Στο 2,1% του παγκόσμιου ΑΕΠ… εκτοξεύτηκαν οι στρατιωτικές δαπάνες

Στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών εκτοξεύτηκαν πέρυσι οι στρατιωτικές δαπάνες παγκοσμίως αντικατοπτρίζοντας τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις στον πλανήτη.

Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία -που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI)- οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν πέρσι κατά 2,6% φτάνοντας τα 1,822 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Επίπεδο που είναι το υψηλότερο από 1988 -το πρώτο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία- και κατά 76% υψηλότερο από το 1988, όταν καταγράφηκε το χαμηλότερο επίπεδο στρατιωτικών δαπανών στον κόσμο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο.

Συνολικά οι στρατιωτικές δαπάνες του 2018 αντιστοιχούσαν στο 2,1% του παγκόσμιου ΑΕΠ ή σε 239 δολάρια ανά άτομο.

Η αύξησή τους οφειλόταν κυρίως στη σημαντική μεγέθυνση των δαπανών ΗΠΑ και Κίνας. Οι δύο χώρες ήταν υπεύθυνες για το 50% της συνολικής αύξησης που σημειώθηκε παγκοσμίως και αιτία, σύμφωνα με το SIPRI, ήταν οι κλιμακούμενες εντάσεις μεταξύ τους.

Ειδικότερα οι στρατιωτικές δαπάνες των ΗΠΑ αυξήθηκαν πέρσι -για πρώτη φορά από το 2010- κατά 4,6%, στα 649 δισ. δολάρια. Οι ΗΠΑ ξοδεύουν μακράν τα περισσότερα χρήματα από οποιαδήποτε άλλη χώρα του πλανήτη.

Οι περσινές δαπάνες τους ισοδυναμούσαν με όσα ξοδεύουν συνολικά οι αμέσως επόμενες 8 χώρες. Στην άνοδό τους καθοριστικό ρόλο έπαιξαν τα προγράμματα προμηθειών που υπογράφηκαν μετά το 2017 από την κυβέρνηση Τραμπ.

H Κίνα από την πλευρά της ήταν η δεύτερη μεγαλύτερη σε στρατιωτικές δαπάνες χώρα του κόσμου πέρσι. Αύξησε τις δαπάνες της, για 24ο συνεχόμενο χρόνο, κατά 5% στα 250 δισ. δολάρια.

Οι στρατιωτικές δαπάνες της Κίνα είναι πλέον 10 φορές μεγαλύτερες σε σχέση με το 1994 και αντιστοιχούν στο 14% του παγκόσμιου συνόλου. Αντανακλούν, σύμφωνα με το SIPRI, τη συνεχή οικονομική ανάπτυξη της ασιατικής χώρας και τον ισχυρότερο ρόλο της στη διεθνή γεωπολιτική σκακιέρα.

Αξιοσημείωτη ήταν όμως πέρσι και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών Ασίας-Ωκεανίας για 30ό συνεχόμενο έτος. Αγγιξε τα 507 δισ. δολάρια και αντιστοιχούσε στο 28% του παγκόσμιου συνόλου.

Πριν από 3 δεκαετίες, το 1988, οι στρατιωτικές δαπάνες αυτής της περιοχής του πλανήτη αντιστοιχούσαν μόλις στο 9% του παγκόσμιου συνόλου. Μεταξύ των χωρών της περιοχής αξιοσημείωτη είναι η αύξηση των δαπανών δύο γνωστών αντιπάλων, της Ινδίας και του Πακιστάν, η Ινδία αύξησε συγκεκριμένα πέρσι τις δαπάνες της κατά 3,1% στα 66,5 δισ. δολάρια, ενώ το Πακιστάν κατά 11% στα 11,4 δισ. δολάρια.

Ανοδο όμως σημείωσαν οι στρατιωτικές δαπάνες και σε κάποιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης.

Η Πολωνία αύξησε τις δαπάνες της κατά 8,9% στα 11,6 δισ. δολάρια, η Ουκρανία κατά 21% στα 4,8 δισ. δολάρια, ενώ άνοδο μεταξύ 18% και 24% καταγράφηκε και στις δαπάνες Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Λιθουανίας και Λετονίας. Πίσω από την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών σε αυτές τις χώρες υπάρχει, σύμφωνα με το SIPRI, ο φόβος της Ρωσίας, η οποία ωστόσο μείωσε τις δικές της δαπάνες πέρσι.

Αξιοσημείωτη πάντως είναι και η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών της γειτονικής Τουρκίας κατά 24% στα 19 δισ. δολάρια. Ηταν η μεγαλύτερη αύξηση στρατιωτικών δαπανών μεταξύ των 15 χωρών του κόσμου που δαπανούν τα περισσότερα για άμυνα.