Mε τους υπουργούς του εξ αριστερών και τους εργάτες της αμερικανικής χαλυβουργίας εκ δεξιών, ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε χθες την απειλή του πράξη, ανακοινώνοντας επίσημα από τον Λευκό Οίκο δασμούς 25% στον εισαγόμενο χάλυβα και 10% στο αλουμίνιο, αφήνοντας όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο τροποποίησής τους ή απόσυρσής τους αν οι χώρες που ζημιώνονται αποδείξουν ότι δεν απειλούν την… εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Ο Αμερικανός πρόεδρος διεμήνυσε ότι η εφαρμογή των δασμών θα ξεκινήσει έπειτα από 15 ημέρες και ότι από αυτούς θα εξαιρεθούν οι γείτονες και εταίροι των ΗΠΑ στη Συμφωνία Εμπορίου Βορείου Ατλαντικού (NAFTA), Καναδάς και Μεξικό.
Για την «πέτρα του σκανδάλου» Κίνα είπε μόνο ότι το εμπορικό έλλειμμα με αυτήν πρέπει να μειωθεί.
Ο Τραμπ «κοκορεύτηκε» στην ομιλία του ότι υλοποιεί μια από τις πιο σημαντικές προεκλογικές του υποσχέσεις και κατηγόρησε την προηγούμενη κυβέρνηση ότι δεν προστάτευσε την αμερικανική χαλυβουργία και αλουμινοβιομηχανία.
«Τα εργοστάσια αφέθηκαν να σβήσουν και να σκουριάσουν, ενώ οι κοινότητες μετατράπηκαν σε πόλεις-φαντάσματα» τόνισε, προσθέτοντας ότι «η προδοσία τέλειωσε».
Η εξαίρεση κάποιων χωρών από τους δασμούς σηματοδοτεί συμβιβασμό από το αρχικό σχέδιο του Τραμπ για δασμούς σε όλους.
Η ήπια ακόμη ρητορική κατά της Κίνας υποδεικνύει ότι υποτιθέμενη βασική αιτία της εφαρμογής των δασμών δεν είναι ο στόχος.
Μένει έτσι η Ευρώπη, η οποία, αν και θέλει να αποφύγει έναν εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, προετοιμάζεται πλέον για κάθε ενδεχόμενο.
Ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί διεμήνυσε χθες ότι η Ε.Ε. έχει ένα ολόκληρο οπλοστάσιο στη διάθεσή της για να αντιδράσει ενώ θέση πήρε και ο πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, δηλώνοντας μεταξύ άλλων ότι «αν βάζεις δασμούς στους συμμάχους σου, τότε ποιοι είναι οι εχθροί σου;».
Από την πλευρά του, ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών, Γουάνγκ Γι, είπε ότι οποιοδήποτε μέτρο στοχεύει κατά του Πεκίνου θα πάρει μια «δικαιολογημένη και αναγκαία απάντηση». «Ο εμπορικός πόλεμος δεν είναι ποτέ η σωστή λύση» συμπλήρωσε.
Νωρίτερα χθες περισσότεροι από 100 Ρεπουμπλικανοί βουλευτές –μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων– διεμήνυσαν με επιστολή τους ότι στηρίζουν τον Τραμπ σε μέτρα εναντίον της Κίνας, τον κάλεσαν όμως παράλληλα να επανεξετάσει τους ευρείς δασμούς προκειμένου να αποφευχθούν οι αρνητικές συνέπειες στην αμερικανική οικονομία και στους εργαζομένους.
Ο Τραμπ δικαιολόγησε επίσημα τους δασμούς, υποστηρίζοντας ότι οι εισαγωγές φθηνού χάλυβα και αλουμινίου αποτελούν κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Οι κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, όμως, επιτρέπουν σε μια χώρα να ανταποδώσει τους δασμούς με δικά της μέτρα, αν διαπιστωθεί ότι αυτή η λογική είναι αβάσιμη.
Το όριο των ανταποδοτικών μέτρων ισοδυναμεί συνήθως με τα χαμένα από το εμπόριο έσοδα της εξάγουσας χώρας.
Μετά την επιβολή των δασμών από τις ΗΠΑ, η Κίνα ή οποιαδήποτε άλλη χώρα επιθυμεί θα μπορεί έτσι να προσφύγει στον ΠΟΕ εκφράζοντας τη διαφωνία της με την αιτιολόγηση των αμερικανικών δασμών.
Αν ο ΠΟΕ τη δικαιώσει, τότε οι ΗΠΑ οφείλουν να διορθώσουν τους δασμούς.
Αν η Ουάσινγκτον αρνηθεί, τότε η χώρα που προσέφυγε μπορεί να απαιτήσει αποζημίωση και ο ΠΟΕ να θεσμοθετήσει «εξουσιοδοτημένα αντίποινα».
Από τη στιγμή που οι απώλειες θεσμοθετηθούν, η προσφεύγουσα χώρα έχει τη διακριτική ευχέρεια να καταρτίσει κατάλογο αμερικανικών προϊόντων στα οποία θα επιβάλει δασμούς.
Πάντως, τα εξουσιοδοτημένα αντίποινα είναι σπάνια. Ο ΠΟΕ τα έχει θεσπίσει μόλις σε 15 περιπτώσεις από το 1995.
