Του Ταρζάν*

Δεν ξέρω πώς την έχετε δει εσείς τη δουλειά που έχει ξεκινήσει τελευταία ο Ερντογάν, αλλά εμένα πολύ μου τη σπάει. Κι όχι μόνο αυτός, αλλά και οι υπουργοί, οι σύμβουλοι και οι πολιτικοί αντίπαλοί του. Κάθε μέρα ζητάνε κι από ένα νησί μας, τη Θράκη, το Αιγαίο – αύριο ίσως και το Ιόνιο.

Η πλάκα είναι ότι κατά καιρούς όλο και κάποια νέα θεωρία σκαρφίζονται ή ξεθάβουν από παλιά, για να στηρίξουν τις θεότρελες απαιτήσεις τους. Πριν από 20 χρόνια, περίπου, ήθελαν ένα «τουρκικό τόξο», κράτη με… τουρκική σημαία γύρω από την Τουρκία! Δεν τους βγήκε, φυσικά, και τώρα ξέθαψαν τις θεωρίες περί εθνικών κρατών του 19ου αιώνα.

Σύμφωνα με τις οποίες για να είναι βιώσιμο ένα τέτοιο κράτος θα έπρεπε να έχει μεγάλο πληθυσμό και μεγάλη έκταση, καθώς και άφθονους φυσικούς πόρους. Αλλιώς –έλεγαν τότε οι πολιτικοί φιλόσοφοι– τα μικρά κράτη ήταν καταδικασμένα σε εξαφάνιση, θύματα της προόδου…

Ας δούμε πώς όριζε την «κανονική εθνικότητα», τότε, ο Γερμανός οικονομολόγος Φρίντριχ Λιστ:

«Ενας μεγάλος πληθυσμός και ένα εκτενές έδαφος, προικισμένο με πολλούς και διάφορους εθνικούς πόρους, είναι ουσιώδη απαιτούμενα της κανονικής εθνικότητας. Ενα έθνος με μικρό πληθυσμό και περιορισμένο έδαφος, ειδικά όταν έχει μια ξεχωριστή γλώσσα, μπορεί να διαθέτει μόνο μια ανάπηρη λογοτεχνία, με ανάπηρους θεσμούς για την προώθηση της τέχνης και του πολιτισμού»…

Ακόμα είχε διατυπωθεί και η… δαρβινική άποψη ότι τα κράτη που δεν μπορούν να κατακτούν νέα εδάφη, μοιραία θα εξαφανιστούν. Αποψη που ατύχησε παταγωδώς, αν ρίξουμε μια ματιά στον σημερινό χάρτη της Ευρώπης.

Τελικά, κάποιοι στην Τουρκία δεν έχουν καταλάβει ότι η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, ότι η Τουρκία σήμερα δεν είναι η πολεμική ορδή του Οσμάν του 13ου αιώνα. Και ότι τώρα διανύουμε τον 21ο αιώνα – αν δεν το ’χουν πάρει χαμπάρι. Κάποιοι πρέπει να τους προσγειώσουν στην πραγματικότητα.

*Ο Ταρζανάκος μου άντλησε κάποια στοιχεία του κειμένου του από το βιβλίο του E. J. Hobsbawm «Εθνη και εθνικισμός. Από το 1780 μέχρι σήμερα. Πρόγραμμα, μύθος, πραγματικότητα». Εκδόσεις Καρδαμίτσα, μετάφραση Χρυσ. Νάντρις. Αθήνα 1994. Αξίζει να το διαβάσετε, αν δεν το έχετε ήδη κάνει.