Αδιέξοδο Βορρά-Νότου για τον κοινοτικό προϋπολογισμό

Ολοι θέλουν συμφωνία -τα κράτη-μέλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο- επί του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) που θα καλύψει την περίοδο 2021-2027, αλλά δεν τα βρίσκουν στους αριθμούς, ενώ συνεχίζουν να υφίστανται έντονες διαφορές μεταξύ των κρατών-μελών που έχουν χωρίσει, όπως συνήθως, την Ευρώπη των 27 σε Βορρά και Νότο.

Η εικόνα που παρουσιάζει η Ε.Ε. εν όψει της έκτακτης συνόδου κορυφής στις 20 Φεβρουαρίου, με αποκλειστικό θέμα συζήτησης το ΠΔΠ, κάθε άλλο παρά ανοίγει την πόρτα της αισιοδοξίας ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα καταλήξουν σε συμφωνία.

Το διαζύγιο με το Ηνωμένο Βασίλειο δημιουργεί μια τρύπα των 75 δισ. ευρώ στον κοινοτικό προϋπολογισμό και η κάλυψή της έφερε στην επιφάνεια τα γνωστά δαιμόνια, τις διαφορές Βορρά-Νότου και τη διαμάχη για την ικανοποίηση εθνικών συμφερόντων.

Από τη μία πλευρά οι χώρες του πλούσιου Βορρά που επιθυμούν οικονομίες στον προϋπολογισμό αλλά χωρίς να θιγούν τομείς πάνω στους οποίους έχει χτιστεί η οικονομία τους (βιομηχανία, υψηλή τεχνολογία) και από την άλλη οι χώρες του Νότου που τροφοδοτούν με τα αγροτικά τους προϊόντα τον Βορρά και θέλουν να καλύψουν το οικονομικό χάσμα που υφίσταται με τους πλούσιους εταίρους, εκμεταλλευόμενες τους πόρους των κοινοτικών ταμείων.

Ποιος θα κάνει πίσω; Ο οργανωμένος, συμπαγής, τσιγκούνης και πάντα καχύποπτος Βορράς ή ο συνήθως αυθόρμητος, ανοργάνωτος, διχασμένος και ονειροπόλος Νότος; Προς το παρόν καμία πλευρά δεν κάνει πίσω, αλλά, όπως και να το κάνουμε, ο Βορράς διαθέτει τα περισσότερα όπλα.

Αναμένοντας τις συμβιβαστικές προτάσεις του Βέλγου προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, παρατηρείται ότι διαφορετικές θέσεις έχει διατυπώσει και η Κομισιόν σε σχέση με αυτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Η Επιτροπή έχει προτείνει για το ΠΔΠ αισθητές περικοπές στη γεωργία και τη συνοχή, κάτι που χαιρετίζει ο Βορράς και απορρίπτει ο Νότος, αλλά και αύξηση των ιδίων πόρων στο 1,114 % του ΑΕΠ των 27, ποσοστό που θεωρείται υπερβολικό από τις χώρες του Βορρά, οι περισσότερες εκ των οποίων συνεισφέρουν καθαρά στον προϋπολογισμό και επιθυμούν αύξηση στο 1%. Το Ευρωκοινοβούλιο ανέβασε τον πήχη των ιδίων πόρων στο επίπεδο του 1,3%.

Η απερχόμενη φινλανδική προεδρία είχε προτείνει τον περασμένο Δεκέμβριο τον καθορισμό του προϋπολογισμού της Ευρώπης των 27 στο επίπεδο του 1,07% (1,090 τρισ. ευρώ), αλλά η πρόταση απορρίφθηκε από τις χώρες του Νότου.

Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθούν τα «οράματα» της προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν για την «πράσινη συμφωνία» και την «Ευρώπη της Αμυνας» (ουσιαστικά τη συνεργασία των μεγάλων βιομηχανιών εξαγωγών όπλων, ιδίως της Γερμανίας και της Γαλλίας), το μεταναστευτικό, που θα απαιτήσει σημαντική αύξηση πόρων, και τις φιλοδοξίες για την περαιτέρω ανάπτυξη της ψηφιακής τεχνολογίας.

Στη σύνοδο της 20ής Φεβρουαρίου λοιπόν αναμένεται να βγούν τα πιστόλια στο τραπέζι, όπως έλεγε κάποιος.