Τη νέα αρχιτεκτονική του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της Ε.Ε. για την επταετία 2028-2034 συμφώνησαν χθες στο Συμβούλιο Γενικών υποθέσεων οι Ευρωπαίοι υπουργοί. Πρόκειται για μια σημαντική νίκη των χωρών της Βόρειας Ευρώπης, των γνωστών ως «τσιγκούνηδων του Βορρά», που πλέον θέλουν να λέγονται «μεταρρυθμιστές».
Κι αυτό γιατί οι χώρες αυτές -που εισφέρουν στην Ε.Ε. περισσότερα χρήματα από αυτά που παίρνουν πίσω- πίεζαν για την αναδιαμόρφωση του προϋπολογισμού, ώστε να μην καθορίζεται από τις αγροτικές και περιφερειακές δαπάνες, αλλά να δίνεται έμφαση στις προτεραιότητες της ανταγωνιστικότητας και της άμυνας. Κάτι που πρότεινε η Κομισιόν και τελικά χθες υιοθετήθηκε.
Ηταν ένας συμβιβασμός που επέλεξε σκόπιμα η κυπριακή προεδρία, η οποία πρότεινε την κατανομή των κονδυλίων της Ε.Ε. για το ΠΔΠ, προκειμένου να «σώσει» τον φάκελο της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, της Συνοχής και των Εσωτερικών Υποθέσεων των κρατών-μελών. Η πρόταση είναι κατά τι «κουτσουρεμένη» (κατά 2%) από την πρόταση της Κομισιόν.
Οι χθεσινές συνομιλίες σηματοδοτούν την πρώτη συζήτηση σε επίπεδο υπουργών για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ε.Ε. από τότε που η κυπριακή προεδρία αποκάλυψε το διαπραγματευτικό της πλαίσιο, το οποίο για πρώτη φορά έθεσε στο τραπέζι συγκεκριμένα ποσά. Οι υπουργοί συμφώνησαν στους τρεις βασικούς πυλώνες του προϋπολογισμού. Ο πρώτος αφορά τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης – τον φάκελο δηλαδή των κρατών-μελών με όλα τα εθνικά κονδύλια.
Ο δεύτερος είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, που είναι ένα ταμείο για την καινοτομία και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής οικονομίας. Και ο τρίτος πυλώνας, με το όνομα «Παγκόσμια Ευρώπη», στόχο έχει να καταστήσει την εξωτερική δράση της Ε.Ε. πιο ευέλικτη, για γεωπολιτικούς και γεωστρατηγικούς λόγους.
Ενώ υπήρξε συμφωνία για την αρχιτεκτονική, οι διαφορές και τα χάσματα μεταξύ των απόψεων των κρατών-μελών παραμένουν αγεφύρωτα.
Οι υπουργοί Ευρωπαϊκών Θεμάτων συμφώνησαν επίσης να δώσουν στις πρωτεύουσες μεγαλύτερη εξουσία να παγώσουν κεφάλαια για χώρες που παραβιάζουν τα δημοκρατικά και δικαστικά πρότυπα της Ε.Ε., κοινώς το Κράτος Δικαίου. Επιμένουν στη θέση τους για αύξηση του ΠΔΠ κατά 10% από την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οι εισηγητές προϋπολογισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν χθες ο Ρουμάνος ευρωβουλευτής Σίγκριντ Μουρεζάν από το ΕΛΚ και η Πορτογαλίδα Κάρλα Ταβάρες από τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές ήταν ξεκάθαροι ότι «το Ευρωκοινοβούλιο πρέπει να εγκρίνει τον προϋπολογισμό», αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν είναι σίγουρη η έγκριση αν οι περικοπές παραμείνουν αυξημένες.
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε το ίδιο επίπεδο προϋπολογισμού, ενώ έχουμε νέες προτεραιότητες. Είναι σαφές ότι δεν μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με το ίδιο ποσό. Και είναι σαφές ότι αν θέλουμε να δώσουμε έμφαση στην ασφάλεια και την άμυνα, θα πρέπει να διαθέσουμε περισσότερα χρήματα – γι’ αυτό συμφωνήσαμε ως θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ότι ο προϋπολογισμός θα είναι ανεπαρκής και ζητήσαμε αύξηση κατά 10% του συνολικού επιπέδου του προϋπολογισμού», δήλωσε ο Σ. Μουρεζάν.
«Δυστυχώς, η κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου προτείνει πρόσθετες περικοπές στο ήδη χαμηλό επίπεδο του προϋπολογισμού που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε. Ως κοινοβούλιο, απορρίπτουμε κατηγορηματικά αυτές τις περικοπές», κατέληξε.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει την εισαγωγή νέων ίδιων πόρων για πρόσθετα έσοδα για την Ε.Ε. Συγκεκριμένα, οι ευρωβουλευτές έχουν προτείνει εναλλακτικούς πόρους -σε αυτούς που έχει προτείνει ήδη η Κομισιόν- όπως φόρο στα κρυπτονομίσματα ή τέλη στον ηλεκτρονικό τζόγο, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη χρηματοδότηση των κοινών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων. Ωστόσο, συμφωνία δεν φαίνεται να υπάρχει, ενώ η Κομισιόν για διαφορετικούς λόγους «σκότωσε» τις τρεις αυτές προτάσεις.
Το θέμα θα συζητηθεί στη σύνοδο κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών που θα πραγματοποιηθεί την Πέμπτη και την Παρασκευή στις Βρυξέλλες.
