Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Έωλος, αίολος ή αιόλος;
EUROKINISSI

Έωλος, αίολος ή αιόλος;

  • A-
  • A+
Τι αναφέρει το Υπουργείο Οικονομικών και τι απαντά ο συντάκτης της «Εφημερίδας των Συντακτών»

Από το Υπουργείο Οικονομικών πήραμε την παρακάτω επισήμανση σχετικά με πρωινό μας σχόλιο και τη χρήση των λέξεων «αίολος» και «έωλος».

αίολος, -η, -ο (λόγ) αυτός που εύκολα μπορεί να ανατραπεί λογικά και κατά συνέπεια δεν είναι αξιόπιστος: με αίολες υποσχέσεις και λόγια δεν λύνονται τα προβλήματα || όλα τα επιχειρήματα του αποδείχθηκαν αίολα δεν έπεισε κανέναν ΣΥΝ αστήρικτος, αθεμελίωτος
[ΕΤΥΜ < αρχ. αίολος - «ταχύς - ευμετάβλητος, άστατος», με επίδραση τού κύρ ον. Αίολος ως προς τον αναβιβασμό τού τόνου στην προπαραλήγουσα: αἰόλος > αἴολος. Βλ. κ. Αιολείς].
Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γεωργίου Μπαμπινιώτη

αίολος ή έωλος; Λείπει συνήθως από τα λεξικά –ή το συναντούμε να γράφεται εσφαλμένα και να συγχέεται με το έωλος– το συχνό σήμερα στη χρήση αίολος με τη σημασία «αιωρούμενος, στον αέρα, ευμετάβλητος, ασταθής, αστήρικτος» (για λόγια, επιχειρήματα κ τ ό.). Πρόκειται για την αρχ. λ αιόλος, που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι με την ίδια περίπου σημασία, τής οποίας ο τόνος στα Νέα Ελληνικά έχει αναβιβαστεί στην προπαραλήγουσα, προφανώς υπό την επίδραση τού ον. Αίολος, τού θεού των ανέμων, επίσης συνδεδεμένου με το ευμετάβολο τού καιρού.
Διαφορετικό είναι το έωλος, επίσης αρχαίο (από το έως / ηώς «αυγή, μέρα»), το οποίο σήμαινε τον «χθεσινό» και (για τρόφιμα) τον «μη νωπό, μη φρέσκο».
Πρόκειται για λόγια λέξη που μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σήμερα σε επίσημο, τυπικό, γραπτό λόγο αντί για το μπαγιάτικος (< τουρκ. bayat) τής καθημερινής γλώσσας
Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας Γεωργίου Μπαμπινιώτη

Η απάντηση του Δημήτρη Κανελλόπουλου

Γράφει ο Νίκος Σαραντάκος: «Πολλοί παραξενεύτηκαν από τη λέξη "αίολες" σε πρόσφατο δελτίο Τύπου του ΥπΟικ. Μόνο το Λεξικό Μπαμπινιώτη δέχεται αυτή τη γραφή. Κατ' εμέ, έωλος αρχικά σήμαινε μπαγιάτικος, αλλά εδώ και 20 αιώνες έχει πάρει και τη σημασία "αστήρικτος". Οπότε, έωλες».
https://sarantakos.wordpress.com/2011/12/16/eolos/

Και εξηγεί:
1) κανένα λεξικό απ' όσα συμβουλεύτηκα δεν καταγράφει λέξη 'αίολος'·
2) σε κανένα κείμενο της ελληνικής δεν μπόρεσα να βρω επίθετο 'αίολος'· βεβαίως, βρήκα το κύριο όνομα Αίολος·
3) το επίθετο 'έωλος' που αρχικά σήμαινε «μπαγιάτικος, χτεσινός», ήδη από τον 3ο αιώνα και αδιατάρακτα στη συνέχεια πήρε τη μεταφορική σημασία «αστήρικτος», όπως μαρτυρείται από δεκάδες χωρία·
4) σήμερα, όπως κατοχυρώνει και το έγκυρο λεξικό Τριανταφυλλίδη, η κύρια σημασία της λέξης 'έωλος' είναι «αστήρικτος, αβάσιμος».

Κατά τ' άλλα, πέραν του «Οπότε, έωλες» του Νίκου Σαραντάκου, φαίνεται πως όντως το υπουργείο Οικονομικών είχε λογοτεχνική και ποιητική διάθεση στην απάντησή του προς τον ΣΥΡΙΖΑ, οπότε πάω πάσο. Είδατε, έκπληξη; Και μου διαβεβαίωσαν τηλεφωνικώς πως το έψαξαν πριν το γράψουν. Και γνωρίζοντας τις διαφορετικές απόψεις πάνω στο θέμα είπαν να κρατήσουν, από τη μεριά τους, την εκδοχή Μπαμπινιώτη.

Περιμένω και τον (δικό μας) Γιάννη Χάρη να πάρει θέση.

Βέβαια το σχόλιο που έκανα το πρωί βασικά είχε να κάνει με τα copy paste του διαδικτύου. 

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Εωλος, Αίολος, Ελεος
Δεν είναι το λάθος που έγινε, είναι η αγραμματοσύνη που υπάρχει στη δημοσιογραφία, η αγραμματοσύνη και η προχειρότητα.
Εωλος, Αίολος, Ελεος
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Θυμάστε που κορόιδευαν τότε τον Βαρουφάκη; Τώρα, τσιμουδιά
Η μισή Ελλάδα μπαίνει από χθες στην εφαρμογή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων προκειμένου να δει αν κερδίζουν τα 1.000 ευρώ από τη φορολοταρία. Αν θα είναι ανάμεσα στους 1000 τυχερούς.
Θυμάστε που κορόιδευαν τότε τον Βαρουφάκη; Τώρα, τσιμουδιά
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Ψηφίστε τη λέξη της χρονιάς
Οι 50 λέξεις του 2016 που μπαίνουν φέτος στην καθιερωμένη ετήσια ψηφοφορία, ύστερα από τις προκαταρκτικές υποδείξεις του κοινού του εξαιρετικού μπλογκ «Για τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και… όλα τα άλλα», του Νίκου...
Ψηφίστε τη λέξη της χρονιάς
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Όταν η κ. Σαββαΐδου έκανε την... πάπια
Να δεχτώ όλες αυτές τις αιτιάσεις της κ. Σαββαΐδου για το πλημμέλημα που κατηγορείται σχετικά με τον φόρο ραδιοτηλεόρασης και την εγκύκλιο που έφερε η ίδια για μετάθεση της είσπραξής του. Έδωσε άλλωστε προχθές...
Όταν η κ. Σαββαΐδου έκανε την... πάπια
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
«Παράθυρο» για μετάθεση οφειλών επιχειρήσεων το 2022 άνοιξε ο Χρ. Σταϊκούρας
Απαντώντας σε ερώτηση του προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών για τα συσσωρευμένα χρέη επιχειρήσεων και επαγγελματιών, λόγω της πανδημίας, ο ΥΠΟΙΚ απάντησε ότι θα εξεταστεί η μετάθεσή τους.
«Παράθυρο» για μετάθεση οφειλών επιχειρήσεων το 2022 άνοιξε ο Χρ. Σταϊκούρας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας