Τα ισπανικά νοικοκυριά εξοικονομούν περίπου 10 ευρώ τον μήνα στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος χάρη στις ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά που εγκαταστάθηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με τον Guardian, που επικαλείται μια νέα έρευνα.
Σύμφωνα με την δεξαμενή σκέψης Ember, οι τυπικοί λογαριασμοί ενέργειας θα ήταν κατά 19% ακριβότεροι εάν το κόστος του ηλεκτρισμού παρέμενε τόσο στενά συνδεδεμένο με τις τιμές του φυσικού αερίου όσο ήταν το 2021.
Η έκθεση διαπιστώνει ότι η «στρατηγική» επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ισπανία μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022 έχει προστατεύσει τα ισπανικά νοικοκυριά από τις πρόσφατες αυξήσεις στις τιμές των ορυκτών καυσίμων που προκλήθηκαν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Chris Rosslowe, αναλυτής της Ember και βασικός συγγραφέας της έκθεσης, δήλωσε:
«Μόλις είχαμε μια αύξηση 60% στις τιμές του φυσικού αερίου και οι λογαριασμοί ηλεκτρικού στην Ισπανία ουσιαστικά δεν αντέδρασαν — μάλιστα έγιναν ελαφρώς φθηνότεροι τον Απρίλιο. Αυτό αποτελεί σαφή αντίθεση με την προηγούμενη ενεργειακή κρίση, όταν οι λογαριασμοί ηλεκτρικού αυξάνονταν αμέσως.».
Μειώνεται η εξάρτηση από το φυσικό αέριο
Η καύση φυσικού αερίου είναι ένας από τους ακριβότερους τρόπους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, ακόμη και χωρίς να υπολογίζονται οι επιπτώσεις των εκπομπών άνθρακα στην υγεία.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η επιρροή του φυσικού αερίου στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία μειώθηκε από το 52% των ωρών το 2021 σε μόλις 9% των ωρών κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 2026.
Αντίθετα, στην Ιταλία, η οποία έχει τις υψηλότερες χονδρικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη, το φυσικό αέριο επηρεάζει τις τιμές περίπου στο 75% του χρόνου.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στην Ισπανία αυξήθηκαν κατά περίπου 50% το πρώτο εξάμηνο του 2021, ακολουθώντας την άνοδο των ευρωπαϊκών τιμών φυσικού αερίου. Ωστόσο, το 2026 παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστες από τις νέες αυξήσεις στις τιμές του αερίου.
Η «έγκαιρη μετάβαση» της Ιβηρικής
Η Mar Reguant, οικονομολόγος στο Northwestern University, η οποία δεν συμμετείχε στην έκθεση αλλά τα δικά της ερευνητικά αποτελέσματα δείχνουν «την ίδια εικόνα», δήλωσε ότι η φιλόδοξη πολιτική βοήθησε την Ισπανία να αξιοποιήσει στο έπακρο τα φυσικά της πλεονεκτήματα.
Σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, αυτά περιλαμβάνουν ισχυρούς ανέμους, «ασυναγώνιστη ηλιακή ενέργεια» και ήδη ανεπτυγμένα συστήματα αντλησιοταμίευσης μέσω υδροηλεκτρικών έργων.
«Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η Ισπανία και η Πορτογαλία ωφελούνται σημαντικά από την έγκαιρη ενεργειακή τους μετάβαση», δήλωσε.
«Η Ιβηρική Χερσόνησος βρίσκεται σε προνομιακή θέση και ενήργησε έξυπνα.»
Η αιολική και η ηλιακή ενέργεια παρήγαγαν το 33% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ισπανίας το 2021. Μέχρι το 2025, το ποσοστό αυτό είχε αυξηθεί στο 42%.
Γιατί άλλες χώρες δεν βλέπουν τα ίδια οφέλη
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που επίσης επέκτειναν γρήγορα τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας — όπως η Γερμανία η οποία αύξησε το μερίδιο αιολικής και ηλιακής ενέργειας από 28% σε 45% μέσα σε πέντε χρόνια — τα οφέλη για τους καταναλωτές ήταν πιο περιορισμένα.
Ο λόγος είναι ότι οι νέες ανανεώσιμες μονάδες αντικατέστησαν άλλες πηγές παραγωγής, όπως τον άνθρακα και την πυρηνική ενέργεια, αντί να εκτοπίσουν κυρίως το ακριβό φυσικό αέριο.
Η ανάλυση, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα του Μαρτίου και του Απριλίου 2026, εξέτασε το ρυθμιζόμενο τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας που πληρώνει περίπου το ένα τρίτο των ισπανικών νοικοκυριών και υπολόγισε πώς θα διαμορφωνόταν ο λογαριασμός εάν οι ανανεώσιμες πηγές που εγκαταστάθηκαν τα τελευταία πέντε χρόνια δεν είχαν κατασκευαστεί.
Η μελέτη δεν συνυπολόγισε το κόστος ενίσχυσης του ηλεκτρικού δικτύου που απαιτείται για τη διαχείριση των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών, αλλά έλαβε υπόψη το κόστος εξισορρόπησης του συστήματος όταν η παραγωγή είναι υπερβολικά υψηλή ή χαμηλή.
Οι προκλήσεις παραμένουν
Ο Dr Diego García Gusano, ανώτερος ερευνητής ενεργειακού σχεδιασμού στο Tecnalia, ο οποίος επίσης δεν συμμετείχε στην ανάλυση, επισήμανε ότι οι μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο εξακολουθούν να καθορίζουν τις τιμές σε κρίσιμες ώρες της ημέρας.
Παράλληλα, οι συχνές περίοδοι πολύ χαμηλών τιμών αποδυναμώνουν τα κίνητρα για νέες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές.
Όπως πρόσθεσε, η αργή ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης ενέργειας και η περιορισμένη ευελιξία στη ζήτηση ηλεκτρισμού έχουν επιδεινώσει την κατάσταση, καθώς το σύστημα δυσκολεύεται να απορροφήσει αποτελεσματικά την περίσσεια παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές.
«Η Ισπανία είναι λιγότερο εκτεθειμένη σε σοκ των τιμών του φυσικού αερίου από άλλες χώρες, αλλά δεν είναι απρόσβλητη», δήλωσε.
«Το στοίχημα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι απολύτως σωστό, αλλά απαιτούνται πολλά περισσότερα ώστε αυτό το πλεονέκτημα να γίνει μόνιμο και διαρθρωτικό και όχι απλώς συγκυριακό.»
