Ψηφιακή τιμωρία σε «πράσινους» αγρότες

Εκατοντάδες παραγωγοί του πρωτογενούς τομέα, ενώ ζουν από την καλλιέργεια της γης και την εκτροφή ζώων εδώ και χρόνια, δεν αναγνωρίζονται ως κατ’ επάγγελμα αγρότες για τα προηγούμενα δύο έτη και αποκλείονται από την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου και από άλλες φορολογικές ή αναπτυξιακές παροχές που προϋποθέτουν αναγνώριση επαγγέλματος. Γιατί; Διότι έκαναν το… σφάλμα να συμβάλουν στο «πρασίνισμα» της παραγωγής τους και να επενδύσουν στην αυτοπαραγωγή ενέργειας, εγκαθιστώντας μια μικρή φωτοβολταϊκή ή άλλη μονάδα για τις ανάγκες της αγροτοκτηνοτροφικής τους δραστηριότητας.

Τι ακριβώς έχει συμβεί; Κατά τη διασταύρωση των στοιχείων για τα έτη 2024 και 2025, το λογισμικό του ΟΠΕΚΕΠΕ, που βρίσκεται πλέον στην ομπρέλα της ΑΑΔΕ, αντλεί δεδομένα παράλληλα από τα φορολογικά μητρώα της Αρχής και από το ΟΣΔΕ, δηλαδή τα στοιχεία που δηλώνουν οι παραγωγοί για τη βασική ενίσχυση. Στη δήλωση ΟΣΔΕ των αγροτών που έχουν μονάδα αυτοπαραγωγής (Virtual Net Metering) αλλά δεν το έχουν αναφέρει το λογισμικό βλέπει «σφάλμα» (error), αντιμετωπίζει την αυτοπαραγωγή ως επιχειρηματική δραστηριότητα στον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, «θεωρεί» ότι υπάρχει απόκρυψη στοιχείων, εισοδήματος και φοροαποφυγή και αποκλείει τον παραγωγό από το Μητρώο Αγροτών των δύο προηγούμενων ετών.

Αν και είναι προφανέστατα ζήτημα ψηφιακής γραφειοκρατίας, προκαλούνται ερωτήματα για το γεγονός ότι η ΑΑΔΕ, που εδώ και σχεδόν έναν χρόνο έχει την ευθύνη και των δύο λογισμικών, του φορολογικού και του αγροτικού που αντιστοιχεί στις ενισχύσεις της ΚΑΠ, δεν έχει επιλύσει τα προβλήματα συμβατότητας των συστημάτων. Το δεδομένο είναι ότι μερικές χιλιάδες αγρότες αδυνατούν να πάρουν τις βεβαιώσεις που τους είναι αναγκαίες για την επιστροφή του ΕΦΚ για το αγροτικό πετρέλαιο, αλλά και άλλες ενισχύσεις.

Οπως μας εξηγεί ο πρόεδρος της ΕΘΕΑΣ Παύλος Σατολιάς, που έθεσε το ζήτημα με αναλυτικό έγγραφο της Ενωσης προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και την ΑΑΔΕ, «αν δεν επιλυθεί το πρόβλημα σε λίγο θα επηρεάσει επιπλέον πολλές χιλιάδες αγρότες που έχουν ενταχθεί και επενδύσει σε ενεργειακές κοινότητες και θα αρχίσουν να έχουν κάποιο μικρό συμπληρωματικό έσοδο από τη συμβολή τους στην παραγωγή πράσινης ενέργειας. Το σύστημα θα τους βλέπει σαν ενεργειακούς επιχειρηματίες και όχι ως αγρότες» και θα τους αποκλείει από ενισχύσεις και άλλες παροχές. Πάντως ο κ. Σατολιάς εκφράζει μέσω της «Εφ.Συν.» τη βεβαιότητα ότι η ΑΑΔΕ έχει και την τεχνογνωσία και τη βούληση να λύσει το πρόβλημα.

«Η κατάσταση αυτή συνιστά κατάφωρη αδικία και στερείται νομικής βάσης», αναφέρει η ΕΘΕΑΣ στο αναλυτικό έγγραφό της, σημειώνοντας ότι βάσει του Αρθρου 2 του Ν. 3874/2010 η λειτουργία σταθμών ΑΠΕ από επαγγελματίες αγρότες είναι απολύτως συμβατή με την αγροτική ιδιότητα. Στην περίπτωση του Virtual Net Metering, μάλιστα, δεν παράγεται κανένα εμπορικό έσοδο, δεν υφίσταται πώληση ενέργειας και δεν αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της αγροτικής εκμετάλλευσης. Ακόμη, στις εγκυκλίους και τις οδηγίες του ΟΠΕΚΕΠΕ για την υποβολή της ενιαίας αίτησης ενίσχυσης (ΟΣΔΕ), δεν αναφέρεται πουθενά ρητή και καθολική υποχρέωση δήλωσης των συστημάτων αυτοπαραγωγής και αυτοκατανάλωσης.

Η ΕΘΕΑΣ ζητεί να δοθεί εντολή για άμεση ψηφιακή παράκαμψη στο σύστημα του ΜΑΑΕ για τις περιπτώσεις που αφορούν αποδεδειγμένα συστήματα εικονικού συμψηφισμού (Virtual Net Metering) με την προσκόμιση της σχετικής σύμβασης του ΔΕΔΔΗΕ στην τοπική υπηρεσία, να εκδοθεί διευκρινιστική εγκύκλιος από το ΥΠΑΑΤ σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ και να προβλεφθεί ειδικό, διακριτό πεδίο στις επόμενες δηλώσεις ΟΣΔΕ για την προαιρετική/στατιστική αποτύπωση των υποδομών Virtual Net Metering.

Πηγές του ΥΠΑΑΤ, στο οποίο θέσαμε το ζήτημα, αναφέρουν ότι το πρόβλημα είναι συναρμοδιότητας των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Οικονομικών, όπως και της ΑΑΔΕ, και η επίλυσή του απαιτεί τη συνεργασία τους. Η «Εφ.Συν.» έθεσε το ερώτημα και στην ΑΑΔΕ που επιφυλάχθηκε να μας απαντήσει.