To τάιμλαϊν ξεχειλίζει από Κίμπερλι Γκίλφοϊλ και πίστα Αργυρού, καμαρωτούς βασάλους και τελωνοφύλακες να σπεύδουν για ευλογία και εύνοια της Βασιλικής Εδρας, αχνά θυμίζει τον καιρό που οι πρέσβεις απλώνανε τις ποδάρες τους πάνω στα γραφεία υπουργών του κρατιδίου, τι νοσταλγία! Θα τα καταφέρει το Δεσποτάτο του Real Estate να ξεπεράσει το Προτεκτοράτο του Ψυχρού Πολέμου;
Το τάιμλαϊν γεμίζει κρητική λεβεντιά, Βορίζια, χιλιάδες σφαίρες, υποπολυβόλα, νεκρούς, κυνηγητά στα φαράγγια και τα μιτάτα – μα πώς διατηρούνται οι παραδόσεις, το habitus, η χαρά του ανθρωπολόγου, τι θα ’λεγε άραγε ο σοφός μελετητής της Κρήτης Μάικλ Χέρτσφελντ;
Το τάιμλαϊν δείχνει reels με ΜΑΤ να γρονθοκοπούν και να ποδοπατούν παιδάρια, ανάπηρους, ενώ μια εισαγγελέας ξεμυτάει δειλά στα Βορίζια των 2.000 βολών με αλεξίσφαιρο γιλέκο: το κλοτσοσκούφι των Εξαρχείων, το άβατο της Κρήτης.
Το τάιμλαϊν περιέχει εκτελέσεις εκτελεστών, η Greek Mafia υπενθυμίζει διακριτικά την ύπαρξή της στο Δεσποτάτο του Real Estate, υπενθυμίζει τις σεμνές αναλογίες με τη Σικελία, τη Νάπολη, την Καλαβρία, τις επικράτειες των λατινοαμερικάνικων καρτέλ, υπενθυμίζει τις δομικές ομοιότητες του βαθέος παρακράτους με το βαθύ κράτος. Η χαρά του ανθρωπολόγου.
Συντρίμμια ενός κράτους-που-υπήρξε
Το τάιμλαϊν κατεβάζει απ’ τα βουνά φερτά υλικά, κορμούς, κλαδιά, πτώματα και κοτρώνες.
Το τάιμλαϊν φέρνει τα συντρίμμια ενός κράτους-που-υπήρξε: καταργείται το κρατικό ταχυδρομείο στη μισή επικράτεια, αρχίζοντας από την ερημωμένη ύπαιθρο, τι ανάγκη έχουν οι γέροντες τη σύνταξη; Τι ανάγκες έχουν οι τσομπαναραίοι και οι ξωμάχοι; Ολα είναι φαιό νταμάρι, οικόπεδα για ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά, για αντλήσεις, οικόπεδα για το Remax, να επενδύουν οι στρατηγικοί σύμμαχοι.
Το τάιμλαϊν δεν μπορεί να κρύψει την πιο σκαστή ιστορία δόλου και ανικανότητας. Τι έχουν και ψοφάνε τα πρόβατα; Ευλογιά. Δεν υπάρχει εμβόλιο; Υπάρχει. Γιατί δεν εμοβλιάζονται; Για να μη μετρηθούν τα 15 εκατομμύρια επιδοτούμενα πρόβατα του ΟΠΕΚΕΠΕ, γιατί θα βρεθούν όσα πράγματι είναι, μόνο 5,5 εκατομμύρια. Ας σφαγούν κι ας θαφτούν. Ας καταστραφεί η ελληνική κτηνοτροφία. Ας ερημώσουν τα βουνά, τα λαγκάδια κι οι κάμποι. Ο,τι δεν λογίζεται σαν real estate, ας καεί, ας ρημάξει.
Το τάιμλαϊν φέρνει ξηρασία, στον καιρό της λειψυδρίας τα υδάτινα αποθέματα ιδιωτικοποιούνται. Μένει ο αέρας, προς το παρόν.
Ο Μανάβης της Πίνδου
Βγαίνω από τη λούπα του τάιμλαϊν. Σταθμεύω στις ελεγείες του σπουδαίου κινηματογραφιστή Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου (ή μήπως ανθρωπολόγος και ιστορικός;).
Το 2013 μας έδειξε την υπέροχη Νότια Πίνδο, τα ορεινά χωριά, τους ανθρώπους, τις ζωές τους, μέσα από τις διαδρομές του ντοκιμαντέρ «Μανάβης», το κινητό παντοπωλείο που προμηθεύει στις φθίνουσες κοινότητες τρόφιμα, είδη πρώτης ανάγκης, λίγη ζέστη από τα πεδινά, όλες τις εποχές, με όλα τα χρώματα, τους ήχους, τα χιόνια.
Ελάχιστα χρόνια αργότερα, οι περισσότεροι πρωταγωνιστές δεν ζούσαν. Διότι τα χωριά κατοικούνται από τις σκιές των γερόντων. Ενα συνταρακτικό ντοκιμαντέρ, χαμηλής βαθιάς φωνής, με λυρισμό και ακρίβεια, με σεβασμό και πόνο, έδειχνε πού πήγαινε η Ελλάδα.
Λατρεία Αυγούστου
Το 2025, ο Κουτσιαμπασάκος πήγε στο χωριό του, στο Αρματολικό της Νότιας Πίνδου. Κάθε Αύγουστο πέντε ορεινά χωριά διοργανώνουν το δικό τους τουρνουά ποδοσφαίρου. Ξεχορταριάζουν, ξεκοτρωνιάζουν, γραμμογραφούν το γήπεδο στο διάσελο, πάνω απ’ τις χαράδρες, προπονούνται, αγωνίζονται, τραγουδούν, τα παιδιά που παραθερίζουν με παππούδες και γιαγιάδες ζητωκραυγάζουν στα ματς, βοσκάνε τις αίγες, κορίτσια παίζουν στις βρύσες και τραγουδούν, οι γυναίκες πλένουν αυλές και μανουάλια στις εκκλησιές για τα πανηγύρια, η κοινότητα ενώνεται χέρι-με-ώμο στην αρτοκλασία, μια κοινότητα βομβεί και ζει υπό τη σκέπη των ορέων, των αρωματικών φυτών, των χόρτων, των πτηνών, του δάσους. (Στιγμές που μου θύμιζαν τον Κιαροστάμι στο «Ο άνεμος θα μας πάρει», τα στάχυα να κυματίζουν και στο μοτοσακό να απαγγέλλουν Ομάρ Καγιάμ μεταξύ επίγειας και υπερουράνιας ζωής.)
Μέχρι να ’ρθει ο χειμώνας. Ο αιωνόβιος λεβεντόγερος ανάβει το καντήλι στην αγαπημένη του στο κοιμητήριο, οι αίγες και τα πρόβατα λουφάζουν στα μαντριά, οι γιαγιάδες κάνουν Σκάιπ με κόρες και εγγόνες. Ενας μπακαλάκος με βαν φέρνει ψωμί και χρειώδη δυο φορές τη βδομάδα. Δεν υπάρχει τίποτε άλλο· έναν παπά τον μοιράζονται καμιά δεκαριά χωριά.
Κάτοικοι 18
Χιονισμένο Αρματολικό: κάτοικοι 18. Το 75% της ελληνικής γης δεν κατοικείται. Στις κοιλάδες του Ασπροπόταμου και κατά μήκος της Πίνδου μαρτυρείται συνεχής ζωηρή παρουσία κοινοτήτων επί τρεις χιλιάδες χρόνια. Αυτή η ιστορική συνέχεια τώρα διακόπτεται.
Η ταινία λέγεται «Τα τέρματα του Αυγούστου».
Το τάιμλαϊν επιστρέφει πνιγηρό.
