Ξεκίνησαν οι πρώτες αντιδράσεις από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το προσχέδιο του προϋπολογισμού της Ρώμης με έλλειμμα 2,4% του ΑΕΠ για τα επόμενα τρία χρόνια, τρεις φορές μεγαλύτερο από τον προηγούμενο στόχο.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξε σήμερα ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι που έθεσε η ευρωσκεπτικιστική ιταλική κυβέρνηση είναι «ενάντια στους πολίτες» και μπορούν να πλήξουν όσους αποταμιεύουν χρήματα χωρίς να δημιουργούν θέσεις εργασίας.
«Ανησυχώ πολύ για ό,τι συμβαίνει στην Ιταλία», δήλωσε ο Αντόνιο Ταγιάνι, αντιπολιτευόμενος πολιτικός στην Ιταλία και στενός σύμμαχος του πρώην πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι.
«Αυτός ο προϋπολογισμός δεν είναι για τους πολίτες, είναι ενάντια στους πολίτες», είπε για να προσθέσει ότι τα σχεδιαζόμενα μέτρα «θα δημιουργήσουν πολλά προβλήματα στον Βορρά χωρίς να λύνουν προβλήματα στον Νότο», που είναι το λιγότερο ανεπτυγμένο τμήμα της χώρας.
Επίσης, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων διαμήνυσε ότι η Ρώμη έχει κάθε συμφέρον να σεβαστεί τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ε.Ε. και ότι δεν υπάρχει κανένα κέρδος από μια αντιπαράθεση με την Ιταλία για τους στόχους της.
«Ωστόσο δεν ωφελεί επίσης αν η Ιταλία δεν σέβεται τους κανόνες και δεν μειώνει το χρέος της το οποίο παραμένει σε εκρηκτικά επίπεδα», σημείωσε ο Πιέρ Μοσκοβισί μιλώντας στο γαλλικό κανάλι BFM TV.
Μάλιστα, δήλωσε ότι θεωρεί δυνατή την επιβολή κυρώσεων, αν κριθεί ότι ο προϋπολογισμός ξεφεύγει από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αν και, όπως πρόσθεσε, δεν τάσσεται γενικά υπέρ αυτού του μέτρου.
Δημοσιεύματα έγραψαν σήμερα ότι ο Ιταλός πρόεδρος, Σέρτζιο Ματαρέλα, τηλεφώνησε στον υπουργό Οικονομικών Τζιοβάνι Τρία χθες για να του ζητήσει να μην παραιτηθεί και να αποφευχθεί μια αβεβαιότητα στις αγορές.
«Δεν έχουμε την πρόθεση να πάμε σε σύγκρουση. Τώρα ξεκινά ο διάλογος με την Ευρώπη και με τους πρωταγωνιστές του ιδιωτικού τομέα. Δεν ανησυχώ για την αντίδραση των αγορών, μείναμε κάτω από τα 3% στην σχέση ελλείμματος- ΑΕΠ, και αποδείξαμε ότι είμαστε αξιόπιστοι», δήλωσε ο αρχηγός των Πέντε Αστέρων και υπουργός Εργασίας Λουίτζι Ντι Μάιο.
«Oι αγορές θα συμφιλιωθούν με την πραγματικότητα. Τα μέτρα αυτά είναι ένα βήμα προς τον πολιτισμό», πρόσθεσε ο υπουργός Εσωτερικών και γραμματέας της ακροδεξιάς Λέγκας του Βορρά, Ματέο Σαλβίνι.
Αναταράξεις στις αγορές
Παράλληλα, σύμφωνα με διεθνή μέσα, το ευρώ υποχώρησε σε χαμηλό 11 ημερών, ενώ τα ιταλικά spreads έσπασαν το φράγμα των 260 μονάδων κι έφτασαν στα 265 σήμερα το πρωί.
Τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια άνοιξαν πτωτικά, με τις μετοχές των ιταλικών τραπεζών, που είναι ευαίσθητες στον πολιτικό κίνδυνο λόγω των μεγάλων χαρτοφυλακίων τους κρατικών ομολόγων, να δέχονται το μεγαλύτερο πλήγμα από την πίεση για πωλήσεις.
Οι αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων σκαρφάλωσαν στο υψηλότερο επίπεδο τριών εβδομάδων με το επιτόκιο του να ξεπερνά το 3%, μετά και την ανακοίνωση της απόφασης της ιταλικής κυβέρνησης με στόχο την χρηματοδότηση των προεκλογικών της υποσχέσεων.
Πρόκειται για τη αύξηση των κρατικών δαπανών σχετικά την εφαρμογή του «εισοδήματος του πολίτη», φορολογικές περικοπές και ενίσχυση των δημόσιων επενδύσεων στις υποδομές.
Οι τελευταίες εξελίξεις σηματοδοτεί μια «νίκη» για για τους αρχηγούς των συγκυβερνώντων κομμάτων έναντι του τεχνοκράτη υπουργού Οικονομικών, Τζιοβάνι Τρία, ο οποίος ζητούσε μικρότερο 1,6%, ώστε να τηρηθούν οι σχετικοί κανόνες της Ε.Ε.
Κι αυτό γιατί παρά το γεγονός ότι σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες το όριο στην Ε.Ε. είναι στο 3%, η Κομισιόν θέλει να είναι κατά πολύ λιγότερο στην Ιταλία προκειμένου να αντιμετωπιστεί το δημόσιο χρέος της, το δεύτερο μεγαλύτερο στην ευρωζώνη μετά από αυτό της Ελλάδας.
«Η Ρώμη επιχειρεί να δημιουργήσει “μαύρο κύκνο”»
Σύμφωνα με την Huffington Post, η «ανταρσία» σηματοδοτεί μία προσπάθεια για να εκβιαστούν διαρθρωτικές αλλαγές στην Ευρώπη, αυτές που ακριβώς πραγματοποιεί η κυβέρνηση της Λέγκας του Βορρά και του Κινήματος των 5 Αστέρων και συμπυκνώνονται σε δύο εκρηκτικά στοιχεία.
Δηλαδή, να αγνοηθούν οι δεσμεύσεις της χώρας για το έλλειμμα και το χρέος και να τεθεί στο περιθώριο η κλασσική μέθοδος, ο διάλογος, που τα τελευταία χρόνια είχε εξασφαλίσει δημοσιονομική ευελιξία πολλών εκατ. ευρώ στην Ιταλία.
Είναι, εν ολίγοις η δημιουργία in vitro (σε δοκιμαστικό σωλήνα) του λεγόμενου «μαύρου κύκνου», το σενάριο εκείνο που διά στόματος του υπουργού Πάολο Σαβόνα, προβλέπει πως η χώρα «δεν θα πρέπει πλέον να προετοιμάζεται για να χειριστεί την κανονικότητα, αλλά το σοκ».
«Η πορεία της Ρώμης έρχεται σε σύγκρουση με την Ευρώπη». Αυτό επιβεβαιώνεται και από τους εξίσου σκληρούς τόνους, με την οποία ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος προσπαθεί να καταρρίψει το ιταλικό επιχείρημα.
«Ο στόχος» του ελλείμματος-ΑΕΠ στο 2,4% «είναι πολύ υψηλός», δήλωσε ίδιος στο πρακτορείο Bloomberg, δηλώνοντας πως το ανώτατο όριο που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει, ίσως ήδη από αύριο, ότι αποδέχεται -ήτοι 1,6%- είναι ακριβώς το ύψος που επεδίωκε και ο Τρία.
Σενάρια για την αντίδραση των Βρυξελλών
Και εάν το τόλμημα της ιταλικής κυβέρνησης είναι εντυπωσιακό, εξίσου εντυπωσιακές ενδέχεται να είναι και οι συνέπειες του πλου της σε αχαρτογράφητα νερά. Οι Βρυξέλλες πιθανόν θα περιμένουν το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού, το οποίο αναμένεται να είναι έτοιμο μέχρι τις 15 Οκτωβρίου και κατόπιν θα έχει δύο δυνατότητες.
Η πρώτη, και αναμενόμενη, είναι να απορρίψει το κείμενο: κάτι που θα γινόταν για πρώτη φορά στην Ιστορία της Ε.Ε. Είναι κάτι που μπορεί να το κάνει, όμως θα πρέπει γι’ αυτό να συντρέχουν «σοβαρές κι εμφανείς παραβιάσεις των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας».
Στην περίπτωση αυτή, ο προϋπολογισμός θα επέστρεφε στο ιταλικό Κοινοβούλιο με το αίτημα για σύνταξη νέου κείμενου εντός τριών εβδομάδων, το προοίμιο για μια νέα εξέτασή του από την Επιτροπή.
Στην ουσία, αυτό ισοδυναμεί με ένα πήγαινε-έλα, που θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου στην ήδη σοβούσα πολεμική περί του θέματος της αμφισβητούμενης εθνικής κυριαρχίας, με τις αγορές να περιμένουν στο παρασκήνιό της για να ανταποκριθούν στις όποιες αναταράξεις.
Ο άλλος δρόμος που δύναται να ακολουθήσει η Επιτροπή, είναι εξίσου επικίνδυνη για την Ιταλία. Είναι η δυνατότητα εκκίνησης της διαδικασίας για παράβαση της ρήτρας για υπερβολικό έλλειμμα, η οποία θα πυροδοτούσε αύξηση του χρέους. Επειδή το 2,4% ακυρώνει κάθε προσπάθεια για τη μείωση του χρέους ή ακόμα για σταθεροποίησή του. Απεναντίας θα έχει ένα δυσμενές αποτέλεσμα, και αυτό επίσης αντίθετο με τις νουθεσίες, πολλές φορές με αυστηρό ύφος, της Ευρώπης.
