Η ΕΚΤ τερματίζει την ποσοτική χαλάρωση αλλά δεν ανεβάζει τα επιτόκια

Με μια απόφαση που αντικατοπτρίζει απόλυτα τη μάχη μεταξύ «γερακιών» και «περιστεριών» στο διοικητικό της συμβούλιο, η ΕΚΤ ανακοίνωσε, χθες, το τέλος του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης στο τέλος του 2018, αλλά από την άλλη πλευρά και τη διατήρηση των επιτοκίων της στα σημερινά ιστορικά χαμηλά τους επίπεδα για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο.

Παραγκωνίζοντας την οικονομική επιβράδυνση που παρουσιάζει τους τελευταίους μήνες η ευρωζώνη, αλλά και τους κινδύνους ενίσχυσης του προστατευτισμού στο διεθνές εμπόριο, το δ.σ. της ΕΚΤ αποφάσισε συγκεκριμένα, χθες, στη Ρίγα της Λετονίας, ότι οι αγορές ομολόγων και άλλων στοιχείων ενεργητικού, ύψους 30 δισ. ευρώ μηνιαίως, που συνθέτουν το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης θα συνεχιστούν έως τον Σεπτέμβριο.

Στη συνέχεια, θα περιοριστούν στα 15 δισ. ευρώ μηνιαίως ώς τα τέλη Δεκεμβρίου, οπότε και θα σταματήσουν οριστικά.

Η ΕΚΤ ξεκίνησε το πρόγραμμα των αγορών τον Ιανουάριο του 2015, σε μια προσπάθειά της να αντιμετωπίσει τον αποπληθωρισμό που πλανιόταν πάνω από την οικονομία της ευρωζώνης και να τονώσει την ανάπτυξη.

Στα 2,5 χρόνια που εφάρμοσε αυτό το μέτρο, η οικονομική δραστηριότητα στην ευρωζώνη επιταχύνθηκε αξιοσημείωτα.

Κάποιες εκτιμήσεις θεωρούν ότι η ποσοτική χαλάρωση συνεισέφερε 0,75% ετησίως στον μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 2,25% της ευρωζώνης αυτήν την περίοδο.

Εντονες πιέσεις

Ο τερματισμός της ποσοτικής χαλάρωσης έρχεται έπειτα από έντονες πιέσεις μερίδας χωρών της ευρωζώνης, επικεφαλής των οποίων είναι η Γερμανία.

Οι Γερμανοί -που είδαν την οικονομία τους να ακμάζει μέσα στην κρίση περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη χώρα-μέλος της ευρωζώνης- δεν χώνεψαν ποτέ ότι η κεντρική τράπεζα του ευρώ δαπάνησε 2,4 τρισ. ευρώ όλα αυτά τα χρόνια, φορτώνοντας το χαρτοφυλάκιό της (και) με ομόλογα «απείθαρχων» δημοσιονομικά χωρών.

Τα «γεράκια» τους στην ΕΚΤ, όπως ο τωρινός πρόεδρος Bundesbank, Γενς Βάινταν, πίεζαν πάντα για τερματισμό του προγράμματος αγορών και αύξηση των επιτοκίων.

Ομως στο δ.σ. της ΕΚΤ υπήρχαν και «περιστέρια», με σημαντικότερο αυτών τον πρόεδρό της, Μάριο Ντράγκι, ο οποίος, βάζοντας χθες τη δική του πινελιά στις αποφάσεις, διεμήνυσε ότι τα επιτόκια της ΕΚΤ θα παραμείνουν στα σημερινά τους ιστορικά χαμηλά επίπεδα έως τον επόμενο Ιούνιο «και σε κάθε περίπτωση για όσο χρόνο είναι αναγκαίος προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η εξέλιξη του πληθωρισμού συμβαδίζει με τις σημερινές προσδοκίες της τράπεζας».

Η δήλωση αυτή -και η αντίστοιχη απόφαση του δ.σ. της ΕΚΤ- μέτρησε πολύ περισσότερο χθες στις αγορές απ’ ό,τι ο τερματισμός της ποσοτικής χαλάρωσης.

Ενδεικτικό ότι το ευρώ, ενώ στην αρχή ενισχύθηκε πάνω από τα 1,1850 δολάρια, υποχώρησε στη συνέχεια περί τα 1,1745 δολάρια, καταγράφοντας απώλειες σε σχέση με προχθές.

Παρότι ο τερματισμός της ποσοτικής χαλάρωσης αποτελεί σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, ο Ντράγκι τόνισε ακόμη στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου ότι ο διευκολυντικός (για την ανάπτυξη) χαρακτήρας αυτής θα διατηρηθεί.

Ο κεντρικός τραπεζίτης του ευρώ παραδέχθηκε ακόμη ότι, παρά την καλύτερη κατάσταση της ευρωπαϊκής οικονομίας, κίνδυνοι όπως ο μετριασμός της ανάπτυξης και οι γεωπολιτικές εξελίξεις παραμένουν.

Υπογράμμισε, επίσης, το γεγονός ότι η πρόσφατη κρίση στην Ιταλία δεν μεταδόθηκε σε άλλες χώρες και ότι η ΕΚΤ δεν βλέπει κίνδυνο εξόδου της από το ευρώ, ενώ έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις ζημιές που θα επιφέρει ενδεχόμενος εμπορικός πόλεμος.