Η Τουρκία βυθίζεται όλο και περισσότερο στην οικονομική κρίση, με αποτέλεσμα οι «Κασσάνδρες» των αγορών να μιλούν πλέον για την ανάγκη προσφυγής στο ΔΝΤ και capital controls.
Η εξάρτηση της οικονομίας της γειτονικής χώρας από τον ξένο δανεισμό και το υψηλό έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της την καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτη στα εξωτερικά σοκ και -επί της ουσίας- έρμαιο των διαθέσεων των αγορών.
Η επιδείνωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, το τελευταίο διάστημα, χειροτέρεψε ακόμη περισσότερο αυτήν την κατάσταση, οδηγώντας σε δραματική υποτίμηση της λίρας, εκτόξευση του κόστους δανεισμού σε ιστορικά ρεκόρ και τον πληθωρισμό σε τριπλάσια επίπεδα από τον στόχο που είχε για φέτος η κεντρική τράπεζα.
Χθες, μετά το ξεπούλημα της Δευτέρας και τη μεγάλη βουτιά 5,5% έως τις 4.250 λίρες ανά δολάριο, η ισοτιμία του τουρκικού νομίσματος ανέκαμψε προσωρινά.
Στη συνέχεια χάθηκε, όμως, το μεγαλύτερο μέρος των κερδών, με αποτέλεσμα, αργά το απόγευμα, η ισοτιμία της λίρας με το αμερικανικό νόμισμα να προσεγγίζει τις 5,3130 λίρες ανά δολάριο, ενώ, με το κοινό νόμισμα, τις 6,1503 λίρες ανά ευρώ.
Οι απώλειες της λίρας αυτό τον μήνα άγγιξαν έτσι το 8%, ενώ από την αρχή το έτους το 28%. Σε αυτήν την πτώση της συντελεί σε μεγάλο βαθμό -σύμφωνα με τους αναλυτές- η διστακτικότητα της κεντρικής τράπεζας να προχωρήσει σε μια νέα αύξηση των επιτοκίων, εξαιτίας των πιέσεων που δέχεται από την κυβέρνηση.
Η καθίζηση της λίρας έχει ως αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών των εισαγόμενων αγαθών, την εκτόξευση του πληθωρισμού στο 17% τον Ιούλιο και τη σημαντική συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των Τούρκων.
Την ίδια στιγμή, το κόστος δανεισμού του τουρκικού Δημοσίου ίπταται στη στρατόσφαιρα. Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων εξακοντίστηκαν χθες έως και 42 μονάδες βάσης υψηλότερα, σημειώνοντας νέο ρεκόρ στο 20,9%.
Αλλά και στο Χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης τα πράγματα δεν είναι καλύτερα. Ο δείκτης BIST 100 της τουρκικής αγοράς σημείωνε, χθες, άνοδο περίπου 2%.
Οι απώλειές του από την αρχή του έτους ανέρχονται στο 18%, ενώ αποτιμώμενες σε δολάριο πλησιάζουν το 40%. Ολα αυτά υποδηλώνουν εκροές κεφαλαίων και παραπέμπουν σε έλλειψη ρευστότητας.
Οι τράπεζες
Η Goldman Sachs προειδοποίησε, χθες, ότι μια περαιτέρω υποχώρηση της λίρας προς το επίπεδο των 7,1 λιρών ανά δολάριο θα μπορούσε να εξανεμίσει τα κεφαλαιακά αποθέματα των τραπεζών.
Αρκετοί είναι πλέον είναι αυτοί που μιλούν για την ανάγκη υιοθέτησης ελέγχων στη διακίνηση κεφαλαίων (capital controls) και ενδεχομένως προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
«Η στιγμή που η Τουρκία θα αναγκαστεί να πάει στο ΔΝΤ για στήριξη, πλησιάζει», τόνισε χαρακτηριστικά χθες στο Bllomberg ο επικεφαλής στρατηγικής αναδυόμενων αγορών της σκανδιναβικής χρηματιστηριακής εταιρείας SEB, Πιερ Χάμερλαντ.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διευθυντής αναδυόμενων αγορών της νεοϋορκέζικης επενδυτικής ΑllianceBernstein Σαμάιλα Χαν υποστήριξε ότι «τα capital controls δεν είναι πλέον ένα μακρινό σενάριο, καθώς οι τουρκικές Αρχές δεν δείχνουν σημάδια μεταστροφής σε πιο ορθόδοξες πολιτικές».
Συμπλήρωσε ότι αυτό που χρειάζεται τώρα η λίρα είναι «η ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, αυστηρότερη νομισματική πολιτική και ένα πρόγραμμα του ΔΝΤ».
Η εν λόγω προτεινόμενη από τους ανθρώπους των αγορών «κλασική συνταγή» υποδηλώνει ότι, παρ’ όλο που πιέζουν με τις κινήσεις τους για μια μεγάλη αύξηση των επιτοκίων από την τουρκική κεντρική τράπεζα, στην πραγματικότητα δεν πιστεύουν ότι αυτή και άλλα μέτρα νομισματικής πολιτικής αρκούν πλέον για να αντιστραφεί η κατάσταση.
Σε αυτό το κλίμα, αντιπροσωπεία Τούρκων αξιωματούχων με επικεφαλής το νέο αναπληρωτή υπουργό Εξωτερικών επισκέπτεται αύριο την Ουάσινγκτον, προκειμένου να συζητήσει με την αμερικανική κυβέρνηση τη διαμάχη μεταξύ των δύο χωρών.
Οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις επιδεινώθηκαν, λόγω των διαφορών στη Συρία και της δίκης του Αμερικανού πάστορα στην Τουρκία.
Η Ουάσινγκτον «έβαλε φωτιά στα μπατζάκια» του Ερντογάν, όταν ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ότι επανεξετάζει την αδασμολόγητη πρόσβαση κάποιων τουρκικών εξαγωγών στην αμερικανική αγορά.
