efsyn.gr , Μπάμπης Μιχάλης
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Είδε κι απόειδε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) με τους τραπεζίτες και αποφάσισε να δημιουργήσει το δικό της επιτόκιο αναφοράς. Βλέποντας την αδράνεια του τραπεζικού κλάδου στην πρωτοβουλία που ο ίδιος είχε αναλάβει για τη δημιουργία ενός νέου διατραπεζικού επιτοκίου Euribor, η ΕΚΤ ανακοίνωσε χθες ότι θα καθιερώσει ώς το 2020 ένα νέο επιτόκιο αναφοράς για τον δανεισμό μιας ημέρας (overnight reference rate). Το νέο βραχυπρόθεσμο επιτόκιο της διατραπεζικής αγοράς θα είναι -σύμφωνα με την ΕΚΤ- συμπληρωματικό των επιτοκίων αναφοράς που ήδη υπάρχουν και θα βασίζεται αποκλειστικά σε καταγεγραμμένες συναλλαγές.

Πραγματικά στοιχεία!

Η απόφαση της ΕΚΤ προέκυψε μετά την αποτυχία σχεδίου για τη μεταρρύθμιση του επιτοκίου αναφοράς Euribor. Προκάλεσε την άμεση αντίδραση των τραπεζιτών οι οποίοι παραπονιούνται για το γεγονός ότι το νέο σύστημα θα βασίζεται στις συναλλαγές, δηλαδή σε πραγματικά στοιχεία. Ούτε λίγο ούτε πολύ, οι τραπεζίτες ισχυρίζονται ότι ένα σύστημα που βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία και όχι σε αυτά που λένε οι υπάλληλοί τους θα έχει υπερβολική επίδραση στο επίπεδο των επιτοκίων, τη μεταβλητότητα και τους όγκους συναλλαγών.

Ας σημειωθεί ότι τα δύο σημαντικότερα επιτόκια αναφοράς Euribor και Libor διαμορφώνονται βάσει των τιμών που δίνει καθημερινά μια χούφτα υπαλλήλων των μεγαλύτερων τραπεζών του κόσμου προς… ενώσεις τραπεζών.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει και την ασύστολη χειραγώγησή τους. Η βροχή αποκαλύψεων μετά το 2010 έδειξε ότι οι αρμόδιοι υπάλληλοι των μεγάλων τραπεζών (Deutsche Bank, Societe Generale UBS, Credit Suisse, Barclays, RBS, JP Morgan, Citigroup, Morgan Stanley, HSBC μεταξύ άλλων) προσυνεννοούνταν καθημερινά για τις τιμές που θα ανέφεραν προς τις αρμόδιες αρχές (Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Τραπεζών, Ενωση Βρετανών Τραπεζιτών κ.ά.) και διαμόρφωναν τα επιτόκια αναφοράς (μέσος όρος) στα επίπεδα που ήθελαν.

Ανεβοκατεβάζοντας Libor και Euribor εκεί όπου επιθυμούσαν, οι τραπεζίτες επηρέαζαν παράλληλα και τις τιμές μυριάδων χρηματοπιστωτικών προϊόντων (δάνεια, παράγωγα, συμβόλαια κ.λπ.) συνολικής αξίας 350-500 τρισ. δολαρίων που διαμορφώνονται βάσει αυτών των επιτοκίων. Μια απειροελάχιστη μεταβολή του Libor ή του Euribor μπορούσε να αποφέρει τεράστια κέρδη σε έναν χρηματιστή που παίζει καθημερινά με χαρτοφυλάκια δεκάδων δισεκατομμυρίων.

Μια αύξηση του επιτοκίου αναφοράς κατά 0,002%, για παράδειγμα, ήταν αρκετή για την εξαγωγή κέρδους 250 χιλιάδων δολαρίων ημερησίως από μια επενδυτική θέση 50 δισ. δολαρίων. Χωρίς πολύ κόπο, απλά με ένα τηλεφώνημα ή ένα e-mail σε έναν συνάδελφο. Tη δράση της συμμορίας αυτών των υπαλλήλων τη γνώριζαν βεβαίως οι επικεφαλής των τραπεζών. Εκαναν όμως τα στραβά μάτια αφού τα κέρδη που έφερναν στα ιδρύματά τους ήταν τεράστια. Εκτιμάται ότι από την εν λόγω κομπίνα μόνον η Deutschebank είχε κέρδη μεγαλύτερα του μισού δισ. δολαρίων το 2008.

Καταγγελίες από το 2007

Αλλά και οι αρμόδιες εποπτικές αρχές γνώριζαν, αφού για το Libor υπήρχαν καταγγελίες από το 2007. Ομως και αυτές δεν έκαναν τίποτα. Κινήθηκαν μόνον όταν μια μικρότερη εταιρεία του κλάδου υπέβαλε αγωγές προς 11 τραπεζικούς κολοσσούς για χειραγώγηση. Το μπαράζ των αποκαλύψεων που ακολούθησε οδήγησε σε περαιτέρω αγωγές, κάποια πρόστιμα και ελάχιστες ποινές φυλάκισης σε χρηματιστές και κατώτερους τραπεζικούς υπαλλήλους. Κανένα από τα μεγάλα τραπεζικά στελέχη, κανένας πρόεδρος ή διευθύνων σύμβουλος δεν διώχθηκε ποινικά, ενώ τα «ιδρύματα» γλίτωσαν το λουκέτο -που τους άρμοζε- με τη γνωστή μέθοδο του εξωδικαστικού συμβιβασμού.