιπα 24 μέλη του συμβουλίου που λαμβάνει αποφάσεις σε ανώτερο επίπεδο. «Ποιος είναι ο κίνδυνος αν απαντήσουμε;» διερωτήθηκε το μέλος του συμβουλίου.

«Όταν έρθει η ώρα να αυξήσουμε τα επιτόκια, ένα άλλο δικαστήριο σε διαφορετική χώρα θα μας προκαλέσει - τότε τι;» λέει ένα δεύτερο μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ. «Κατά τη γνώμη μου δεν πρέπει να προετοιμάσουμε καμία ειδική απάντηση για το γερμανικό δικαστήριο», δήλωσε .

Ένα τρίτο μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ δήλωσε ότι η απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου φαίνεται να αγνοεί τεράστιες αναλύσεις που έχει πραγματοποιήσει η κεντρική τράπεζα σχετικά με τον αντίκτυπο της αγοράς ομολόγων της, προσθέτοντας ότι κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης της Τρίτης, η ιδέα επεκτάθηκε για την επισήμανση των σχετικών εγγράφων στον ιστότοπό της.

«Απ' όσο καταλαβαίνω, οι ερωτηθέντες στην υπόθεση και αυτοί στους οποίους απευθύνεται η διαταγή του δικαστηρίου είναι η γερμανική κυβέρνηση και το κοινοβούλιο», δήλωσε μέλος του συμβουλίου της ΕΚΤ. «Θα συνεχίσουμε να κάνουμε αυτό που κάνουμε. Δεν πρόκειται να λάβετε επίσημη απάντηση από την ΕΚΤ», πρόσθεσε.

Η ΕΚΤ δεν έχει ακόμη αποφασίσει επίσημα εάν θα απαντήσει στο γερμανικό δικαστήριο και ένας εκπρόσωπος αρνήθηκε να σχολιάσει. Αρκετά μέλη του συμβουλίου της ΕΚΤ πρότειναν ότι η Bundesbank θα μπορούσε να παράσχει μια αξιολόγηση αναλογικότητας για τη δική της εθνική κυβέρνηση ή το κοινοβούλιο, σύμφωνα με αρκετούς από αυτούς που παρακολούθησαν τη συνεδρίαση της Τρίτης.

«Η Bundesbank μπορεί να απαντήσει σε αυτό μέσω του υπουργείου Οικονομικών στο Βερολίνο», δήλωσε το πρώτο μέλος του συμβουλίου. Αυτό θα οδηγούσε τον Γενς Βάιντμαν, πρόεδρο της Bundesbank και μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, στη δύσκολη  θέση να πρέπει να δικαιολογήσει τις αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ, ύψους 2,2 τρισεκατομμυρίων ευρώ τα τελευταία πέντε χρόνια, παρά το γεγονός ότι ήταν ένας από τους μεγαλύτερους επικριτές της συγκεκριμένης πολιτικής στο συμβούλιο της ΕΚΤ. Η Bundesbank αρνήθηκε να σχολιάσει.

Το δεύτερο μέλος του συμβουλίου είπε ότι ο κ. Βάιντμαν βρισκόταν «σε πολύ δύσκολη κατάσταση, επειδή έχει εγκλωβιστεί μεταξύ του συνταγματικού δικαστηρίου της χώρας του και του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ, στο οποίο είναι μέλος». «Δεν θα εκπλαγώ εάν η [Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα] Μέρκελ δεν παρέμβει σε κάποιο σημείο για να το επιλύσει», δήλωσε το μέλος του συμβουλίου.

Αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες υπερασπίστηκαν ανοιχτά την ανεξαρτησία της ΕΚΤ και δήλωσαν ότι είναι υπόλογη μόνο στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και όχι στους εθνικούς δικαστές. 

«Δεν εναπόκειται σε κανένα συνταγματικό δικαστήριο να αποφασίσει τι μπορεί ή δεν μπορεί να κάνει η ΕΚΤ», δήλωσε χθες ο πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζουζέπε Κόντε, στην εφημερίδα Il Fatto Quotidiano. 

Ο υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Μπρουνό Λε Μερ, δήλωσε ότι η ΕΚΤ «λαμβάνει τις αποφάσεις της ανεξάρτητα και αποφασίζει για τους όρους άσκησης της εντολής της υπό την αποκλειστική εποπτεία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι ο θεματοφύλακας των Συνθηκών».

«Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου στην Καρλσρούη δεν αποτελεί στοιχείο σταθερότητας», δήλωσε ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών σε γραπτή του δήλωση προς τον Τύπο.

«Είναι σημαντικό να υπενθυμίσουμε την ανεξαρτησία της ΕΚΤ, η οποία είναι η μόνη που μπορεί να κρίνει τι είναι απαραίτητο όσον αφορά τη νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη», πρόσθεσε.

«Οι ευρωπαϊκές συνθήκες εγγυώνται την ανεξαρτησία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας», δήλωσε ο Λε Μερ και επισήμανε πως «Όλοι εμείς στη ζώνη του ευρώ δεσμευόμαστε για αυτήν την ανεξαρτησία της ΕΚΤ».

Πιο αποφασισμένη από ποτέ η ΕΚΤ

Αντιδρώντας στις αποφάσεις του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου, ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ, Λουίς Ντε Γκίντος, διαβεβαίωσε ότι η τράπεζα είναι πιο αποφασισμένη από ποτέ να βοηθήσει την οικονομία της Ευρωζώνης.

Η δήλωση του ντε Γκίντος δείχνει ότι η ΕΚΤ δεν σχεδιάζει να περιορίσει τη στήριξη που παρέχει, ακόμη και αν ρισκάρει τη μη συμμετοχή της Γερμανίας στις αγορές ομολόγων. 

«Παραμένουμε πιο αποφασισμένοι από ποτέ να διασφαλίσουμε υποστηρικτικές χρηματοπιστωτικές συνθήκες σε όλους τους τομείς και όλες τις χώρες για την απορρόφηση αυτού του πρωτοφανούς σοκ», είπε ο ντε Γκίντος στην Οικονομική και Νομισματική Επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Παραμένουμε έτοιμοι να κάνουμε περαιτέρω προσαρμογές στα μέτρα της νομισματικής πολιτικής μας, εφόσον δούμε ότι η έκταση της στήριξης είναι μικρότερη από αυτή που χρειάζεται», πρόσθεσε.

Παράλληλα, ο ντε Γκίντος είπε ότι η ΕΚΤ υπάγεται στη δικαιοδοσία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Φρανκφούρτη μπορεί και να μην ασχοληθεί καθόλου με το γερμανικό δικαστήριο.

Αναφερόμενος στις γερμανικές ανησυχίες σχετικά με την έλλειψη αναλογικότητας στις αποφάσεις της ΕΚΤ, τόνισε ότι η ΕΚΤ αξιολογεί τις παρενέργειές τους και αποδεικνύει την αναλογικότητα πριν από τις αποφάσεις για τη νομισματική πολιτική.

Ο ντε Γκίντος ζήτησε να αναλάβει μεγαλύτερο ρόλο η δημοσιονομική πολιτική στη μάχη κατά της ύφεσης, λέγοντας ότι η πολιτική της ΕΚΤ πρέπει να στηριχθεί. «Είναι ζωτικής σημασίας να είναι επαρκώς ισχυρή η δημοσιονομική απάντηση σε αυτή την κρίση, σε όλα τα μέρη της Ευρωζώνης», σημείωσε, προσθέτοντας: «Πρέπει να υπάρξει τώρα μία πολιτική συμφωνία για να συγκροτηθούν τα κατάλληλα εργαλεία για αυτή την κοινή αντίδραση».
 

Moody’s: Μπορεί να περιοριστεί η ευελιξία της ΕΚΤ

Την εκτίμηση ότι η απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου είναι αρνητική για το αξιόχρεο των χωρών της Ευρωζώνης κάνει ο οίκος αξιολόγησης Moody’s.

Όπως αναφέρει σε ανάλυσή του, η απόφαση του ανώτατου γερμανικού δικαστηρίου θα μπορούσε να εξασθενίσει την ικανότητα της ΕΚΤ να διατηρεί χαμηλό το κόστος δανεισμού τους.

Ειδικότερα, ο οίκος σημειώνει ότι η απόφαση αναδεικνύει τους περιορισμούς στις αγορές ομολόγων από την ΕΚΤ στο πλαίσιο του τελευταίου προγράμματός της (του έκτακτου προγράμματος αγορών για την αντιμετώπιση της πανδημίας ή PEPP, ύψους 750 δισ. ευρώ), καθώς αναφέρεται ρητά στους περιορισμούς που έχει επιβάλει η ίδια η ΕΚΤ για να μη θεωρηθούν οι αγορές αυτές ως νομισματική χρηματοδότηση των χωρών, η οποία είναι παράνομη.

Και προσθέτει: «Οι περιορισμοί αυτοί περιλαμβάνουν τη δέσμευση για αγορές κρατικών ομολόγων αυστηρά με βάση το ποσοστό συμμετοχής μίας χώρας στο κεφάλαιο της ΕΚΤ καθώς και τη μη αγορά περισσότερων από το ένα τρίτο των συνολικά επιλέξιμων ομολόγων της. Όταν, όμως, η ΕΚΤ ανακοίνωσε το PEPP, δήλωσε ότι θα άρει τον περιορισμό για τα ομόλογα που αγοράζει από μία χώρα και ότι θα δείξει ευελιξία όσον αφορά τον κανόνα για τη συμμετοχή στο κεφάλαιο της ΕΚΤ. Η ευελιξία αυτή θα μπορούσε να καταστεί δύσκολο να διατηρηθεί, επηρεάζοντας δυσμενώς την ικανότητα της ΕΚΤ να στηρίξει ένα χαμηλό κόστος χρηματοδότησης σε όλες τα κράτη - μέλη».

Το γερμανικό δικαστήριο έδωσε προθεσμία τριών μηνών στην ΕΚΤ να παρουσιάσει μία πιο αναλυτική δικαιολόγηση του προγράμματος αγορών κρατικών ομολόγων, προκειμένου η γερμανική κεντρική τράπεζα (Μπούντεσμπανκ) να συνεχίσει τη συμμετοχή της σε αυτό.

Ο Moody's εκτιμά ότι η ΕΚΤ θα κάνει αυτή την αξιολόγηση εντός του παραπάνω χρονικού πλαισίου. Η απόφαση ανέφερε ρητά ότι δεν αφορά στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων για την πανδημία που ανακοινώθηκε τον Μάρτιο, αλλά ο Moody's σημείωσε ότι η απόφαση αυτή θα έχει πιθανόν ως αποτέλεσμα τον περιορισμό της ευελιξίας που ανακοίνωσε η ΕΚΤ με το PEPP.
 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Τι απαντά η ΕΚΤ στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας
«Φωτιές» έχει ανάψει η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας περί συνταγματικότητας του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2015). Οι εύθραυστες ισορροπίες στην...
Τι απαντά η ΕΚΤ στην απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Γερμανίας
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Η απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου δένει τα χέρια της ΕΚΤ
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας με απόφασή του απειλεί να μπλοκάρει νέες αγορές κρατικών ομολόγων μέσω του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης ● Η αμφισβήτηση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Η απόφαση του γερμανικού δικαστηρίου δένει τα χέρια της ΕΚΤ
ΕΥΡΩΠΗ
Γερμανία: «Εν μέρει αντισυνταγματικό» το QE του 2015
Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Γερμανίας διέταξε την Κεντρική τράπεζα της χώρας (Bundesbank) να σταματήσει, μέσα στους επόμενους τρεις μήνες, να αγοράζει κρατικά ομόλογα στο πλαίσιο του προγράμματος ποσοτικής...
Γερμανία: «Εν μέρει αντισυνταγματικό» το QE του 2015
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
ΕΚΤ: αγορά ομολόγων ακόμα και χωρίς την Bundesbank
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) διαμορφώνει σχέδια έκτακτης ανάγκης για να υλοποιήσει το πρόγραμμα της αγοράς ομολόγων, ύψους πολλών τρισ. ευρώ, χωρίς τη συμμετοχή της γερμανικής κεντρικής τράπεζας...
ΕΚΤ: αγορά ομολόγων ακόμα και χωρίς την Bundesbank
ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Λαγκάρντ: «Η ΕΚΤ λογοδοτεί μόνο στο Ευρωκοινοβούλιο»
«Η ΕΚΤ θα κάνει ό,τι χρειαστεί για να στηρίξει την οικονομία της ευρωζώνης, χωρίς να πτοείται» δήλωσε η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Λαγκάρντ: «Η ΕΚΤ λογοδοτεί μόνο στο Ευρωκοινοβούλιο»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας